Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Arnhemsestraatweg 68 te Rheden, gemeente Rheden (GD) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Arnhemsestraatweg 68 te Rheden, gemeente Rheden (GD)

<p>Laagland Archeologie heeft in september 2023 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - karterende fase uitgevoerd aan de Arnhemsestraatweg 68 te Rheden. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de nieuwbouw van een horecagelegenheid.<br>Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.<br>Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.<br>Het plangebied ligt in de overgangszone tussen het stuwwallen van de Veluwezoom en de Gelderse IJssel. Geomorfologisch gezien ligt het plangebied in een zone van glooiingen van hellingafspoelingen tussen een stuwwal en een rivierkomvlakte. De Arnhemsestraatweg ligt aan de rand met glooiingen van hellingafspoelingen en de rivierkomvlakte (Word Rhedensche Broek). Het plangebied ligt in wezen binnen een gradiëntzone. Bodemkundig ligt het plangebied in een west-oost gelegen strook van hoge bruine enkeerdgronden. Het bodemprofiel is vermoedelijk intact. Op grond van de bodemkaart is podzolvorming te verwachten.<br>In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten vanaf de IJzertijd bekend. In historische tijden (vanaf circa 1832) werd het terrein omschreven als bouwlanden. Op basis van oud kaartmateriaal bleef het plangebied onbebouwd tot 1931. Eventuele bodemverstoringen zullen relatief recent zijn en zijn ter plaatse of dicht bij de huidige bebouwing te verwachten.<br>De archeologische verwachting is hoog vanaf het Laat-Paleolithicum tot en met Late Middeleeuwen vanwege de ligging aan de rand van glooiingen van hellingafspoelingen met de rivierkomvlakte (Word Rhedensche Broek). Vanwege het ontbreken van bebouwing op het vroegste historische kaartmateriaal is de archeologische verwachting middelhoog voor de Nieuwe tijd.<br>Het karterend booronderzoek heeft tot doel archeologische vindplaatsen op te sporen. Hiertoe zijn verspreid in het toegankelijke deel van het plangebied karterende boringen gezet. Relevante lagen van de boorkernen zijn gezeefd op archeologische indicatoren. In dit stadium is karterend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.<br>Tijdens het karterend booronderzoek is overal waar de boringen niet gestuit zijn, een onverstoorde bodemopbouw aangetroffen met een dikke tot matig dikke A-horizont, waarbij de onderste subhorizont uit een oude cultuurlaag bestaat. In boring 5 heeft deze een dikte van maar liefst 40 cm zodat deze mogelijk een archeologisch spoor representeert. In de fluvioperiglaciale afzettingen onder de cultuurlaag in boring 5 zijn wat houtskoolspikkels aangetroffen als archeologische indicator. Op basis van deze resultaten is het waarschijnlijk dat er vindplaatsen aanwezig zijn en kan de hoge archeologische verwachting worden gehandhaafd. De oude cultuurlaag en de natuurlijke ondergrond zijn op een zodanige diepte aangetroffen, dat deze waarschijnlijk zullen worden verstoord bij de voorliggende plannen.</p><p>Op basis van de onderzoeksresultaten wordt nader archeologisch onderzoek geadviseerd conform protocol 4003 IVO (landbodems).<br>Gelet op de te verwachten prospectiekenmerken en prospecteerbaarheid van een eventuele vindplaats wordt geadviseerd dit vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek conform de KNA Leidraad Inventariserend Veldonderzoek Deel: Proefsleuvenonderzoek (IVO-P).<br>De implementatie van dit advies is in handen van de gemeente Rheden, hierin vertegenwoordigd door de archeologisch adviseur van de gemeente, de heer dhr. S. Diependaal, Regioarcheoloog gemeente Duiven, Lingewaard, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort en Zevenaar.</p>

拉格兰德考古（Laagland Archeologie）于2023年9月，在雷登（Rheden）市阿纳姆大道68号（Arnhemsestraatweg 68）开展了办公室考古调查与记录性野外调查——测绘阶段。本次调查系为配合一处餐饮场所新建项目的空间审批流程而实施。
本次调查严格遵循SIKB KNA 4002与4003两项规程开展。
本次办公室调查的核心目标为构建考古预期模型，核心议题为：规划区域内是否存在考古遗存，若存在，则需明确其遗存类型、年代、埋藏深度与保存状况。为此，研究团队查阅了地貌、考古与历史相关资料。
规划区域地处费吕沃佐姆（Veluwezoom）冰碛丘陵（stuwwallen）与格尔德兰艾瑟尔河（Gelderse IJssel）之间的过渡地带。从地貌学角度而言，该区域位于冰碛丘陵（stuwwallen）与河谷盆地平原（rivierkomvlakte）之间的坡积物斜坡带。阿纳姆大道坐落于坡积物斜坡与河谷盆地平原（雷登沼泽Word Rhedensche Broek）的交界处，整体处于梯度变化带内。土壤学层面，规划区域位于一条东西走向的棕色薄层土带，其土壤剖面大概率保持完整，依据土壤图可推断存在灰化作用（podzolvorming）。
规划区域周边自铁器时代（IJzertijd）起便有考古遗存被发现。历史时期（约1832年起），该地块被记载为耕地。根据早期地图资料，该区域直至1931年仍未开发建设。现存的土壤扰动大概率为近年产生，且多集中于现有建筑区域或其周边。
鉴于该区域地处坡积物斜坡与河谷盆地平原（雷登沼泽Word Rhedensche Broek）的交界处，其自旧石器时代晚期（Laat-Paleolithicum）至中世纪晚期（Late Middeleeuwen）的考古预期等级为高。由于早期历史地图中未见该区域有建筑活动，其近代（Nieuwe tijd）的考古预期等级为中等。
本次测绘式钻探调查（karterend booronderzoek）的目标为发现考古遗址。为此，研究团队在规划区域的可通行区域内布设了分散式测绘钻孔。对钻孔岩芯的相关地层进行了考古指标筛检。在当前阶段，测绘式钻探是探明规划区域考古潜力的最高效调查手段。
在本次测绘式钻探过程中，除钻孔遇阻的点位外，其余区域均发现了保存完好的土壤剖面，其具有厚至中等厚度的A层（A-horizont），该层的底部亚层为古代文化层。在5号钻孔中，该文化层厚度达40厘米，其大概率属于一处考古遗迹。在5号钻孔文化层下方的冰缘河流沉积（fluvioperiglaciale afzettingen）层中，发现了少量炭屑颗粒（houtskoolspikkels）作为考古指标。基于上述结果，该区域大概率存在考古遗址，因此可维持原有的高考古预期等级。古代文化层与自然基底的埋藏深度表明，其很可能会在本次拟建项目的施工过程中遭到破坏。

基于本次调查结果，研究建议依据IVO（土壤）4003规程开展进一步考古调查。
结合潜在考古遗址的预期勘探特征与可勘探性，研究建议按照《KNA记录性野外调查指南 第部分：探槽调查（IVO-P）》的要求，以探槽调查（proefsleuvenonderzoek）的形式开展后续工作。
本建议的实施主体为雷登市政当局，具体对接人为该市考古顾问S·迪彭达尔（dhr. S. Diependaal）先生，其同时兼任杜伊芬、林格瓦尔德、奥弗贝图韦、伦库姆、雷登、罗曾达尔、韦斯特福特与泽弗纳尔等市的区域考古学家。