Een archeologisch inventariserend veldonderzoek (IVO) door middel van boringen op kavel C63 te Espel West 2, gemeente Noordoostpolder (Fl.)

<p>De bodemopbouw geeft aan dat er een potentie¨el interessante horizont aanwezig is op een diepte van circa 220–260 cm beneden maaiveld. In alle boringen, met uitzondering van de boringen 1, 3, 5, 10, en 11 is een oude bodem, bestaande uit een dunne A- en een E-horizont waargenomen. In deze pleistocene dekzandlaag zouden sporen uit de steentijd kunnen worden aangetroffen. Tijdens het booronderzoek zijn in deze laag geen archeologische indicatoren aangetroffen. De kans om deze in boringen aan te treffen is echter gering. Ook aan het oppervlak van het terrein is het niet waarschijnlijk deze indicatoren voor menselijke activiteit uit de steentijd aan te treffen. Het veenpakket is in alle boringen dik en vrijwel onverstoord, zodat latere menselijke activiteiten de top van het dekzand niet hebben verstoord.<br>De voorgenomen bouw van woningen op het terrein, en de daartoe nodige funderingsactiviteiten, doen vermoeden dat de top van het pleistocene dekzand aanzienlijk zal worden verstoord. Gezien de aanwezigheid van een niet-verstoorde bodem, en de gradient van de top van het dekzand, zou het aan te bevelen zijn om, in overleg met de Provinciaal Archeoloog, alsnog een aanvullend onderzoek uit te voeren, om eventueel aanwezige sporen van menselijke activiteiten aan te tonen. Vooral het hogere deel van de dekzandhelling lijkt hiervoor in aanmerking te komen.<br>Het aanbevolen onderzoek kan verschillende vormen aannemen:<br>1 Het aanleggen van proefsleuven in het noordwestelijk deel van het terrein en bestudering van de daarbij open te leggen vlakken van de pleistocene bodem. Deze optie geeft de grootste kans eventueel aanwezige resten van menselijke activiteiten aan te tonen;<br>2 Het zetten van boringen in het betreffende deel, met als doel een fijnmazige bemonstering van de pleistocene bodemhorizont. De bodemmonsters van de pleistocene horizont dienen dan integraal fijnmazig te worden gezeefd. Deze bemonstering kan op twee verschillende manieren plaatsvinden: in de vorm van mechanische boormonstername waarbij grotere delen van de pleistocene bodem worden verzameld, of handmatig met behulp van een zogenaamde zuigbuis. Dit is noodzakelijk, omdat anders het natte veen in boorgaten inspoelt, waardoor er geen goede bemonstering mogelijk is. Het nadeel van monstername door boringen is, dat de kans om definitief uitsluitsel te krijgen omtrent eventueel aanwezige archeologische sporen, duidelijk kleiner is dan bij het aanleggen van proefsleuven. Om dit nadeel op te vangen zou een zeer fijnmazige grid van boorpunten (bijvoorbeeld om de 5 m in verspringende raaien) sterk aan te bevelen zijn.<br>Welke oplossing voor het vervolgonderzoek wordt gekozen, dient in overleg met de Provinciaal Archeoloog te worden besproken. Het is duidelijk dat de financieële aspecten ten opzichte van de te verwachten resultaten hierbij een rol zullen spelen.</p>

土壤结构（bodemopbouw）显示，在地表以下约220~260厘米处存在一处具有潜在研究价值的土壤层位（horizont）。除钻孔（boring）1、3、5、10、11外，所有钻孔均观测到由薄层A层（A-horizont）与E层（E-horizont）组成的古土壤。该更新世冰碛砂层（pleistocene dekzandlaag）中可能存在旧石器时代的遗存痕迹。本次钻孔调查未在该层中发现考古标识物，但在钻孔中发现此类遗存的概率极低。场地地表也不太可能发现旧石器时代人类活动的相关标识物。所有钻孔中的泥炭层（veenpakket）均较厚且几乎未受扰动，因此后期人类活动未对冰碛砂层顶部造成破坏。<br>场地内计划开展的住宅建设及配套地基施工，极有可能对更新世冰碛砂层顶部造成显著破坏。鉴于存在未受扰动的土壤层位，结合冰碛砂层顶部的坡度特征，建议与省级考古官（Provinciaal Archeoloog）协商后开展补充调查，以确认是否存在人类活动遗存痕迹。其中冰碛砂层斜坡的较高区段尤为值得重点排查。<br>推荐的调查方案可分为以下两类：<br>1. 在场地西北部开挖探沟（proefsleuven），揭露并研究更新世土壤层的暴露面。该方案最有可能发现潜在的人类活动遗存；<br>2. 在目标区域布设钻孔，对更新世土壤层位开展精细化取样。需对取自该层位的土壤样品进行全程精细过筛。该取样可通过两种方式实现：一是采用钻孔取样（boormonstername），采集更新世土壤的完整岩芯；二是借助专用抽管（zuigbuis）开展手动取样。此举十分必要，否则含水泥炭会涌入钻孔，无法获取合格的土壤样品。钻孔取样的弊端在于，相较于开挖探沟，其获取考古遗存相关确切结论的概率明显更低。为弥补该缺陷，强烈建议采用高密度钻孔网格布设方案，例如采用交错测线、测点间距控制在5米左右。<br>后续调查采用何种方案，需与省级考古官协商确定。显然，相较于预期成果，经费成本将成为决策的考量因素。