[IO Islamic 3226] مجموعۀ تصنيفات آخوند سيّد سيف الدّين كشميرى

Majmû’a-i-taṣnîfât-i-Âkhund Sayyid Saif-aldîn Kashmirî This manuscript is now IO Islamic 1733 in the India Office collections. [metadata: Hermann Ethé, Catalogue of Persian Manuscripts in the Library of the India Office, 2 vols. (Oxford: India Office, 1903): volume 1, number 3226 here with notations and hyperlinks]. 1733 Majmû’a-i-taṣnîfât-i-Âkhund Sayyid Saif-aldîn Kashmirî (مجموعۀ تصنيفات آخوند سيّد سيف الدّين كشميرى). The complete poetical and prose works of a modern Kashmîrian poet, Mîr Saif-aldîn Âkhund, with the takhalluṣ Saif (fol. 11a, l. 2), who lived at the time of writing this collection (i.e. A.H. 1270=A.D. 1854, see ff. 10b, 78a, etc.), in Lûdiyâna (لوديانه), in the province of Dihlî, one of the principal stations of the British territory on the north-western frontier. The poems are partly in Persian, partly in the modern Kashmîrian dialect, considerably mixed with Persian. Contents: 1.قطعات سلاميّه با صنائع و رموز حروف سلام, on fol. 1b, a number of twenty-three highly artificial Persian ḳiṭ’as setting forth the hidden meaning and the secret qualities of the letters in the words سلام (ḳiṭ’as 1-19), تحيّة (ḳiṭ’as 20 and 21), دعا (ḳiṭ’ah 22), and الهى (ḳiṭ’ah 23), with a detailed commentary on the margin and numerous interlinear paraphrases and glosses. It is concluded by a short epilogue in prose (on fol. 11a), in which the author state that he composed the first eleven ḳiṭ’as during a severe fever, and the last twelve as a token of gratitude for his recovery. Beginning of the first ḳiṭ’ah: سلام تافته انوار بسم از سينش خواصّ اللّهش از لام بر زده اعلام Written by the author himself in the month Shawwâl, A.H. 1270 (July, 1854), see fol. 10b. 2.شرح منظوم چيستان مُغْلَق , on fol. 12b, a Persian poetical commentary on an intricate riddle, beginning: حمد حق را كه بى همال بود – لطف او حلّ هر شكال بود It is in form of a lengthy ḳaṣîdah with the radîf بود , just as the baits of the riddle (چيستان) itself, which begins, on fol. 13a (distinguished by red ink): چيست آن جانور كه هيأت او گاه بدر و گهى هلال بود The riddle is in form of a ḳiṭ’ah; the metre is the same in both, viz.خفيف. A Persian prose-commentary on the margin and interlinear paraphrases as in the first part. 3.نظم و نثر غير منقوط كه براى شاه جمجاه شجاع الملك شاه مرحوم ساخته شده بود, on fol. 17b, most artificial Persian pieces in prose and poetry, in two distinct sections, the first of which (on ff. 17b-25a) is headed in the index (on the fly-leaves) thus: عبارات منثور و منظوم در صنعت تجريد يعنى بى نقطه بزبان عربى و فارسى معه دو بيت در صنعت منقوط التّمام يعنى تمام نقطه دار, i.e. all letters employed are مجرّد (stripped), that is to say, have no diacritical points whatever, except the last two baits (on fol. 25a), in which only letters with diacritical points are used; the second section (ff. 25a-29b) is headed in the index : قصيدة مشتمل بر صنائع نادره يعنى تجريد و توصيل يعنى اوّلا جملۀ حروف متفرّقه بعد از آن دو دو بهم پيوسته , پس سه سه تا ده ده تا موصّل التّمام يعنى بيت متّصل , i.e. the whole section consists of one lengthy ḳaṣîdah with numerous subdivisions, each of which exhibits a special kind of تجريد and توصيل, that is to say, some of the first contain only words with unconnected letters (حروف متفرّقه), partly with, partly without diacritical points ; the two divisions give then gradually words with two, three, and more connected letters up to ten, and the last piece (on fol. 29b) contains exclusively connected letters, so that each hemistich appears as one unseparated word, having a strong resemblance to long Sanskirt composita. The whole part was composed for Shujâ’-almulk, king of Afghânistân, who died A.H. 1258 (A.D. 1842), see Rieu iii. p. 905b. Beginning of the first prose-piece, on fol. 17b:الحمد لله الواحد الاحد الملك الودود الصّمد لا ملك الاّ له و لا اله الاّ هو الخ. Commentary on the margin and interlinear paraphrases. 4.قصائد و غزلها, ḳaṣîdas and ghazals of the most subtle description, in Persian, on fol. 30b. The first is addressed to the same Shujâ’-almulk, and begins: حمد خداست مطلع ديوان اختراع نعت نبيست مقصد انشا و ابتداع Commentary and paraphrases as before. 5.ابياتيكه بطريق رقعات و تهنيت نامجات بزرگان و عزيزان نوشته, on fol. 46a, poetical epistles, congratulations, etc., composed for certain festive occasions in the form of ḳiṭ’as; the first is headed در تهنيت عيد براى بزرگى, and begins: اين عيد سعيد سعيد خوش مواعيد بر بخت مبارك مبارك Occasional explanation and glosses. 6.قصّۀ وامق و عذرا بزبان كشميرى كه با فارسى مختلط است, on fol. 55b, a mathnawî, ‘Wâmiḳ and ‘Adhrâ,’ in the modern Kashmîrian dialect, which is considerably mixed with Persian. Saif-aldîn composed it, according to the colophon (on fol. 78a), in his youth, when still living in Kashmîr, and completed this transcript in Lûdiyâna the 11th of Dhû-alḥijjah, A.H. 1270 (A.D. 1854, Sept. 4). He says, with the common conceit of all Eastern poets, that this mathnawî is the finest poem ever written in the idiom of Kashmîr. Beginning: خداوندا بكن شيداى عشقم بگردان وامق عذراى عشقم 7.قواعد زبان كشميرى, on fol. 79b, grammatical tablets, paradigms, glossary of the modern Kashmîrian dialect, beginning: حمد بيحدّ مر خداى سخن بر زبان آفرين را كه السنۀ مختلفه و لغات گوناگون آدميان را دليلى الخ. An index of the whole collection on the fly-leaves. The copy was received from Dr. Royle, July, 1856. Saif-aldîn states himself at the end of the work in Kashmîrian, that he wrote it at the request of the Deputy Commissioner. No. 3226, ff. 93, ll. 12-13, the first ten leaves in diagonal lines; large Nasta’lîḳ; size, 107/8 in. by 6 in.### 藏品基本信息 本手稿现藏于印度事务部图书馆，编号为IO Islamic 1733。 [元数据：赫尔曼·埃特（Hermann Ethé），《印度事务部图书馆藏波斯语手稿目录》（*Catalogue of Persian Manuscripts in the Library of the India Office*），共2卷（牛津：印度事务部，1903年）：本件为第1卷第3226号，附批注与超链接] #### 1733号藏品详情 1733号藏品：《阿孔德·赛义德·赛义夫丁·克什米尔合集》（*Majmû’a-i-taṣnîfât-i-Âkhund Sayyid Saif-aldîn Kashmirî*，阿拉伯-波斯语原写：مجموعۀ تصنيفات آخوند سيّد سيف الدّين كشميرى）。 本藏品完整收录了近代克什米尔诗人米尔·赛义夫丁·阿孔德的全部诗歌与散文作品，其笔名（takhalluṣ）为“赛义夫（Saif）”，见第11a叶第2行。该诗人活跃于本合集编纂时期，即伊斯兰历1270年=公元1854年，详见第10b叶、78a叶等，当时定居于德里省的卢迪亚纳（*Lûdiyâna*，لوديانه）——英国西北边境领地的核心据点之一。其作品部分使用波斯语创作，部分则为混杂大量波斯语词汇的现代克什米尔方言。 ##### 藏品内容 1. **字母隐义短诗组**（第1b叶）：共23首精巧繁复的波斯语短抒情诗（ḳiṭ’as），分别阐释“سلام（问候）”（第1-19首）、“تحيّة（致意）”（第20、21首）、“دعا（祈祷）”（第22首）及“الهى（神性）”（第23首）中字母的隐秘内涵与隐性特质。页边附有详细注释，行间亦有大量释义与笺注。末附一篇短篇散文跋（第11a叶），作者自述前11首短诗创作于一场重病高热期间，后12首则为感念病愈所作。首篇短诗开篇为： > سلام تافته انوار بسم از سينش > خواصّ اللّهش از لام بر زده اعلام 本卷由作者本人于伊斯兰历1270年肖瓦尔月（公元1854年7月）亲笔书写，见第10b叶。 2. **《解迷诗注》**（第12b叶）：针对一则复杂谜题的波斯语诗歌注释，开篇为： > حمد حق را كه بى همال بود – لطف او حلّ هر شكال بود 该注释采用长颂诗（ḳaṣîdah）体裁，韵脚为“بود”，与谜题本体的韵脚一致。谜题本体见于第13a叶（以红墨水标注），开篇为： > چيست آن جانور كه هيأت او > گاه بدر و گهى هلال بود 谜题本身采用短抒情诗（ḳiṭ’ah）体裁，二者格律均为哈菲夫体（khafīf，خفيف）。页边与行间亦配有与第一部分相同的注释与行间释义。 3. **为已故阿富汗国王创作的无点/连点诗文**（第17b叶）：两类风格迥异的波斯语散文与诗歌作品，分为两个章节： - 第一章节（第17b叶-25a叶）：衬页目录题注为“عبارات منثور و منظوم در صنعت تجريد يعنى بى نقطه بزبان عربى و فارسى معه دو بيت در صنعت منقوط التّمام يعنى تمام نقطه دار”，意即：“阿拉伯语与波斯语创作的散佚与格律化辞章，采用无点字母技法；末附两首采用全点字母技法的诗作”。全篇所用字母均为无点字母（مجرّد），即完全不带任何元音符号与变音点，仅最后两首（第25a叶）例外，仅使用带变音点的字母。 - 第二章节（第25a叶-29b叶）：衬页目录题注为“قصيدة مشتمل بر صنائع نادره يعنى تجريد و توصيل يعنى اوّلا جملۀ حروف متفرّقه بعد از آن دو دو بهم پيوسته , پس سه سه تا ده ده تا موصّل التّمام يعنى بيت متّصل”，意即：“包含特殊技法的长颂诗，即采用字母拆分与连写技法：开篇仅使用零散无连写的单字母词汇，随后逐步使用双字母、三字母乃至最多十字母连写的词汇，末章采用全连写字母技法”。本章节为一篇结构繁复的长颂诗，内含多个细分部分，每部分均采用特定的字母拆分与连写规则：开篇部分仅使用零散单字母词汇，部分带变音点、部分不带；随后逐步过渡到双字母、三字母乃至最多十字母连写的词汇，末章（第29b叶）仅使用完全连写的字母，使得每个半行诗均为一个不可拆分的完整词汇，与梵文长复合词极为相似。 本整章作品均为纪念阿富汗国王舒贾-阿尔-穆尔克（Shujâ’-almulk）而作，该国王于伊斯兰历1258年（公元1842年）逝世，详见里厄（Rieu）《馆藏目录》第三卷第905b页。首篇散文作品开篇（第17b叶）为： > الحمد لله الواحد الاحد الملك الودود الصّمد لا ملك الاّ له و لا اله الاّ هو الخ 页边附有注释与行间释义。 4. **颂诗与伽扎尔抒情诗（ḳaṣîdas and ghazals）**（第30b叶）：一批风格精妙的波斯语颂诗与伽扎尔抒情诗，首篇献给前述舒贾-阿尔-穆尔克，开篇为： > حمد خداست مطلع ديوان اختراع > نعت نبيست مقصد انشا و ابتداع 配有此前相同格式的注释与释义。 5. **节庆贺诗与书信**（第46a叶）：用于各类节庆场合的短抒情诗体书信与贺词等，首篇题注为“در تهنيت عيد براى بزرگى”，意即“为长者寿辰贺节”，开篇为： > اين عيد سعيد سعيد خوش مواعيد > بر بخت مبارك مبارك 附有临时释义与笺注。 6. **混杂波斯语的现代克什米尔语《瓦米克与阿德赫拉》叙事诗**（第55b叶）：采用现代克什米尔方言创作的玛斯纳维体（mathnawî）叙事诗《瓦米克与阿德赫拉》（Wâmiḳ and ‘Adhrâ），文本中混杂大量波斯语词汇。根据第78a叶的跋文，赛义夫丁青年时期定居克什米尔时创作了该诗，并于伊斯兰历1270年祖勒赫贾月11日（公元1854年9月4日）在卢迪亚纳完成本次抄写。作者以东方诗人常见的自矜口吻称，该叙事诗为克什米尔语创作的最佳诗篇。开篇为： > خداوندا بكن شيداى عشقم > بگردان وامق عذراى عشقم 7. **现代克什米尔语语法手册**（第79b叶）：现代克什米尔方言的语法表、范式与词汇表，开篇为： > حمد بيحدّ مر خداى سخن بر زبان آفرين را كه السنۀ مختلفه و لغات گوناگون آدميان را دليلى الخ 衬页附有本合集的总目录。 本抄本于1856年7月由罗伊尔博士（Dr. Royle）捐赠。赛义夫丁在作品末尾以克什米尔语自述，系应副专员之邀抄写本卷。 本件编号3226，共93叶，第1-10叶带有斜线装饰；采用大尺寸纳斯塔利克体（Nasta’lîḳ）书法；尺寸为10又7/8英寸 × 6英寸。