Winsum N361

<p>Het onderzoek betreft een opgraving, variant begeleiding, van de aanleg van een verbindingsweg ten noorden van Winsum, tussen de Onderdendamsterweg en de N361. Op basis van de eerder uitgevoerde vooronderzoeken (bureauonderzoek, verkennend en karterend booronderzoek en proefsleuvenonderzoek) was een deel van het plangebied geselecteerd voor een archeologische begeleiding. Binnen dit deel van het plangebied zijn de ontgraving van het cunet en de bermsloot begeleid. Het betrof de zone waar bij het proefsleuvenonderzoek en op basis van historische kaarten resten van de voormalige Onderdendamsterweg aanwezig waren. De focus van de begeleiding was het documenteren van resten van de voormalige Onderdendamsterweg of Galgenweg. Bij het eerder uitgevoerde proefsleuvenonderzoek waren hier reeds resten van aangetroffen. De begeleiding moest meer informatie opleveren over de datering en fasering van de weg en een mogelijke middeleeuwse oorsprong hiervan. Een deel van het begeleidde trac is niet diep genoeg ontgraven of lag in de verstoring van een recent gedempte bermsloot. In de rest van het onderzoeksgebied zijn wel archeologische lagen en sporen aangetroffen, die alle betrekking hebben op de weg. Het gaat hierbij met name om een jonge en (sub)recente fase van de weg. In het meest westelijke deel van het onderzoeksgebied zijn ook resten van een oudere fase aangetroffen. De Onderdendamsterweg of Galgenweg liep in eerste instantie van oost naar west door het gehele onderzoeksgebied. Na de aanleg van de spoorlijn GroningenRoodeschool in 1893 werd de weg naar het oosten verplaatst en maakte een bocht naar het zuiden. Van deze fase zijn resten aangetroffen in de zuidelijke aftakking van het nieuwe trac, die het voormalige trac van deze fase van de weg volgt. Deze resten bestaan uit een klein restant van de oude bestrating, met hergebruikte Rooswinkelstenen in wildverband, puinverharding en de basis van de weg (S2). Ook de omliggende vergraven lagen kunnen hiermee in verband worden gebracht. De aanwezig kuilen/ ingravingen in dit deel van het onderzoeksgebied zullen te maken hebben met de aanleg van dit wegdeel. Ook is bijbehorende bermsloot aangetroffen. Tussen 1953 en 1962 wordt de weg nog iets verder naar het oosten verlegd en verdwijnt het eerdergenoemde wegdeel. Ter plaatse van het na 1893 in onbruik geraakte deel van de oorspronkelijke Onderdendamsterweg heeft in (sub)recente tijd door Toelichting: het hele onderzoeksgebied of een deel hiervan een pad het land in gelopen. Hiervan is over een groot deel van de lengte van het cunet een laag met puinverharding aangetroffen (S1013). In het westelijke deel van het onderzoeksgebied zijn over enkele meters de puinverharding en basis van een oudere fase van de weg aangetroffen. Deze ligt op het niveau waarbij ook bij het proefsleuvenonderzoek een wegniveau is aangetroffen. Toen zijn geen daterende vondsten aangetroffen. Wel zijn karresporen waargenomen die vanaf de 17e eeuw waren te dateren. Bij het huidige onderzoek is in dit deel van de weg en in de ingravingen van de latere fase van de weg een kleine hoeveelheid vondstmateriaal aangetroffen, die een gebruiksperiode van tussen de 17e en 19e eeuw voor deze fase van de weg ondersteunt. In n van de ingravingen bij de laat 19e eeuwse weg (S2) zijn vier fragmenten laat middeleeuwse kogelpotaardewerk aangetroffen. Dit zou een aanwijzing kunnen zijn voor een laat middeleeuwse oorsprong van de weg. Dit is echter niet met zekerheid te zeggen, omdat ze in een ingraving van de 19e eeuwse weg zijn aangetroffen. Het kan gaan om opspit uit een ouder wegniveau maar de fragmenten kunnen ook van elders afkomstig zijn. Langs het naar het oosten verplaatste deel van de weg (S2) is een hondengraf aangetroffen. Het gaat om het begraven huisdier en zal dateren in de late 19e of vroeg 20e eeuw. Bij het vooronderzoek zijn ook een aantal diergraven aangetroffen, die ook grotendeels in deze periode dateren. En hiervan kan mogelijk ouder zijn. Twee stonden in verband met de demping van de voormalige bermsloot van de Onderdendamsterweg tussen 1953 en 1962.</p>

本研究针对温森（Winsum）北部、翁登丹姆斯特路（Onderdendamsterweg）与N361公路之间的联络道路建设项目，开展伴随式考古发掘工作。基于此前开展的前期调查（包括案头调研、勘探与测绘钻探、试坑考古调查），规划区域内的部分区段被选定为考古伴随工作范围。在该选定区段内，考古伴随工作涵盖了路沟（cunet）与护路沟（bermsloot）的发掘清理。本次发掘的区域，正是此前试坑考古调查与历史地图比对中确认存在原翁登丹姆斯特路遗迹的区段。本次伴随工作的核心目标，是对原翁登丹姆斯特路（又称加尔根路（Galgenweg））的遗迹进行记录与研究，以期获取该道路的年代分期与中世纪起源相关的更多信息。此前的试坑考古调查已在此处发现了道路遗迹。本次发掘的部分区段因开挖深度不足，或位于近期被填埋的护路沟扰动层中，未获取有效考古遗存。而在研究区域的其余区段，则发现了与该道路直接相关的考古地层与遗迹，以道路的近代与（亚）近代遗存为主。在研究区域的最西端，还发现了更早阶段的道路遗存。原翁登丹姆斯特路（加尔根路）最初呈东西走向横贯整个研究区域。1893年格罗宁根-鲁德瑟尔铁路（GroningenRoodeschool）建成后，该道路向东改道并向南转弯。对应这一改道阶段的遗迹，被发现于新线路的南侧支段，该支段与该阶段道路的原走向一致。这些遗迹包括少量残存的旧路面，采用无序排布的罗斯温克尔石材（Rooswinkelstenen）铺就，另有碎石硬化层与道路基层（S2）。周边的填埋地层也可与该遗迹形成关联。研究区域内现存的坑洼/沟槽，应与该段道路的建设有关。同时还发现了对应时期的护路沟。1953年至1962年间，该道路再次向东小幅迁移，此前的路段随之废弃。在1893年后被弃用的原翁登丹姆斯特路区段，在（亚）近代被用作田间步道（说明：整个或部分研究区域曾被辟为田间通路）。在该段路沟的大部分长度范围内，均发现了带有碎石硬化层的地层（S1013）。在研究区域的西段，还发现了数米长的更早阶段道路的碎石硬化层与基层，其地层高度与此前试坑考古调查中发现的路面高度一致。本次发掘未在此处发现可断代的遗物，但观察到可追溯至17世纪的车辙痕迹。在本次研究中，于该段道路以及后续改道阶段道路的沟槽内，发现了少量遗物，可佐证该阶段道路的使用年代为17至19世纪。在19世纪晚期道路（S2）的部分沟槽内，出土了4件晚期中世纪球腹陶器（kogelpotaardewerk）残片。这或可作为该道路起源于晚期中世纪的佐证，但无法完全确定：因为这些残片出土于19世纪道路的沟槽中，可能来自更早路面的碎屑，也有可能来自其他区域。在改道后的东段道路（S2）沿线，发现了一处犬冢，为家养宠物的墓葬，年代可追溯至19世纪晚期至20世纪早期。前期调查中也发现了多座动物墓葬，其中大部分也属于这一时期，另有部分年代可能更早。其中两座动物墓葬与1953年至1962年间填埋原翁登丹姆斯特路护路沟的工程相关。