Aanvullend veldonderzoek Trekvaartbrug Poelgeest, gemeente Oegstgeest (grens gemeente Leiden)

Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie heeft een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen (verkennende fase) uitgevoerd voor een plangebied in Leiden. Het plangebied is gelegen op de grens tussen Oegstgeest en Leiden en betreft de bouw van een nieuwe brug over de Haarlemmertrekvaart in de wijk Poelgeest. Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 1,0 ha. Vestigia heeft voor hetzelfde plangebied in 2010 al een archeologisch bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Op basis van de resultaten en het toenmalige ontwerp van de brug is toen geen archeologisch vervolgonderzoek geadviseerd.
Omdat in de tussentijd de plannen zijn gewijzigd en in het huidige ontwerp een verticale drainage in de op- en afritten is voorzien die tot minimaal 3,0 m -mv reikt, achtte de gemeente Leiden (Erfgoed Leiden) een aanvullend booronderzoek tot in het onderliggend strandwalzand wel noodzakelijk. Het ging daarbij om minimaal 6 handboringen tot een diepte van minimaal 3,0 m -mv ter hoogte van de beide zones met de verticale drainage. Voorafgaand aan de ontwikkelingen diende in kaart te worden gebracht of door de geplande ingrepen mogelijk archeologische waarden worden bedreigd. Gezien de aard van de ingrepen kunnen deze mogelijk tot in het archeologisch relevante niveau reiken. Om het verwachtingsmodel te toetsen is op 1 augustus 2022 een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd. Tijdens dit onderzoek zijn zes boringen gezet tot een diepte van 3,5 tot 4 meter beneden maaiveld. Tijdens het veldonderzoek is vrijwel dezelfde bodemopbouw aangetroffen als in het eerdere onderzoek. De diepe afzettingen die voor dit onderzoek specifiek zijn bemonsterd, hadden geen kenmerken van bodemvorming. De archeologische verwachting kan daarom worden bijgesteld naar laag. Advies. Tijdens het veldonderzoek is geconstateerd dat er binnen het plangebied geen kenmerken van bodemvorming zijn in de diepere lagen die eerder niet waren bemonsterd. De archeologische verwachting voor deze lagen kan daarom worden bijgesteld naar laag Vestigia Cultuurhistorie & Archeologie adviseert dan ook voor dit gedeelte van het plangebied geen vervolgstappen in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ). Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Oegstgeest, om op basis van dit rapport en het hierin geformuleerde advies een besluit te nemen ten aanzien van eventueel vervolgonderzoek of het beëindigen van het archeologisch onderzoeksproces. Ook wanneer het plangebied op enig moment op basis van de resultaten van archeologisch onderzoek wordt vrijgegeven voor de voorgenomen ontwikkelingen, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische toevalsvondst wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Oegstgeest, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

维斯蒂吉亚考古与文化史研究所（Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie）针对莱顿市的一处规划区域，开展了以钻探为手段的考古勘查野外工作（勘探阶段）。该规划区域位于乌赫斯特海斯特（Oegstgeest）与莱顿的交界地带，涉及在普尔盖斯特（Poelgeest）街区内的哈勒姆通航运河（Haarlemmertrekvaart）上新建一座桥梁的工程。规划区域总面积约1.0公顷。
维斯蒂吉亚考古与文化史研究所曾于2010年针对该规划区域开展过考古室内研究与勘探钻探工作。基于当时的钻探结果与桥梁设计方案，当时未建议开展后续考古相关工作。

由于期间规划方案发生变更，当前设计中桥梁上下匝道设置了竖向排水系统，其深度可达最低低于地面3.0米处，莱顿市遗产局（Erfgoed Leiden）因此认为有必要开展针对下伏海滩沙丘砂层的补充钻探工作。本次钻探共设置至少6个手动钻孔，钻孔深度不低于3.0米（低于地面），位置对应两处竖向排水系统所在区域。在工程实施前，需明确规划工程是否会对潜在考古遗存造成破坏。考虑到工程的施工性质，其作业范围可能触及具有考古价值的地层。为验证考古遗存预期模型，研究团队于2022年8月1日开展了勘探钻探类考古勘查野外工作。本次研究共布设6个钻孔，钻孔深度为地面下3.5至4.0米。野外勘查期间发现的地层结构与此前的勘探结果基本一致。本次研究专门采集的深层沉积物未显示出成土作用特征。因此可将该区域的考古遗存预期等级调整为“低”。

咨询建议：
本次野外勘查发现，规划区域内此前未采样的深层地层均未表现出成土作用特征。因此可将该类地层的考古遗存预期等级调整为“低”。
维斯蒂吉亚文化史与考古研究所（Vestigia Cultuurhistorie & Archeologie）据此建议，针对该规划区域的该部分范围，无需按照《考古遗迹保护法（Archeologische Monumentenzorg，AMZ）》开展后续工作。最终决策权归属主管部门——乌赫斯特海斯特市政府，其需基于本报告及文中所提建议，就是否开展后续考古工作或终止考古研究流程作出决定。
即便未来某一时刻，该规划区域基于考古调查结果被批准开展预设工程，考古意外发现或观测的报告义务依然有效（《遗产法（Erfgoedwet）》第5.10条 考古意外发现）。由于无法完全排除在后续土方作业中发现考古意外遗存的可能性，因此建议提醒土方工程施工方，需尽快向主管部门——乌赫斯特海斯特市政府与荷兰国家文化遗产局（Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed）报告相关发现。