การพัฒนาผลิตภัณฑ์สปาจากน้ำมันมะพร้าว

น้ำมันมะพร้าวจากการหมักด้วยสภาวะที่ต่างกันคือ ใช้อุณหภูมิของน้ําหมัก 3 ระดับ (50, 60 และ 70 องศาเซลเซียส) และ ระยะเวลา 3 ระยะ (24, 36 และ 48 ชั่วโมง) มีปริมาณในช่วง 6.92-14.92% %ของน้ําหนักเนื้อมะพร้าวสด เมื่อนําไปวิเคราะห์หาปริมาณกรดไขมันอิสระ (%FFA), ค่าความเป็นกรด (AV), ค่าไอโอดีน (IV), ปริมาณความชื้น (%ความชื้น) และความหนืด มีค่าในช่วง 0.4340-0.5483%, 0.6054-0.7750 mg KOH/g Oil, 6.4330-9.6649, 0.0132-0.0217% และ32.23-34.83 cP ตามลําดับ จากผลการทดลองสมบัติทางเคมีของน้ำมันมะพร้าวที่ได้จากหมักด้วยสภาวะของอุณหภูมิและระยะเวลาหมักที่แตกต่างกันบ่งบอกถึงความแตกต่างกันอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 อธิบายได้ว่า ค่า %FFA, AV และ ความหนืดจะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในน้ำมันมะพร้าวที่ได้จากการหมักด้วยอุณหภูมิสูงและระยะเวลาหมักที่นาน ส่วน ค่า IV และ %ความชื้นจะมีทิศทางไปในทางตรงกันข้าม สําหรับความสามารถในการต้านอนุมูลอิสระของน้ํามันมะพร้าว โดยวิธี DPPH Scavenging Method รายงานด้วยค่า IC50 มีค่าในช่วง 4.36-7.42 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร แม้ว่าค่า IC50 มีแนวโน้มลดลงในน้ำมันมะพร้าวที่ได้จากการหมักด้วยอุณหภูมิสูงและระยะเวลาหมักที่นานแต่ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 การเตรียมผลิตภัณฑ์สปาจากน้ำมันมะพร้าว 5 ชนิด ได้แก่ โลชั่น สบู่เหลว สบู่ก้อน ลิบบาล์ม และ เทียนนวดจากสูตรที่พัฒนาแล้ว ชนิดละ 2 สูตรที่ใช้น้ํามันมะพร้าวจากแหล่งที่แตกต่างกันคือ สูตร 1 ใช้น้ํามันมะพร้าวสกัดจากการหมัก และ สูตร 2 ใช้น้ํามันมะพร้าวจากแหล่งจําหน่าย ผลิตภัณฑ์สปาดังกล่าวถูกนําไปทดสอบความคงตัวด้วยวิธี Heating and cooling cycle, ทดสอบการยับยั้งเชื้อและทดสอบความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์ หลังการผลการทดสอบความคงตัวของผลิตภัณฑ์สปาจากน้ํามันมะพร้าว ให้ผลการทดสอบสมบัติทางกายภาพเคมีเหมือนกับตอนก่อนทดสอบ แต่มีกลิ่นจางลง ค่า pH และ ค่าความหนืด มีแนวโน้มลดลงเล็กน้อย สําหรับผลการทดสอบการยับยั้งการเจริญของเชื้อ Staphylococus aureus และ Candida albicans ด้วยวิธี Agar diffusion พบว่าน้ํามันมะพร้าวไม่ยับยั้งเชื้อทั้งสองเลย ผลิตภัณฑ์สปาจากน้ำมันมะพร้าว 3 ชนิดคือ โลชั่น, ลิปบาล์มและเทียนนวดสามารถยับยั้งเชื้อ Staphylococus aureus เพียงชนิดเดียวเหมือนกัน Inhibition zone 5-13 มิลลิเมตร นอกจากนี้สบู่เหลวและสบู่ก้อนสามารถยับยั้งเชื้อได้ทั้งสองชนิด Inhibition zone 18-26 มิลลิเมตร จากผลการประเมินความพึงพอใจโดยรวมของผลิตภัณฑ์สปาจากน้ำมันมะพร้าว 5 ชนิดอยู่ในช่วง 3.56-4.04(71.2-80.8%) อยู่ในระดับความพึงพอใจมากทุกผลิตภัณฑ์และไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ยกเว้นลิปบาล์ม แสดงว่าสูตรผลิตภัณฑ์สปาจากน้ำมันมะพร้าวทั้ง 5 ชนิดที่พัฒนาแล้วนั้นเป็นที่ยอมรับจากอาสาสมัครที่ได้ทดสอบผลิตภัณฑ์แล้ว สําหรับการประเมินความพึงพอใจในรูปแบบบรรจุภัณฑ์ที่มีต่อบรรจุภัณฑ์ผลิตภัณฑ์สปาจากน้ำมันมะพร้าว มี 3 แบบ โดย แบบที่ 2 ได้ถูกคัดเลือกให้เป็นบรรจุภัณฑ์ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมที่สุดได้คะแนนในช่วง 3.33-3.94 จากผู้เชี่ยวชาญ และ 3.94-4.03 จากกลุ่มตัวอย่างจํานวน 100 คน ซึ่งอยู่ในระดับพึงพอใจมาก เป็นที่คาดหวังว่างานวิจัยนี้จะสามารถสร้างอาชีพและเพิ่มรายได้ให้แก่ชุมชนได้ต่อไป

本数据集针对不同发酵条件下的椰子油展开研究：采用3个发酵水温梯度（50、60、70摄氏度）与3个发酵时长梯度（24、36、48小时）制备椰子油，其得率为鲜椰肉质量的6.92%~14.92%。对所得样品开展理化指标检测，涵盖游离脂肪酸含量（%FFA）、酸值（AV）、碘值（IV）、水分含量（%水分）及黏度，对应数值区间分别为0.4340%~0.5483%、0.6054~0.7750 mg KOH/g油、6.4330~9.6649、0.0132%~0.0217%与32.23~34.83 cP。

统计分析结果显示，不同发酵温度与时长制备的椰子油理化指标在0.05显著性水平下存在显著差异：游离脂肪酸含量、酸值及黏度随发酵温度升高、时长延长呈上升趋势，而碘值与水分含量则呈现相反的变化趋势。

采用DPPH自由基清除法（DPPH Scavenging Method）测定椰子油的抗氧化活性，所得半数抑制浓度（IC50）区间为4.36~7.42 mg/mL。尽管IC50随发酵温度升高、时长延长呈下降趋势，但该差异未达到0.05显著性水平。

以该椰子油为原料开发5类护肤产品，分别为乳液、液体皂、固体皂、润唇膏及按摩蜡，每类产品设置2种配方：配方1采用本研究发酵制备的椰子油，配方2采用市售商用椰子油。对上述产品依次开展冷热循环稳定性测试、抑菌实验与消费者满意度调研。

冷热循环稳定性测试结果表明，产品理化指标与测试前无显著差异，但气味略有变淡，pH值与黏度小幅下降。抑菌实验采用琼脂扩散法（Agar diffusion）检测对金黄色葡萄球菌（Staphylococus aureus）与白色念珠菌（Candida albicans）的抑制效果，结果显示纯椰子油对两种菌株均无抑制作用；乳液、润唇膏与按摩蜡仅对金黄色葡萄球菌有抑制活性，抑菌圈直径为5~13 mm；液体皂与固体皂则对两种菌株均有抑制效果，抑菌圈直径为18~26 mm。

消费者满意度调研结果显示，5类护肤产品的综合满意度得分为3.56~4.04（对应71.2%~80.8%），所有产品均达到高满意度水平，且在0.05显著性水平下无显著差异，仅润唇膏除外，表明本次开发的5款椰子油护肤产品均获得测试志愿者的认可。

针对椰子油护肤产品的3种包装形式开展满意度调研，最终筛选出的最优包装为方案2：专家评分区间为3.33~3.94，100名消费者评分区间为3.94~4.03，均达到高满意度水平。

本研究成果有望为当地社区创造就业机会并提升居民收入水平。