[IO Islamic 1234] رسالۀ جبر و اختيار

Risâla-i-jabr u ikhtiyâr

This manuscript is now IO Islamic 1808 in the India Office collections.

[metadata: Hermann Ethé, Catalogue of Persian Manuscripts in the Library of the India Office, 2 vols. (Oxford: India Office, 1903): volume 1, number 1234 here with notations and hyperlinks].

1808

Risâla-i-jabr u ikhtiyâr (رسالۀ جبر و اختيار).

Another mystical treatise by the same Naṣîr-aldin Ṭûsî, on necessity or compulsion and free will in human destinies.

Beginning:الحمد لله ربّ الارباب و مسبّب الاسباب و مفتّح الابواب و ملهم الصّواب و مسهّل الامور الصّعاب الخ.

It is divided into the following ten short chapters (فصل):

1.در حكايت مذاهب درين موضع و اشارت به حجّت هر قومى, on fol. 226a.

2.در ذكر وجوب و امكان و امتناع و احكام هر يك, on fol. 227a.

3.در ذكر اسباب و علل و اشارت بمعنئ جبر و اختيار, on fol. 227b.

4.در ذكر آنكه سبب تا موجب نبود مسبّب ازو صادر نشود, on fol. 229a.

5.در بيان كيفيّت استناد اتّفاقيّات با اسباب آن بر طريق اجمال, on fol. 229b.

6.در بيان آنكه وجوب فعل از فاعل منافئ اختيار او نباشد, on fol. 231a.

7.در ذكر قوى و افعال انسانى و فرق ميان آنچه باختيار او بود و آنچه نبود, on fol. 232b.

8.در بحث از قدرت و ارادت و كيفيّت صدور افعال اختيارى از مردم, on fol. 233b.

9.در آنچه حاصل اين مباحث است الخ, on fol. 235a.

10.در آنكه اطلاق باين معنى بر بارى تعالى شايد يا نشايد, on fol. 236b.

Dated by Abû Ṭâlib alḥusainî the 14th of Jumâdâ-alûlâ, A.H. 1184 (A.D. 1770, Sept. 5). Another copy of the same treatise in Rieu ii. p. 830b, No. XXI.

No. 1234, ff. 225b-237a, ll. 16 ; Naskhî, mixed with Shikasta ; size, 8 in. by 43/8 in.

《论强制与自由意志的论文》（Risâla-i-jabr u ikhtiyâr）
该手稿现隶属于印度事务部馆藏（India Office Collections），编号为IO Islamic 1808。

[元数据：赫尔曼·埃特（Hermann Ethé），《印度事务部图书馆藏波斯语手稿目录》（两卷本，牛津：印度事务部，1903年）：本手稿对应第一卷第1234号，附注释与超链接。]

1808号手稿：《论强制与自由意志的论文》（Risâla-i-jabr u ikhtiyâr，رسالۀ جبر و اختيار）。
该作品为纳西尔丁·图西（Naṣîr-aldin Ṭûsî）的另一部神秘主义论著，探讨人类命运中的必然（强制）与自由意志议题。

开篇献词：الحمد لله ربّ الارباب و مسبّب الاسباب و مفتّح الابواب و ملهم الصّواب و مسهّل الامور الصّعاب

本论著分为以下十章：
1. 论诸学派的叙事及其各自论证的指向，对应第226a叶
2. 论必然、可能与不可能，及各自的法则，对应第227a叶
3. 论强制与自由意志的概念肇因与缘由，对应第227b叶
4. 论原因若无对应结果则无法产生作用，对应第229a叶
5. 论以概括方式阐明偶然事件与其成因的关联方式，对应第229b叶
6. 论行为的必然性与行为者的自由意志并不相悖，对应第231a叶
7. 论人类的能力与行为，及出于其自由意志的行为与非出于其自由意志的行为之区别，对应第232b叶
8. 论人类的能力与意欲，及自由意志行为的产生机制，对应第233b叶
9. 本系列研讨的最终结论，对应第235a叶
10. 论能否将上述意义归属于至高无上的真主，对应第236b叶

该手稿由阿布·塔利卜·侯赛因（Abû Ṭâlib alḥusainî）于伊斯兰历1184年朱马达·奥卢月14日（公元1770年9月5日）题写。另有同本论著的副本收录于吕奥目录（Rieu）第二卷第830b页，第XXI号。

本手稿编号1234，页码范围为225b至237a，共16行；书写体为纳斯赫体（Naskhî），混有什卡斯塔体（Shikasta）；尺寸为8英寸×4又3/8英寸。