ЕТКАЗИБ БЕРИЛМАЙДИГАН ФОРВАРД ШАРТНОМАЛАРИ (NDF): БАНК ЛИКВИДЛИГИНИ БОШҚАРИШ ВА РЕАЛ СЕКТОР ВАЛЮТА ХАТАРЛАРИНИ ХЕДЖИРЛАШДА АМАЛИЙ АҲАМИЯТИ

Мазкур мақолада ҳосилавий молиявий воситаларнинг турларидан бири бўлган етказиб берилмайдиган форвард (Non-Deliverable Forward – NDF) шартномаларининг банклар фаолиятида валюта хатарларини ва ликвидлиликни самарали бошқариш ҳамда даромадлиликни оширишдаги амалий аҳамияти илмий жиҳатдан таҳлил қилинган. Шунингдек, NDF инструментларининг реал сектор субъектлари, хусусан импортёр ва экспортёр корхоналар учун валюта курслари тебранишлари билан боғлиқ хатарларни хеджирлашда самарали механизм экани асослаб берилган. Тадқиқотда Ўзбекистон банк тизимида NDF бозорини ривожлантиришнинг институционал ва инфратузилмавий чекловлари аниқланиб, меъёрий-ҳуқуқий базани такомиллаштириш, риск-менежмент ва ALM (актив ва пассивларни бошқариш) тизимларини кучайтириш ҳамда рақамли молиявий ечимларни жорий этиш бўйича илмий-амалий тавсиялар ишлаб чиқилган.本文从学术维度剖析了无本金交割远期（Non-Deliverable Forward，NDF）——一类基础金融衍生工具——在银行经营管理中，用于有效管控汇率风险与流动性、提升盈利能力的实践价值。此外，本文还论证了NDF工具作为有效机制，能够帮助实体经济主体——尤其是进出口企业——对冲汇率波动引致的风险。本研究明确了乌兹别克斯坦银行体系下NDF市场发展所面临的制度与基础设施瓶颈，并就完善法规政策基础、强化风险管理与资产负债管理（Asset-Liability Management, ALM）体系、推广数字化金融解决方案等方面，提出了兼具学术严谨性与实践指导性的建议。