Miscellanies [IO Islamic 1810]

Miscellanies.

This manuscript is now IO Islamic 1810 in the India Office collections.

[metadata: Otto Loth, A Catalogue of the Arabic Manuscripts in the Library of the India Office, (volume 1), no. 1041 here with further notations and hyperlinks].

1041.

1810. Size 113/4 in. by 61/4 in.; foll. 299. Twenty-three lines in a page.

I.Foll. 1-97. ḲUṬB-ALDÎN’S (d. A.H. 766) Commentary on the Shamsîyah. See no. 503.

Copious glosses in the latter portion.

II. Foll. 98-162. Jurjânî’s Glosses on the preceding Commentary (see no. 509).

Marginal notes.

III.Foll. 164-253. A Commentary (ممزوج) on Maḥmûd b. Muḥammad (sic) Jaghmînî’s Compendium of Medicine, قانونچه (see no. 791), by ḤUSAIN B. MUḤAMMAD ASTARÂBÂDÎ, who completed it on Thursday, 17th Ramaḍân, 831, at Harât, and dedicated it to Amîr Murtaḍa.

Begins:

الحمدلله الذی ابدع العناصر و الاجزاء...اما بعد فقد دلّت البراهین العقلیة و الشواهق (الشواهد .r) النقلیة ان انفس ما یتنفس فیه النفس النفیس الخ.

IV. Foll. 254-299. An introduction to Medicine, called مفتاح الطبّ, by ABU’L-FARAJ ‘ALÎ B. AL-ḤUSAIN1 B. HINDÛ, who, according to Ḥ. Kh. vi. 15, iii. 252, died either A.H. 410 or A.H. 420.

Begins:

قال الاستاد ابوالفرج علی بن الحسن (!) ابن هندو تصفّح اخواننا من المسلمین مقالتی الموسومة بالمشوّقة فی المدخل الی علم الفلسفة فشوّقتهم سهولة الماخذ فیها الی مقالة فی الطب علی نهجها فاسعفتهم بتصنیفها الخ.

The work is divided into ten chapters, which are inscribed as follows:

فی الحثّ علی تعلم الصناعات عموما و تعلم الطب خصوصا;

فی اثبات صناعة الطب;

فی حد الطب;

فی شرف الطب;

فی اقسام الطب;

فی فرق الطب;

فی ذکر الطرق التی بها استنبط صناعة الطب;

فی تعدید ما یجب علی الطبیب معرفته من العلوم لیکون کاملا فی صناعته;

فی کیفیة تدریج المتعلم للطب و ذکر مراتب الکتب فیه;

فی العبارات والحدود الطبیة.

The last chapter, which is the longest, is subdivided into twelve فصول, according to the branches of the medical science.

Well written. Dated 14th Muḥarram, 41, apparently A.H. 1141.

[Tippu.]

1 Or, al-Ḥasan, as in this MS.

杂集。

此手稿现藏于英国印度事务部馆藏，编号为IO Islamic 1810。
【元数据：奥托·洛特（Otto Loth），《印度事务部图书馆阿拉伯手稿目录》（第一卷），此处对应编号1041，附带更多注释与超链接】

1041号藏品（手稿编号1810）：尺寸为11又3/4英寸×6又1/4英寸，共299叶，每页23行。

一、第1-97叶：库特卜·丁（ḲUṬB-ALDÎN，卒于伊斯兰历766年）对《夏姆西耶》（Shamsîyah）的注释，详见馆藏编号503。该部分后半段附有大量疏注。

二、第98-162叶：朱尔贾尼（Jurjânî）对前述注释所作的疏证，详见馆藏编号509，附带页边批注。

三、第164-253叶：侯赛因·本·穆罕默德·阿斯塔拉巴迪（ḤUSAIN B. MUḤAMMAD ASTARÂBÂDÎ）为穆罕默德·本·马赫穆德·贾格米尼（原文如此）所著《医学概要》（波斯语名قانونچه，详见馆藏编号791）所作的混合注本（ممزوج）。该注本于伊斯兰历831年赖买丹月17日星期四在赫拉特（Harât）完成，并献给埃米尔·穆尔塔达（Amîr Murtaḍa）。
开篇原文为：
الحمدلله الذی ابدع العناصر و الاجزاء...اما بعد فقد دلّت البراهین العقلیة و الشواهق (الشواهد .r) النقلیة ان انفس ما یتنفس فیه النفس النفیس الخ.
译文：一切赞颂全归真主，祂造化了诸元素与诸组分……继而，理性论证与传述性证据（原文标注[.r]疑为“证据”之笔误）表明，凡受纯净灵魂所呼吸者……

四、第254-299叶：阿布勒·法拉杰·阿里·本·侯赛因·本·欣杜（ABU’L-FARAJ ‘ALÎ B. AL-ḤUSAIN¹ B. HINDÛ，此手稿中作阿里·本·哈桑，详见脚注¹）所著医学导论《医学钥匙》（مفتاح الطبّ）。据《哈基姆编年史》（Ḥ. Kh.）第六卷第15章、第三卷第252章记载，其卒年为伊斯兰历410年或420年。
开篇原文为：
قال الاستاد ابوالفرج علی بن الحسن (!) ابن هندو تصفّح اخواننا من المسلمین مقالتی الموسومة بالمشوّقة فی المدخل الی علم الفلسفة فشوّقتهم سهولة الماخذ فیها الی مقالة فی الطب علی نهجها فاسعفتهم بتصنیفها الخ.
译文：吾师阿布勒·法拉杰·阿里·本·哈桑（!）·本·欣杜曾言：吾曾撰有一篇题为《哲学入门之趣味》的文章，供诸位穆斯林教友阅览，因其入门简易，遂欲以同样方式撰就一篇医学文章，以飨诸君……

该著作分为十章，具体章目如下：
1. فی الحثّ علی تعلم الصناعات عموما و تعلم الطب خصوصا; → 「概论各类技艺之研习，尤以医学研习为要」
2. فی اثبات صناعة الطب; → 「论医学技艺之合法性」
3. فی حد الطب; → 「论医学之范畴」
4. فی شرف الطب; → 「论医学之尊荣」
5. فی اقسام الطب; → 「论医学之分支」
6. فی فرق الطب; → 「论医学之流派/差异」
7. فی ذکر الطرق التی بها استنبط صناعة الطب; → 「论推究医学技艺之方法」
8. فی تعدید ما یجب علی الطبیب معرفته من العلوم لیکون کاملا فی صناعته; → 「论医师须掌握的各类知识，以臻技艺完备」
9. فی کیفیة تدریج المتعلم للطب و ذکر مراتب الکتب فیه; → 「论医学学习者的进阶路径及相关典籍层级」
10. فی العبارات والحدود الطبیة. → 「论医学术语与医学边界」

作为篇幅最长的末章，其依据医学各分支被细分为12小节（فصول）。

抄写工整。手稿纪年为穆哈兰姆月14日，疑为伊斯兰历1141年。
【提普标注】

¹ 此手稿中作「哈桑」，故原文之「侯赛因」或为笔误。