บทบาทหน้าที่ของพรรคการเมืองต่อฝ่ายนิติบัญญัติ

การศึกษาอิสระครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาในบทบาทหน้าที่ของพรรคการเมืองไทยต่อฝ่ายนิติบัญญัติ (2) ศึกษาแนวคิดของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและนักวิชาการที่เกี่ยวข้องในการนิติบัญญัติ (3) เสนอแนะทางเลือกในการพัฒนาบทบาทหน้าที่ของพรรคการเมืองต่อฝ่ายนิติบัญญัติ การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพโดยกลุ่มตัวอย่างได้แก่ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จำนวน 9 คน นักวิชาการที่เกี่ยวข้องกับการนิติบัญญัติ จำนวน 5 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือรวบรวมข้อมูล และใช้การวิเคราะห์เชิงพรรณนา ผลการศึกษาพบว่า (1) พรรคการเมืองมีบทบาทต่อฝ่ายนิติบัญญัติตั้งแต่การชี้นำและกำหนดให้เกิดการดำเนินการยกร่างกฎหมายไปจนถึงการบรรลุผลของกระบวนการนิติบัญญัติ โดยเบ็ดเสร็จ (2)แนวคิดของกลุ่มตัวอย่างเห็นฟ้องกันว่าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไม่มีอิสระในการการทำหน้าที่นิติบัญญัติ หัวหน้าพรรคการเมืองเป็นบุคคลชี้นำบทบาทของพรรคการเมือง อุปสรรคที่สำคัญคือการใช้เงินเป็นปัจจัยในการรักษาเสถียรภาพของพรรคการเมืองและ (3) ข้อเสนอแนะในการพัฒนาบทบาทหน้าที่ของพรรคการเมืองต่อฝ่ายนิติบัญญัติ ได้แก่การพัฒนาการเมืองทุกด้านไปพร้อมกันคือ อุดมการณ์ทางการเมือง สถาบันทางการเมือง วัฒนธรรมทางการเมือง โครงสร้างทางการเมือง และระบบบริหารงานภาครัฐให้มีประสิทธิภาพ สร้างแนวทางให้ฝ่ายนิติบัญญัติมีอิสระจากพรรคการเมือง และเสนอให้ฝ่ายตุลาการมีส่วนร่วมในกระบวนการนิติบัญญัติด้วย || The objectives of this research were: (1) to study the roles and responsibilities of Thai political parties in legislation; (2) to study the ideas of Members of Parliament and related academics about legislation; (3) to form recommendations for alternatives to develop the role of political parties in legislation. This was a qualitative research. The sample population consisted of 9 Members of Parliament and 5 academics involved in the field of legislation. Data were collected using an interview form and analyzed descriptively. The results showed that (1) Political parties played a role in legislation, from directing and controlling the writing and submission of draft laws up to directing all the steps to get the legislation passed. (2) All the samples interviewed agreed that Members of Parliament were not independent in performing their duties as legislators. The leader of each political party directs the role of the party. The major obstacle is that money is used to maintain the stability of the political parties. (3) The recommended way to develop the role of political parties in legislation is to develop politics in every way, meaning developing political ideals, developing political institutions, and developing political culture. The political structure should be developed to be more efficient and the legislative branch should be more independent from political parties. The judicial branch should also play a role in legislation.

本研究旨在达成以下三项核心目标：（1）探究泰国政党在立法进程中的角色与职责；（2）调研议员与相关立法领域学者对立法工作的理念与见解；（3）提出优化政党立法角色的可行路径。本研究属于质性研究，研究样本包含9名议员及5名立法领域相关学者，以访谈作为数据收集工具，并采用描述性分析法开展数据分析。研究结果显示：（1）泰国政党在立法进程中发挥的作用覆盖从引导、把控法案起草与提交环节，到统筹全流程直至法案最终获批的完整环节；（2）全体受访样本均认为，议员在履行立法职责时缺乏独立性，各政党领袖主导政党的立法角色实施，而制约该机制的核心障碍在于政党依赖资金维系自身稳定性；（3）关于优化政党立法角色的建议包括：全方位推进政治体系建设，涵盖政治理念、政治制度、政治文化与政治结构的优化升级，同时提升政府行政系统的运行效能；推动立法部门脱离政党实现独立；并建议司法部门参与立法进程。