Wanssum-Haven, deelgebieden Industriehaven en Natuurcompensatiegebied

In opdracht van SWECO, namens Exclusief Project te Venray, heeft BAAC een archeologische opgraving in combinatie met een archeologische begeleiding protocol opgraven uitgevoerd in het plangebied Wanssum-Haven in de gemeente Venray. De aanleiding voor het archeologisch onderzoek was de voorgenomen uitbreiding van de industriehaven van Wanssum, inclusief aangrenzend bedrijventerrein, en de inrichting van een natuurcompensatiegebied. Het plangebied worden vier deelgebieden onderscheiden: Industriehaven, Natuurcompensatiegebied, Euroveen en Gebouw 2 & 4. Deze rapportage heeft betrekking op de deelgebieden Industriehaven en Natuurcompensatiegebied. In de opgravingsresultaten worden de steentijd en bronstijd vertegenwoordigd door (vuur)stenen artefacten. Het vrijwel ontbreken van grondsporen wijst in de richting van een extensief gebruik van het landschap gedurende deze perioden. Uit de vroege ijzertijd dateren twee clusters van grondsporen, waarschijnlijk de resten van twee nederzettingen. De oostelijke cluster bestond uit enkele kuilen en een greppel. Opmerkelijk is dat de greppel, evenals drie nabijgelegen kuilen, zeer veel scherven secundair verbrand aardewerk bevatten, en potten met bijzondere versieringspatronen die elders zelden worden aangetroffen. Ter hoogte van de westelijke nederzetting zijn eveneens vondstrijke kuilen met secundair verbrand aardewerk gevonden. Botanisch onderzoek leverde bewijs voor de verbouw van bedekte gerst, emmertarwe, broodtarwe, pluimgierst, oot, erwt, en lijnzaad. Dierlijk bot ontbreekt vrijwel geheel. In het westelijk deel van het plangebied werd in de vroege- of midden ijzertijd een crematiegraf aangelegd. Vanaf het midden van de 4e eeuw v.Chr. tot omstreeks het begin van de Romeinse tijd zijn hier vervolgens nog 27 mensen begraven. De meeste graven bevinden zich in twee clusters, enkele graven zijn geïsoleerd gelegen. Eén graf betreft een bijzetting in een urn, de overige crematies zijn bijgezet in organische containers, of zonder container in een kuil geplaatst. Het gaat om ondiepe kuilen, nergens zijn sporen van kringgreppels of resten van heuvellichamen ontdekt. In de graven komen doorgaans weinig grafgoederen voor; losse scherven aardewerk, fragmenten van glazen armbanden en een paar metalen objecten zoals een fibula, gordelhaak en een mogelijke ijzeren kropfnadel. In slechts weinig graven werd dierlijk bot, afkomstig van varken en schaap/ geit, gevonden. In één graf werden verbrande voedselresten aangetroffen, van een pap-achtige maaltijd, gemaakt van emmer. Ter hoogte van de zuidelijke cluster crematiegraven bevond zich een vierkante greppelstructuur een monument, met centraal daarbinnen gelegen een waterput. In de vroege middeleeuwen, tussen 475 en 575 n.Chr., bevond zich in het westelijk deel van het plangebied een nederzetting. Resten van hoofdgebouwen en schuren zijn niet aangetroffen. De ligging hiervan wordt vermoed ter hoogte van het niet onderzochte, centrale deel van het nederzettingsareaal. Aangetroffen zijn elf hutkommen, tientallen kuilen, paalsporen, twee waterputten en de resten van een smidse. De smidse bestond uit een locatie waar een haard heeft gestaan omgeven door een constructie die diende als windvanger. De slakken werden gestort in naastgelegen kuilen. De omvang van de ijzerbewerking, de productie van ijzerbaren, die in de nederzetting plaatsvond is onduidelijk. Mogelijk bestaat een relatie met de ijzerwinning- en productie in Well-Aijen aan de oostzijde van de Maas. Naast de metaalslakken zijn de meeste afvalkuilen van de nederzetting gevuld met ‘standaard‘ nederzettingsafval zoals aardewerk, hergebruikt Romeins bouwkeramiek, glazen kralen en scherven van glazen vaatwerk. De vegetatie in de omgeving van de nederzetting bestond uit bomen en struiken, maar was open van karakter. Ter hoogte van de naastgelegen voormalige geulen, bevond zich vermoedelijk een broekbos. Op de hoger gelegen, drogere grond groeide hazelaar, eik en berk. Het ging mogelijk om een beheerd bos of een zeer voedselarm eikenbos, waar ook heide groeide. De bewoners van de nederzetting verbouwden bedekte gerst, emmertarwe, pluimgierst, rogge, haver of oot en lijnzaad. Vruchten als sleepruim, appels en hazelnoten werden geconsumeerd. De agrarische activiteiten op het nederzettingsterrein zelf omvatten het dorsen en verwerken van de lokaal geteelde gewassen als rogge en vlas. Het slacht- en consumptieafval - het dierlijk botmateriaal - is afkomstig van rund, schaap/ geit, varken, edelhert, hertachtigen/holhoornigen, grote, middelgrote en kleine zoogdieren, middelgrote en kleine vogels en vissen. Na het verlaten van de nederzetting is het gebied enkel gebruikt voor agrarische doeleinden, hiervan getuigen akkerlagen en percelering uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd.

受SWECO委托（代表Venray的Exclusief Project），BAAC在Venray市Wanssum-Haven规划区内实施了一项考古发掘，并同步执行了考古监督协议下的发掘工作。
本次考古调查的起因是Wanssum工业港的拟议扩建（含相邻商业用地）及自然补偿区的建设。
规划区分为四个子区域：工业港、自然补偿区、Euroveen及2号与4号建筑区。本报告涉及工业港和自然补偿区两个子区域。
发掘结果中，石器时代和青铜时代以（火）石制品为代表。几乎未发现土壤痕迹，表明该时期对该区域的利用较为粗放。
早期铁器时代存在两组土壤痕迹，推测为两个定居点遗迹。东部组包含若干坑穴与一条沟渠，值得注意的是，该沟渠及附近三个坑穴中出土大量二次烧制陶器碎片，以及带有罕见特殊装饰图案的陶器。西部定居点区域亦发现含二次烧制陶器的遗物坑。
植物学研究证实，当时种植了覆盖大麦、单粒小麦、面包小麦、黍、莜麦、豌豆及亚麻籽，几乎未发现动物骨骼。
规划区西部在早期或中期铁器时代有一座火葬墓。公元前4世纪中叶至罗马时代初期，另有27人安葬于此。多数墓葬集中为两组，少数孤立分布。其中一座为骨灰瓮葬，其余火葬遗骸置于有机容器或直接放入浅坑，未发现环形沟渠或土堆遗迹。墓葬随葬品通常较少，包括零散陶器碎片、玻璃手镯残片及少量金属物品（如搭扣、腰带钩、疑似铁纺锤针）。仅少数墓葬出土猪、羊/山羊的动物骨骼，一座墓中发现单粒小麦制成的糊状烧焦食物残渣。
南部火葬墓群区域有一处方形沟渠结构的纪念碑，中央设水井一口。
早期中世纪（公元475-575年），规划区西部存在一个定居点。未发现主建筑与谷仓遗迹，推测位于定居区未调查的中心区域。已发现11个小屋坑、数十个坑穴、柱痕、两口井及一处铁匠铺遗迹。铁匠铺含火炉位置，周围有挡风结构，炉渣被倾倒至附近坑穴。定居点铁器加工及铁条生产规模不明，可能与Maas河东岸Well-Aijen地区的铁矿开采与生产相关。
除金属炉渣外，定居点多数垃圾坑填充“标准”定居点垃圾，如陶器、复用罗马建筑陶瓷、玻璃珠及玻璃器皿碎片。定居点周边植被以树木灌木为主但呈开阔特征，相邻旧沟区域可能存在沼泽林。较高干燥地带生长榛树、橡树、山毛榉，推测为人工林或养分极低的橡树林（伴生石南）。
定居点居民种植覆盖大麦、单粒小麦、黍、黑麦、燕麦或莜麦及亚麻籽，食用野李、苹果、榛子等果实。定居点土地的农业活动包括黑麦、亚麻等本地作物的脱粒与加工。屠宰消费垃圾（动物骨骼）来自牛、羊/山羊、猪、马鹿、鹿科/狍子、大中小型哺乳动物、中小型鸟类及鱼类。
定居点废弃后，该区域仅用于农业，中世纪晚期及近代的农田层与地块划分可佐证此点。