Archeologisch bureauonderzoek Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase: Pastoor Clercxstraat, Zijtaart, Gemeente Veghel

In opdracht van de gemeente Veghel is door Becker Van de Graaf BV een archeologisch bureauonderzoek (BO) en een Inventariserend Veldonderzoek (IVO) verkennende fase (door middel van boringen) uitgevoerd aan de Pastoor Clercxstraat in Zijtaart, gemeente Veghel. De aanleiding voor dit onderzoek is de aanvraag voor omgevingsvergunningen ten aanzien van bouwen voor drie locaties. Op locatie 1 bevinden zich de Edith Steinschool en een dorpshuis. Deze gebouwen zullen worden verplaatst. Het vrijgekomen terrein zal worden ingevuld met woningbouw. Op locatie 2 wordt de bestaande bebouwing gesloopt en worden er appartementen voor senioren en startersgerealiseerd. Op locatie 3 wordt restaurant De Reiger aan de achterzijde uitgebreid. Daarnaast wordt een nieuw gebouw geplaatst met op de begane grond een cateringkeuken en op de bovenverdieping appartementen. Graafwerkzaamheden ten behoeve van deze ontwikkelingen zullen zorgen voor een bodemverstoring tot vooralsnog onbekende diepte. Er zal daarom in dit rapport rekening wordengehouden met een maximale verstoringdiepte van 2,0 m beneden maaiveld. De kans bestaat dat eventueel aanwezige archeologische waarden door de graafwerkzaamheden verstoord dan welvernietigd zullen worden. Tijdens het veldonderzoek werden veldpodzolen in de ondergrond van de meeste boringen aangetroffen. In twee boringen in het zuidwesten van locatie 1 en 3 is het onduidelijk of het gaat om veldpodzolen of beekeerdgronden. Dit is het resultaat van de ontginning van het gebied vanaf de 19de eeuw, waarbij de top van de veldpodzolen en mogelijk beekeerdgronden werd verstoord. Bij de ontginning van het plangebied werd de heide verwijderd en werden humeuze lagen bovenop de grond aangebracht. Door een verploeging zijn deze lagen en soms onderliggende lagen van veldpodzolen en/of beekeerdgronden geheel vermengd geraakt en daardoor verstoord. In de opgebrachte en verstoorde lagen wordt dan ook materiaal aangetroffen uit de Nieuwe tijd B-C. In de nog intacte delen van de veldpodzolen of de onderliggende C-horizonten zijn geen directeaanwijzingen voor archeologische waarden aangetroffen. Het is echter mogelijk dat zich hier nog diepe sporen van bewoning bevinden in de vorm van bijvoorbeeld diepreikende paalsporen of waterkuilen. Dit geldt niet voor die delen van het plangebied waar de huidige bebouwing aanwezig is of waar rioleringen zijn aangelegd op een diepte van 1,0 m of meer.Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek en het veldonderzoek wordt geadviseerd om in het plangebied geen vervolgonderzoek uit te laten voeren tenzij de graafwerkzaamheden tenbehoeve van de geplande nieuwbouw dieper reiken dan 1,0 m -mv. Er wordt aangeraden een eventueel aanvullend archeologisch onderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek, omdat vanwege de deels intacte veldpodzolen er een lage vondstdichtheid en een grondsporenniveau in de ondergrond wordt verwacht.

受弗赫尔（Veghel）市市政当局委托，Becker Van de Graaf BV公司在济塔尔特（Zijtaart）的Pastoor Clercxstraat地块开展了考古室内研究（Bureauonderzoek，简称BO）与勘探阶段考古野外调查（Inventariserend Veldonderzoek，简称IVO，采用钻孔法实施），该地块隶属于弗赫尔市辖区。
本次研究的触发原因为三处地块的建筑工程环境许可申请：1号地块现有Edith Steinschool学校与一栋乡村社区会馆，二者将被整体搬迁，腾退地块将用于住宅开发；2号地块现有建筑将被拆除，用于建设面向老年人与青年首套购房者的公寓住宅；3号地块将对De Reiger餐厅进行后侧扩建，同时新建一栋建筑：首层设置餐饮厨房，二层及以上为公寓住宅。
上述工程所需的土方作业将造成未知深度的土壤扰动，因此本报告将以地表以下2.0米作为最大扰动深度进行评估。土方作业可能破坏乃至彻底损毁地块内现存的考古遗存。
本次野外调查中，多数钻孔的地下土层均发现了灰化土（veldpodzolen）；在1号与3号地块西南部的两处钻孔中，无法明确土层为灰化土还是贝克尔泥炭土（beekeerdgronden）。该现象源于19世纪以来该区域的土地开发：当时灰化土表层及可能存在的贝克尔泥炭土遭到扰动。在本次规划地块的开发过程中，原有石楠灌丛被清除，并在地表铺设了腐殖土层；经翻耕后，该腐殖土层与部分下方的灰化土及/或贝克尔泥炭土完全混合，进而遭到扰动。在经铺设与扰动的土层中，发现了属于新时空B-C期（Nieuwe tijd B-C）的遗存物质。
在未受扰动的灰化土土层或其下伏的C层（C-horizonten）中，未发现可直接指示考古遗存的线索。但该区域仍有可能存在深层居住遗迹，例如深埋的柱洞或水井遗迹。不过这一可能性不适用于规划地块内现有建筑区域，以及已铺设深度≥1.0米污水管网的区域。
基于本次室内研究与野外调查的结果，本报告建议：除规划新建工程的土方作业深度超过1.0米（-mv，即地表以下）的区域外，规划地块内无需开展后续考古工作。建议若需开展补充考古工作，可采用探槽考古调查（proefsleuvenonderzoek）的方式：由于区域内仍存在部分未受扰动的灰化土，预计地下遗存发现密度较低，且仅存在少量地表遗迹线索。