Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Breedeweg te Groesbeek, gemeente Berg en Dal (GD) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Breedeweg te Groesbeek, gemeente Berg en Dal (GD)

<p>Laagland Archeologie heeft in maart 2022 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Grafwegen-St. Antoniusweg-Kampheideweg (deelgebied 1) en de Knapheideweg-2e Colonjes (deelgebied 2) te Groesbeek Breedeweg. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de voorgenomen maatregelen voor de aanpak van wateroverlast in en rondom de kern van Breedeweg.<br>Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.<br>Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.<br>Op basis van het bureauonderzoek bevindt deellocatie 1 zich op de lage flanken van stuwwal en smeltwaterwaaiers, die zijn afgedekt door dekzand/löss met oud bouwlanddek. Het bodemtype bestaat dan ook uit tuineerdgronden die karakteristiek zijn voor oude bouwlanden. Deellocatie 2 ligt op een uitloper van de stuwwal van Nijmegen, ongeveer ter hoogte van een smeltwaterdal. Deelgebied 2 bestaat geheel uit poldervaaggronden met zandige leem in situ met hydromorfe kenmerken. Op basis van archeologische resten en het historisch kaartmateriaal is de archeologische verwachting hoog voor de perioden Laat-Paleolithicum tot Nieuwe tijd op deellocatie 1. Op basis van het historisch kaartmateriaal is de archeologische verwachting voor de Nieuwe tijd specifiek hoog voor het noordelijk deel van deelgebied 1, waar een erf lag. De archeologische verwachting voor deelgebied 2 is hoog voor de perioden Laat-Paleolithicum tot Romeinse tijd. Omdat het plangebied in de Nieuwe tijd voornamelijk deel uitmaakte van een heidegebied is de archeologische verwachting middelhoog voor de Late Middeleeuwen tot Nieuwe tijd.<br>Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.<br>Op deellocatie 1 zijn voornamelijk tuineerdgronden aangetroffen met een dikke A-horizont bestaande uit voornamelijk twee of drie subhorizonten met alom houtskoolspikkels in de oude akkerlaag en/of oude cultuurlaag. Verder is in een aantal boringen wat houtskool aangetroffen in de zandige leemondergrond. Verder is in boring 13 mogelijk een spoor uit de Nieuwe tijd aangetroffen en in boring 18 een spoor uit de Middeleeuwen tot Nieuwe tijd (een greppel met twee vullingen, afgedekt met een dikke A-horizont, die met vier subhorizonten mogelijk de nazak van deze greppel representeert. Op deellocatie 2 is een matig dikke tot dikke A-horizont aangetroffen met in twee van de vijf boringen enkele houtskoolspikkels. Verder is een enkele houtskoolspikkel aangetroffen in de zandige leemondergrond van boring 33. Op beide locaties kan de hoge archeologische verwachting worden gehandhaafd. Wel valt op dat deellocatie 1 in ieder geval in de Middeleeuwen en Nieuwe tijd een intensiever landgebruik heeft gehad. Deellocatie 1 moet ook in eerdere perioden een intensief landgebruik gekend hebben. In ieder geval waar oude cultuurlagen zijn aangetroffen. Deellocatie 2 was begin 19e eeuw nog in gebruik als heide. In vroegere perioden waren deze gronden vaak in gebruik als bouwlanden, die vanwege de afname van de bodemvruchtbaarheid op enig moment verlaten zijn. Om die reden geldt voor deellocatie 1 een hoge archeologische verwachting voor alle perioden vanaf het Laat-Paleolithicum, terwijl voor deellocatie 2 een hoge archeologische verwachting geldig is vanaf Laat-Paleolithicum tot IJzertijd/Romeinse tijd en een middelhoge archeologische verwachting vanaf de Vroege Middeleeuwen.<br>Op basis van de onderzoeksresultaten wordt nader archeologisch onderzoek geadviseerd conform protocol 4003 IVO (landbodems).<br>Gelet op de te verwachten prospectiekenmerken en prospecteerbaarheid van een eventuele vindplaats wordt geadviseerd dit vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek conform de KNA Leidraad Inventariserend Veldonderzoek Deel: Proefsleuvenonderzoek (IVO-P).<br>De implementatie van dit advies is in handen van de gemeente Berg en Dal, hierin vertegenwoordigd door de dhr. Willem Tielen.</p>

拉格兰德考古事务所（Laagland Archeologie）于2022年3月，在赫斯贝克布里德韦格（Groesbeek Breedeweg）的格拉夫韦根-圣安东尼乌斯路-坎普海德路（分区1）及纳普赫德路-第二殖民村（Knapheideweg-2e Colonjes）区域，开展了室内考古调查（Bureauonderzoek）与勘探性田野调查（verkennende fase）。本次调查系为配合布里德韦格镇区内外内涝治理拟议措施所涉及的空间规划程序而实施。<br>本次调查严格遵循SIKB KNA 4002、4003号规程执行。<br>室内考古调查的核心目标为构建考古预期模型，核心问题在于：规划区域内是否存在考古遗存，若存在，则需明确其遗存类型、年代、埋藏深度及保存状况。为此，研究团队查阅了地貌、考古及历史相关资料。<br>基于室内考古调查结果，分区1位于冰碛台地（stuwwal）的低缓侧翼与冰水扇区域，表层覆盖有古老农田典型的覆盖砂/黄土（dekzand/löss），对应的土壤类型为熟化耕作土。分区2地处奈梅亨冰碛台地的延伸地带，大致对应一处冰水谷区域，整体为砂质壤土原位发育的圩田洼地土壤，具有潜育特征（hydromorfe kenmerken）。结合考古遗存与历史地图资料，分区1在旧石器时代晚期至近现代的考古遗存预期等级均为高；其中，分区1北部曾存在农宅遗址，其近现代时期的考古遗存预期等级尤高。分区2在旧石器时代晚期至罗马时期的考古遗存预期等级为高；由于分区2在近现代主要为荒草甸区域，其中世纪晚期至近现代的考古遗存预期等级为中等。<br>本次开展的勘探性钻孔调查，旨在验证并酌情补充前述考古预期模型。研究团队在规划区域的可通行范围内布设了分散的勘探钻孔，此阶段的勘探钻孔调查是摸清规划区域考古潜力的最高效研究手段。<br>在分区1中，主要采集到熟化耕作土样本，其厚层A层（A-horizont）通常包含2至3个亚层，古耕作层及/或古文化层中普遍分布炭屑（houtskoolspikkels）；部分钻孔的砂质壤土母质层中亦发现炭屑。此外，钻孔13中疑似发现近现代遗存痕迹，钻孔18中发现中世纪至近现代遗存痕迹（一处带有两层填充物的沟痕，上方覆盖厚层A层，该A层包含4个亚层，或代表该沟痕的后期回填沉降沉积）。在分区2中，采集到中等厚度至厚层的A层样本，5个钻孔中有2个发现少量炭屑；钻孔33的砂质壤土母质层中亦发现1处炭屑。两处区域的高考古遗存预期等级均可维持。需注意的是，分区1在中世纪及近现代的土地利用强度较高，且在更早时期亦存在高强度土地利用行为，尤其是在发现古文化层的区域。分区2在19世纪初仍为荒草甸，早期曾被用作农田，后因土壤肥力下降而被弃用。因此，分区1自旧石器时代晚期起的所有时期均具备高考古遗存预期等级；分区2自旧石器时代晚期至铁器时代/罗马时期的考古遗存预期等级为高，中世纪早期则为中等考古遗存预期等级。<br>基于本次调查结果，研究团队建议按照SIKB KNA 4003号规程（土壤考古）开展进一步考古调查。<br>考虑到潜在考古发现的勘探特征与可探测性，建议后续调查采用试掘沟调查（proefsleuvenonderzoek）形式，遵循《KNA调查性田野考古指南 试掘沟调查分册（IVO-P）》执行。<br>本建议的实施主体为贝赫恩达尔市（gemeente Berg en Dal），具体对接人为威廉·蒂伦先生（dhr. Willem Tielen）。