Farmsum, Kloosterlaan 2 (Gemeente Delfzijl, Gr.). Een Aanvullend Inventariserend Archeologisch Veldonderzoek.

<p>In verband met de geplande nieuwbouw van een industriële ovenhal in een gebied aan de Kloosterlaan 2 te Farmsum, gemeente Delfzijl, provincie Groningen, wordt de zuidelijke perceelsloot langs het terrein van de fabriek naar het zuiden verlegd. Hiervoor is een inventariserend<br>archeologisch veldonderzoek middels grondboringen uitgevoerd als aanvulling op het eerder uitgevoerde onderzoek in het fabrieksterrein zelf (Dijk 2014).</p><p>Uit het onderzoek blijkt dat het geplande tracé van de nieuwe sloot door het terrein van de opgraving van het Heveskesklooster loopt. Het deel van het tracé dat hier door loopt, heeft een gedeeltelijk verstoorde bodem: de kleiafzettingen op het veen zijn hier vergraven tijdens het onderzoek in de jaren 1980. Onder de klei ligt nog wel een intact pakket veen. Op een diepte van 2,15 tot 2,25 meter beneden NAP is dekzand gevonden, waarin zich een podzolbodem heeft ontwikkeld. In dit dekzand is tijdens de eerdere opgravingen in het terrein een steenkist en een kleine dolmen uit het neolithicum gevonden. Dit niveau ligt echter te diep om bij de geplande werkzaamheden overal te worden aangesneden. Uitzondering hierop is het uiterste westen van het plangebied. Hier ligt het dekzand op een diepte van slechts 1,60 meter beneden NAP. Daarmee ligt het dekzand, en dus het neolithisch niveau, ruimschoots binnen de geplande verstoringsdiepte (1,90m -NAP).</p><p>Ten oosten van het oude opgravingsterrein loopt het geplande tracé door een intacte bodem, waarin natuurlijk afgezette klei op veen ligt. Het dekzand ligt op een diepte van tussen 2,13 en 3,12 meter beneden NAP. In het dekzand is een podzolbodem gevormd. Het dekzand ligt echter voldoende diep beneden het geplande verstoringsniveau om niet door de voorgenomen graafwerkzaamheden te worden bedreigd. In zowel het veenpakket als in het kleipakket zijn in dit deel van het tracé geen archeologische indicatoren waargenomen.</p><p>Om deze redenen wordt geadviseerd om het deel van het tracé ten oosten van het oude opgravingsterrein vrij te stellen van verder archeologisch onderzoek. Voor het gedeelte van het tracé binnen het oude opgravingsterrein wordt geadviseerd om de werkzaamheden archeologisch te inspecteren om te controleren of archeologische niveaus inderdaad intact blijven en om zo eventueel vondstmateriaal uit de stort van de opgravingen alsnog te kunnen verzamelen. Voor het meest westelijke deel van het tracé wordt geadviseerd om de werkzaamheden beneden 1,35 meter beneden NAP archeologisch te laten begeleiden volgens protocol Opgraven. Voor de werkzaamheden boven 1,35 meter volstaat archeologische inspectie. De zonering voor dit advies is verbeeld in Figuur 5.</p><p>Voor het geadviseerde verdere archeologisch onderzoek is een door de Gemeente Delfzijl en de Provincie Groningen (bevoegde overheid) goedgekeurd Programma van Eisen noodzakelijk.</p>

鉴于荷兰格罗宁根省代尔夫齐尔市法姆瑟姆克洛斯特拉恩2号地块计划新建工业炉厂房，需将工厂场地南侧的地块排水沟向南改道。为此，本次采用钻探取样方式开展了考古普查野外调查，作为对工厂场地内此前开展的考古调查（戴克，2014年）的补充。

调查结果显示，新排水沟的规划线路穿过赫维斯克修道院考古发掘场地。该段线路范围内的土壤已部分遭到破坏：1980年代的考古调查期间，泥炭层上方的黏土层已被挖掘扰动。黏土层下方仍保存有完整的泥炭堆积层。在阿姆斯特丹水准零点（Normaal Amsterdams Peil，NAP）下2.15至2.25米处发现了砂质沉积层，其中发育有灰化土（Podzol）。此前在该场地的考古发掘中，曾于此砂质沉积层内发现新石器时代的石棺与小型支石墓。但该地层深度过深，无法在本次规划施工中被全面触及。仅规划区域最西段例外：此处砂质沉积层埋深仅为NAP下1.60米，因此砂质沉积层及其中的新石器时代地层完全处于本次规划的扰动深度（NAP下1.90米）范围内。

旧考古发掘场地东侧的规划线路穿过完整的原生地层，其中自然沉积的黏土层覆于泥炭层之上。砂质沉积层埋深为NAP下2.13至3.12米，其中发育有灰化土。但该砂质沉积层埋深远超本次规划的施工扰动下限，不会受到拟开挖作业的破坏。该段线路范围内的泥炭堆积层与黏土层中均未发现考古遗存指征。

基于上述原因，建议对旧考古发掘场地东侧的线路区段免除进一步考古调查。对于旧考古发掘场地范围内的线路区段，建议对施工过程开展考古监理，以确认考古地层是否仍保持完整，并可借此机会收集此前考古发掘堆积中可能遗留的出土遗物。对于线路最西段，建议按照《考古发掘规程（Protocol Opgraven）》对NAP下1.35米以下的施工作业开展考古现场监护；而NAP下1.35米以上的施工作业仅需开展考古监理即可。本建议的分区方案详见图5。

针对本建议中提及的后续考古调查工作，需获得代尔夫齐尔市政府与格罗宁根省（主管部门）批准的《技术要求大纲（Programma van Eisen）》方可开展。