Werk aan de weg

In 2002 heeft Team Erfgoed gemeente Utrecht aan de westzijde van Leidsche Rijn een opgraving uitgevoerd langs de Zandweg (projectcode LR31). Het te onderzoeken terrein met een lengte van ca. 220 m lag grotendeels direct ten zuiden zone die is ingesteld ter bescherming van de in 1997 ontdekte Romeinse weg. In de oostelijke helft van het onderzoeksterrein werden twee houten wachttorens gevonden, waarvan de oudste dateerde van rond het midden van de eerste eeuw na Chr. en de tweede uit omstreeks 61/62 na Chr. In de westelijke helft van het onderzoeksterrein werden ten zuiden van de beschermingszone twee rivierbochten en een limeswegomlegging aangetroffen. De publicatie van de opgravingsresultaten is in tweeën verdeeld. In 'J.S. van der Kamp, Vroege wacht. LR31 Zandweg. Archeologisch onderzoek van twee eerste-eeuwse houten wachttorens in Leidsche Rijn, Basisrapportage archeologie 16, Utrecht 2007' zijn de resultaten van het onderzoek naar het wachttorencomplex gepresenteerd, terwijl in dit rapport de limesweg, de rivierdoorbraken en de wegomlegging aan bod zullen komen. Het onderzoek aan de Zandweg heeft veel nieuwe inzichten opgeleverd betreffende de aanleg van het vroegste weglichaam en de ontwikkelingen daarvan tot in het midden van de derde eeuw. Deze ontwikkelde zich van een lage en onbeschoeide vorm geleidelijk tot een hoger weglichaam, aan weerszijden voorzien van een beschoeiing met breed uitlopende taluds daar tegenaan. Voorzien van een wegdek van grind met een kleine bijmenging van dakpanfragmenten en tufsteen slingerde deze zich bijna twee eeuwen, als een verre voorloper van de huidige rijksweg A12, over de zuidelijke rand van de Heldammer stroomrug. Daarnaast leverde de opgraving een prachtige doorkijk op een roerig stukje van de limes, met tekenen van de niet aflatende strijd tegen de onvoorspelbare rivier en het gevaar dat deze vormde voor onder meer de limesweg. Op basis van de aangetroffen bermbeschoeiing en het afvalhout ten zuiden daarvan kan het logistieke proces van kap en bewerking grotendeels worden gereconstrueerd, waardoor eens te meer de omvang van de uitgevoerde werkzaamheden en de efficiëntie van het Romeinse militaire apparaat duidelijk worden.

2002年，乌得勒支市文物遗产团队（Team Erfgoed gemeente Utrecht）在莱德施莱茵西侧沿桑德路开展考古发掘，项目编号为LR31。本次勘探区域总长约220米，其绝大部分区域直接位于1997年发现的罗马道路保护带以南区域。在勘探区域的东部，考古人员发现两座木质瞭望塔：其中一座的年代可追溯至公元1世纪中叶，另一座则约建于公元61/62年。在勘探区域的西部，即该保护带以南区域，考古人员发现两处河湾与一段罗马边防大道（limesweg）绕行段。本次发掘成果的报告分为两个部分：其中《J.S.范德坎普：<早期岗哨：莱德施莱茵LR31桑德路两处公元1世纪木质瞭望塔考古发掘报告>，考古基础报告16，乌得勒支，2007年》一文阐述了瞭望塔建筑群的考古发现；而本报告则将聚焦罗马边防大道、河道决口遗迹与该绕行段的相关研究内容。本次桑德路考古发掘为罗马早期道路的修筑及其直至3世纪中叶的发展演变提供了诸多全新认知。该道路从最初低矮且未加装护坡的雏形，逐步演变为两侧配有宽缓护坡加固的高等级道路路基。其路面铺设砾石，少量掺杂陶片与凝灰岩，沿用近两个世纪，作为如今A12国道的遥远前身，蜿蜒于赫尔德拉姆冲积脊南侧。此外，本次发掘还生动展现了罗马边墙（limes）一段动荡的历史片段，清晰呈现了人类与变幻莫测的河流持续不断的抗争，以及河流对包括罗马边防大道在内的各类设施构成的严重威胁。根据发掘出土的护坡遗存及其南侧的废弃木材，考古人员可基本复原木材的采伐与加工流程，进而进一步彰显当时罗马军事工程体系的作业规模与运作效率。