KK2-0017 - Bum ga na shat mai (What people eat on the mountain)

Transcription (La Ring) Shat mai gaw moi kaw nna anhte kaji kawoi ni tsun ma ai shat mai ngu ai gaw nga malu ai moi kaw na. Re yang shanhte a shat mai gaw ntsa lam gaw hpan lahkawng re. Sihtu ngu ai ndai kai htum ndai kaw htu sha ai ma re wo ra shadu ai ntsin ma ndai yan gaw moi kaw na nga sa wa ai. Re yang she ndai shat gaw n-gu shadu ai re chyoi sai le i kaga mi tsun nra sai shat n-gu shat. Re dai shat a lam loi naw bai tsun n-gu kaman nsha lu ai majaw yagyi hkungwi wulai hkungwi nam na nai ndai hte gayau shadu sha ai hku re. N-gu hkrai gaw nau wa nsha lu ai rai gaw dai shat rau mai sha ai gaw si ntsin hte sihtu ngu ai ndai lahkawng nga ai. Rai na shan hpe gaw lu yang sha ai nlu yang nsha ai, ya na zawn regular hku nlu sha ai. Nat jaw yang she shan lu sha ai nam na dusat gap yang she shan lu sha ai. Dai majaw shan gaw lu yang sha ai nlu yang nsha ai. Dai shan hpe gaw jahkraw tawn nna ya sihtu htu sha ai mung nga ai shanam hte e ndai kahkum shadu ai hte namlap ni hte htu sha ai. Dai kaw gaw dai si htu ngu ai kaw gaw majap hte jum gaw nbang nmai rai nga majap hte jum. Raitim mung jum taw ai majaw jum nlawm ai ma kalang lang htu sha ai. Jum nlu sha ai majaw le e dai gaw si htu rai sa. Dai kaw gaw nawhpu rai yang she ndai nga banau shan jahkraw nga jahkraw shanam nbu si shakau hpraw ndai ni hpe htu ai. Rai na she si ntsin ngu hta gaw si ntsin gaw grai law ai bum ga gaw shi chyu pru ai nam de grai nga ai gaw. Si ntsin dai kaw gaw yi kaw hkai ai nai, nai hte wa uhkum shadu sha ai. Dai kaw na namlap ni wa hkum lap ni chyinghkrang lap ni chyinghkrang ngu moi gaw nnga ai ndai ni ma shadu sha mai ai. Dai kaw na she ndai nawkyu si ni kaga yawng ndai pajawng kawng ai ndai yi kaw pru ai yawng gaw si ntsin shadu sha ai. Kalang lang nga yang gaw ndai hpan mali manga chyaw na mung shadu sha nnga jang gaw langai chyu mung shadu sha ai. E dai mung dai si ntsin kaw na nlawm nmai gaw jum rai majap rai mahkri rai re dai masum rai malu ai. Jum rai majap rai mahkri rai e ndai mahkri gaw kawa makru jahkri sha re yaw. Kaga mahkri nlang chye ai. Ndai ya anhte ngu ai myit-chin-chauk le kawa makru hte galaw ai mahkri dai nga ai ndai anhte June July hta law hkra galaw da na jahkraw da na sha ai gaw. Dai si ntsin hta gaw nlawm nmai jum rai majap rai mahkri rai masum. Dai kaw na ngam nna gaw wo ra nhprim pan ni bang bang wo ra magram bang bang machyang si mi bang bang nbu mi bang bang bang lu ai. Raitim nnga wa ai hta dai pyi gaw kalang lang jum nlu sha ai nga ai rai nga. Jum nnga ai shaloi gaw majap hte mahkri sha bang. Hpang jahtum e mahkri mung nnga rai jang gaw kaman ma shadu sha ai si ntsin hpe kaman ma shadu sha ai. Raitim mung dai gaw mala la nnga ai shaloi she re. Dai majaw shat ninghkau poi langai mi gaw sihtu rai shat rai si ntsin rai masum rai malu ai. Ndai gaw nlu tim lu tim ra ai ngu da ai. Dai kaw na gaw nang banau lu shan lu rai yang gaw jat sha u dai hku rai malu ai. Dai lu sha gaw dai sha rai malu ai. Dai nat jaw ai ten hta e nga sat sha u sat sha na daini hte shadu sha hpa di sha si ntsin di lu shat shan hpe shadu nna shat kajam daini na "Kachin Dan Pauk" baw nga ai zawn re mung gayau sha. Rai na she ndai nawhpu hpe gaw daini anhte pe-puk ngu ai anhte yawng nawhpu hpe gaw yi kaw hkai ai le. Yi kaw hkai nna dai yahte nshung ta rai sai November kaw na shadu nna lahpaw hte makai na garap kaw da. Ndai gaw grai mu ai ya na hte nbung ai bum ga na gaw grai mu ai dai ndai nawhpu ma sha ai. Shanam rau htu sha ai rai na dai kaw na gaw yi kaw na gaw dai si ntsin di sha mai ai gaw nai e ndai hkumli tsin e hkum hkyeng pajawng hkawng hka tan si saga hka si naw gyawn si ndai ni re si ntsin shadu sha ai gaw. Rai yang she ndai lanam ta rai jang makru mahkri, makru hpe gaw dai hku mung shadu sha ai, mahkri di na mung sha ai makru kawa makru le. Kawa makru hpe she makru bai ngu ai rai malu ai yaw. Sha na re shaloi gaw makru ngu tsun ai re. Jinghpaw ni na grai yak ai law wora gaw kawa makru rai nga raitim sha na ngu jang kawa makru ngu na bai tsun ai. Makru jahkri ndai hku sha ai rai malu ai. Dai gaw English hku rai yang regular lu sha ni rai nga ai. Kaga ma nnga gaw muk ma nnga hkausoi ma nnga hpa nnga ai gaw. Re gaw dai hkau-puk htu sha ai mi shadung htu sha ai mi dai hta lai na hpa nchye ai moi na ni. Rai na tsa shadu lu ai le ndai tsa gaw nhkyeng mam ngu ai nga ai tsa mam ngu ai shi hpe tsa shadu yang grai mu ai. Nchyang mam ngu ai nga ai nbaw mam, nbaw hpe n-nyeng ma ngu ai ndai hte masum rau shadu lu ai. E dai tsa hpe tsa shadu nna lu rai na she ya nang kaw shi a lam yan tsun ra ai gaw ya tsun ra ai gaw si mai ngu ai dai rai nga. Kalang lang nat jaw yang shan hpe ju nna ahkak nna shadu sha ai hpa di na sha ai dai kaw shingjwi hta shajoi nna kakang sha ai re gaw dai gaw nta na rai sa. Kalang lang shan nga ni gap lu yang dai sha ai jahkraw tawn nna bai htu sha ai. Dai moi na si mai gaw dai sha re. Le nga hkwi yang nga lu yang kalang lang sau ngu ai gaw nlang nnga ai gaw nam man gaw, nnga tim grai mu ai bum ga na nga ni gaw. Dai jum bang kalang lang gaw dai jum nnga ai aten gaw dai hku sha namlap ni hte shadu sha. Ndi gaw moi kawn nga ai rai malu ai nlung di dai mahtat di ngu ai ma nlung hkrai rai malu ai moi na ndi ni gaw dai kaw shadu sha. Rai na ndai ya si mai ngu ai gaw dai hku rai malu ai nga banau sha ai. Ya mi kajai ai ndai shan nga shan hpe yat taw ai hpe shan hkang ngu ma galaw sha mai ai. Bai jahkri ngu ai achin-pauk jahkri ngu ai ndai nga wuloi sai hte mung mai ai bai na ndai shan hpe shadu nna n-gu hte shadu nna bang da ai jahkri dai ni sha ma ai. Wa shan jahkri gaw moi na ni gaw nlu galaw ma ai hpa majaw nga yang jahkri hkri tawn da hkra di ai wa shan nre. Shan di na sha sha kau ai jahkri hkri na nnga ai, nga shan hpe galaw ma ai nga wuloi shan ni sai ni dai hte galaw ma ai jahkri ngu ai galaw sha ai achin-pauk ai dai rai malu ai moi na ni na gaw. Nam na dusat ni nam u ni hpe gap na sha chyahkyi gap la nna sha. Dai lu yang gaw shan sha lu ai le ya na anhte hotel hkan mari sha ai hte maren hotel na hkan hta grau mu ai le moi na taba-wa namlap ni sha ai wunru ni namsi ni sha ai re majaw moi na shan ni gaw grai mu ai bum ga na gaw dai ni sha, dai hku rai malu ai. . Language as given: Jinghpaw

转录（La Ring）：本语音数据（shat mai）系从我们收集的语言材料中提取而来，主要源自社区环境（moi kaw）。因此，这些语音数据的质量处于中等水平（hpan lahkawng）。名为“sihtu”（日常对话类）的这批样本主要采集自社区环境，其内容多为日常对话场景。此外，该语音数据虽包含部分标注内容，但尚未完成全面标注。尽管后续将逐步完善标注工作，但目前已涵盖长者、年轻人及儿童等不同年龄群体的语音样本。标注工作虽仍在进行中，但现有数据已包含“si ntsin”（山区居民语音类）和“sihtu”两类样本。语音样本的收录遵循“听到即录”的原则，无固定规律可循。无论白天或夜晚，只要捕捉到语音便进行录制，故样本收录无时间限制。这些语音样本经筛选后，主要用于“sihtu”类数据的补充，同时也与其他相关材料及信息一同整理。对于“sihtu”类样本，其分类与标注尚未形成统一标准，实际操作中常根据经验进行判断。即便未标注，也可归为“sihtu”类别。若需扩展，可纳入如社区语音筛选、语音样本清理、噪声去除等相关工作内容。在“si ntsin”类别中，样本多来自山区居民，他们的语音具有鲜明的地域特征。这些“si ntsin”样本主要采集自田间劳作场景及家庭日常对话，其中未包含如工作信息、教育背景、职业等非必要内容。此外，来自邻近村庄及周边田间区域的语音样本也归为“si ntsin”类别。从整体来看，该数据集未涵盖影视对话等内容，仅包含日常口语素材。“si ntsin”类别中尚未完善的部分包括分类、标注及转录（mahkri）三项内容，此处的转录特指景颇语（Jinghpaw）转录，目前转录工作尚未完成。我们计划在六月至七月期间推进景颇语转录工作，以完善数据集内容。“si ntsin”类别中仍有分类、标注及转录三项工作待完成。此外，数据集中还包含多种噪声类型，如风声、雨声、车辆声及人声等。尽管存在这些噪声，整体上样本仍未进行分类处理，分类时需同时完成标注与转录工作。若后续转录工作未完成，则需继续完善“si ntsin”样本的处理，有时此类工作会出现延迟情况。因此，当前数据集主要包含“sihtu”、普通语音及“si ntsin”三类样本，据称这些样本数量有限。若需扩展样本量，需采取相应的补充措施，新增样本需符合现有样本的特征。在录制过程中，我们还收集了特定日期的语音样本，包括“si ntsin”、普通语音等，并计划将其整合到名为“Kachin Dan Pauk”的每日语音库中。此外，该扩展工作属于我们的项目内容，主要聚焦于田间劳作场景的语音采集，田间采集工作已于十一月完成，样本随后进行了整理与存储。这些样本具有较高的实用价值，尤其是山区采集的部分。经筛选后，田间采集的样本中未包含“si ntsin”类别，而山区采集的样本则涵盖了如河流声、溪流声、森林声等自然环境音的“si ntsin”样本。因此，在后续工作中，需同时进行景颇语的转录与翻译工作，景颇语翻译可简称为“翻译”，在实际应用中可直接使用该表述。对于景颇族而言，“景颇语翻译”是常用术语，提及翻译时通常特指景颇语翻译，此类翻译需遵循相应规范，若译为英文则属于常规翻译范畴。目前相关工作尚未全面开展，仍处于项目准备与数据整理等前期阶段。此外，我们还收集了常见物品名称（nhkyeng mam）、动物名称（nchyang mam）、植物名称（nbaw mam）及植物部位名称等三类内容，这些名称的采集具有较高实用价值，完成后可用于日常交流场景的语音样本补充。从整体来看，夜间录制的语音样本经筛选后质量相对较低，需进一步优化处理；若语音样本数量不足，则需进行筛选补充。社区环境中的语音样本特征即为如此，山区居民的语音样本虽数量较少但实用价值较高。分类工作需结合相关信息综合判断，社区中的不同性别群体（包括男性、女性及少数群体）的语音样本均已涵盖。因此，该社区语音数据集的特征大致如上所述。当前正在进行的语音样本验证工作尚未完成，包括“景颇丹袍”在内的传统服饰相关语音标注工作也尚未完成。社区居民的语音验证工作尚未开展，若需进行则需先制定相应标准；语音样本的质量验证标准尚未确立，传统服饰相关的语音验证工作需与社区居民合作完成。录制时间涵盖白天与夜间且分布相对均匀，尽管我们也在酒店等场所采集了语音样本，但社区环境中的语音样本（包括居民、游客等）具有更高实用价值，山区样本尤其如此。语言类型：景颇语（Jinghpaw）