Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Eibergseweg 13 ong. te Haarlo, gemeente Berkelland (GD) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Eibergseweg 13 ong. te Haarlo, gemeente Berkelland (GD)

<p>Laagland Archeologie heeft in januari 2023 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd in de buurt van de Eibergseweg 8 en 13 te Haarlo. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de bouw van nieuwe woningen op nu een overwegend onbebouwd terrein.<br>Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd. Het plangebied bestaat uit twee deelgebieden het noordelijke deelgebied wordt in het rapport deelgebied 1 genoemd en het zuidelijke deelgebied is deelgebied 2.<br>Het plangebied ligt in het Overijssels-Gelders zandgebied. Op de gemeentelijke landschappenkaart ligt deelgebied 1 in een zone met beekdalen. Deelgebied 2 ligt in een zone met dekzandruggen en -koppen met een dik plaggendek. Verder ligt plangebied 1 ongeveer 60 m ten zuiden van rivier de Berkel en plangebied 2 ongeveer 200 m ten zuiden ervan. Op het AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland), zie bijlage 5 is te zien dat de deelgebieden lager liggen dan de omliggende bebouwing. Bodemkundig (bijlage 7) ligt de noordelijke helft van deelgebied 1 in een zone met beekeerdgronden; De rest van het plangebied ligt in een zone met hoge zwarte enkeerdgronden. In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten uit de Late Middeleeuwen – Nieuwe Tijd bekend.<br>In historische tijden (vanaf circa 1832) werd het noordelijke deel van deelgebied 1 aangegeven als heide en het zuidelijke deel als bouwland. Deelgebied 2 ligt grotendeels in een zone met bouwlanden. Het gaat daarbij om oude kampontginningen in vochtig zandgebied. Grenzend aan deelgebied 2 was vanaf in ieder geval 1832 bebouwing aanwezig (erve ‘Lutjen’). Vermoedelijk ligt de oorsprong van dit erf in de (late) Nieuwe Tijd. De plangebieden bleven onbebouwd tot circa 1965. Op basis van het bureauonderzoek kunnen in beide deelgebieden resten uit de periode laat-Paleolithicum tot en met Nieuwe Tijd worden verwacht.<br>Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zo nodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.<br>Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat de bodem tot in de C-horizont is verstoord. De kans dat het gebied nog archeologische resten met een intacte archeologische context bevat wordt daarom laag geacht.<br>Op basis van de resultaten van het veldonderzoek wordt geadviseerd geen archeologisch vervolgonderzoek in het plangebied uit te voeren en het plangebied vrij te geven voor het aspect archeologie.<br>Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Berkelland. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, mevr. A. Lugtigheid (ODA).<br>Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).</p>

低地考古研究院（Laagland Archeologie）于2023年1月，在哈洛（Haarlo）市艾贝格路（Eibergseweg）8号与13号附近开展了室内考古调查与勘探性田野考古工作（勘探阶段）。
本次调查系为配合该区域新建住宅项目的空间规划审批流程，该区域目前以未开发建设用地为主。
本次调查严格遵循SIKB KNA 4002与4003号规程开展。
室内考古调查的核心目标是构建考古遗存预判模型，其核心议题为：规划区域内是否存在考古遗存，若存在，则需明确遗存的组合类型、年代、埋藏深度与保存完好度。为此，研究团队查阅了区域地貌、考古与历史文献资料。
本次规划区域分为两个子区块：报告中将北部子区块记为1号区块，南部子区块记为2号区块。
规划区域位于上艾瑟尔-海尔德兰砂质地貌区。
在市级地貌地图中，1号区块位于溪谷地带；2号区块则处于覆盖厚腐殖层的冰碛砂脊与砂丘顶部区域。
此外，1号区块距贝尔克河（Berkel）南岸约60米，2号区块则距该河南岸约200米。
根据荷兰现行国家高程数据库（Actueel Hoogtebestand Nederland，简称AHN，详见附件5）的数据，两个子区块的地面高程均低于周边建成区域。
土壤学分析（详见附件7）显示，1号区块的北部区域属于溪谷壤土带；规划区域其余部分则属于厚层黑壤土带。
规划区域周边已发现中世纪晚期至近现代的考古遗存。
在近代历史时期（约1832年起），1号区块的北部区域被标注为灌丛荒地，南部区域则为耕地。
2号区块大部分区域为耕地，该区域属于湿润砂质区域的早期定居开垦地带。
至少自1832年起，2号区块毗邻区域就已存在建成住宅（“卢特真”农庄），该农庄的起源可追溯至（晚）近现代时期。
本次规划区域内的两处子区块直至约1965年仍未进行开发建设。
基于室内考古调查结果，两处子区块均有可能存在旧石器时代晚期至近现代的考古遗存。
本次开展的勘探性钻探工作，旨在对前述考古遗存预判模型进行验证与必要补充。
为此，研究团队在规划区域的可通行区域内布设了多口勘探钻孔。
在当前勘探阶段，勘探性钻探是厘清规划区域考古潜力的最高效手段。
勘探性钻探结果显示，规划区域的土层直至土壤C层均已遭到扰动，因此该区域保留具备完整埋藏环境的考古遗存的可能性极低。
基于田野调查结果，研究团队建议无需在该规划区域开展后续考古调查，并同意该区域豁免考古调查要求。
该建议已获得主管文物行政部门——贝克兰德市（Gemeente Berkelland）的采纳，该市由其考古专家A·卢蒂赫伊德女士（A. Lugtigheid，ODA）负责对接此项工作。
若在后续施工过程中意外发现考古遗存，或疑似考古遗存的物件，则根据《荷兰遗产法（Erfgoedwet）》第5.10条规定，相关方需履行报告义务，报告可提交至荷兰国家文化遗产局（Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed，简称RCE，官网：www.cultureelerfgoed.nl）。