Bureauonderzoek Persleiding Volendam, gemeente Edam-Volendam

In januari 2024 heeft Antea Group in opdracht van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd op een tracédeel dat onderdeel is van een aan te leggen persleiding in de gemeente Edam-Volendam. Het onderhavige onderzoek betreft een uitbreiding op het reeds bestaande tracé. Voor de initiële tracéloop heeft Vestigia in een eerder stadium reeds een bureauonderzoek uitgevoerd1 en Antea Group een booronderzoek (IVO-O; verkennende fase).2 De uitbreiding betreft een HDD-persing en bijkomende in-en uittredepunten ter hoogte van de weg ‘Blokgouw’ en ten noorden hiervan (afbeelding 1). Het plangebied is gelegen in het Noord-Hollands veengebied. Voor het gebied geldt een algemene archeologische verwachting voor de periode late middeleeuwen t/m nieuwe tijd voor met name veenterpjes en landbouwactiviteiten. Deze resten kunnen in principe vanaf het maaiveld worden aangetroffen. Verder geldt er op basis van het AHN een specifieke verwachting voor mogelijke resten van een kasteelcomplex in het noordelijke gedeelte van het plangebied. De werkzaamheden zullen echter vrijwel geheel d.m.v. een HDD-boring plaatsvinden. Enkel ter hoogte van de kopgaten (werkput 1 en 2 op afbeelding 2) zullen de werkzaamheden in open ontgraving worden uitgevoerd. Met een totale oppervlakte van 96 m2worden de gemeentelijke vrijstellingsgrenzen niet overschreden. Geadviseerd wordt om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkelingen. Wel geldt er ter hoogte van werkput 1 een verhoogde kans op het aantreffen van archeologische waarden die in verbinding kunnen worden gebracht met een eventueel kastelencomplex in de directe nabijheid. De oppervlakte van de werkzaamheden in open ontgraving alhier bedraagt echter slechts 56 m2 waardoor de waarnemingskans beperkt is. Het valt echter niet uit te sluiten dat er desalniettemin archeologische worden aangetroffen. Daarom wordt er nadrukkelijk vermeld dat ook voor vrijgegeven plangebieden altijd de mogelijkheid bestaat dat er tijdens graafwerkzaamheden toch losse sporen en vondsten worden aangetroffen. Op grond van artikel 5.10 van de Erfgoedwet dient zo spoedig mogelijk melding te worden gemaakt van de vondst bij de gemeentelijk archeoloog of de Minister (de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: telefoon 033-4217456). Dit is een advies. Het nemen van een selectiebesluit is voorbehouden aan het bevoegd gezag, in dezen de gemeente Edam-Volendam.

2024年1月，安特亚集团（Antea Group）受荷兰北霍兰水利委员会（Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier）委托，在埃德姆-福伦丹市（Edam-Volendam）一段拟建压力管道的沿线区段开展了室内考古勘查。本次勘查为现有管线区段的延伸项目。
此前，Vestigia公司已在早期阶段针对初始管线完成室内考古勘查¹，安特亚集团则开展了钻探调查（IVO-O；勘探阶段）²。本次延伸工程涉及水平定向钻（Horizontal Directional Drilling, HDD）压力管道铺设及配套进出水口工程，作业区域位于“布洛克高夫”（Blokgouw）道路沿线及其北侧（见图1）。
规划区域地处北荷兰泥炭沼泽区。该区域普遍存在晚中世纪至近现代的考古遗存预期，尤以泥炭墩台与农业活动遗迹为主，此类遗存原则上可在地表层被发现。此外，基于AHN（Actueel Hoogtebestand Nederland）高程数据集的分析，规划区域北部存在发现城堡复合体遗存的特定考古预期。
本次作业基本通过水平定向钻钻孔完成，仅在作业井（图2中的作业井1与作业井2）位置采用明挖施工。本次明挖作业总面积为96平方米，未超出市级考古豁免阈值。建议对该规划区域予以豁免，准予开展拟建开发活动。不过，作业井1区域存在较高概率发现与附近疑似城堡复合体相关的考古遗存，但该区域明挖作业面积仅为56平方米，因此考古发现概率有限。
但仍无法完全排除考古遗存被发现的可能，因此需特别说明：即便规划区域已获考古豁免，在开挖作业过程中仍有可能发现零散遗迹与遗物。
根据《遗产法》（Erfgoedwet）第5.10条，发现考古遗物后需立即向市级考古专员或主管部长（荷兰国家文化遗产局（Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed）：电话[phone]）报告。本文件仅为咨询建议，考古遗存处置的遴选决定权专属主管当局，即埃德姆-福伦丹市。