Plangebied kruising N359-Trekweg te Workum, gemeente Nijefurd; archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek

<p>De bodemopbouw van het plangebied bestaat uit een bouwvoor met daaronder een kleipakket, waarin fragmenten baksteenpuin voorkomen die te maken ehebben met de boerderij die tussen eind 17 eeuw en begin 20 eeuw in het e plangebied heeft gestaan. Onder de klei bevindt zich hoogveen met daaronder dekzand. Er is sprake van een dekzandkop met, op het hoger gelegen gedeelte, een intacte podzolbodem. Een dergelijke situatie is zeer kansrijk voor archeologische resten uit de Steentijd. In de top van het dekzand is, op het lager gelegen gedeelte van de dekzandkop, een brok houtskool aangetroffen. Naar verwachting zal de dekzandkop doorlopen in het niet onderzochte deel van het plangebied. Aanbevelingen Voor de boerderij die in het plangebied heeft gestaan, is het aan de gemeente om te bepalen of hier archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk is. De provincie zal hier niet op toetsen. Met betrekking tot de aangetroffen dekzandkop wordt archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen. Voor het gedeelte van het plangebied, waarvoor geen betredingstoestemming was, dient een archeologisch booronderzoek middels gutsboringen in een 20 x 25 m grid plaats te vinden, om de dekzandkop en de aanwezige podzolbodem nader in kaart te brengen. Verder dient er in het plangebied een waarderend onderzoek plaats te vinden. Afhankelijk van de diepte van de verstoring van de geplande werkzaamheden, zijn er twee opties mogelijk. Als de verstoring niet dieper gaat dan 1,5 m -Mv, dan wordt voor het deel van het plangebied waar de dekzandkop hoger ligt dan 1,5 m -Mv een waarderend booronderzoek middels megaboringen (Edelmanboor met een diameter van 15 cm) aanbevolen, met een boordichtheid van ca. 20 boringen per hectare. Indien de verstoring dieper gaat dan 1,5 m -Mv, dan dient het waarderend booronderzoek uitgevoerd te worden in het gedeelte van het plangebied waar een intacte podzolbodem aanwezig is en rondom boring 8 (figuur 1). Het met de megaboor opgeboorde dekzand dient te worden gezeefd over een zeef met een maximale maaswijdte van 4 mm en macroscopisch te worden onderzocht op archeologische indicatoren.</p>

本规划区域的土壤剖面结构为：表层为耕作层（bouwvoor），其下为黏土层；该黏土层中含有碎砖废料，这些废料与17世纪末至20世纪初曾坐落于本规划区域内的农场遗存相关。黏土层下方为高位泥炭（hoogveen），泥炭之下为覆砂层（dekzand）。区域内存在一处覆砂丘（dekzandkop），其地势较高的区域保留有完整的灰化土（Podzol）剖面。此类地貌条件极有利于保存石器时代（Stone Age）的考古遗存。在覆砂丘地势较低的区域的覆砂层顶部，发现了一块木炭碎屑。据推测，该覆砂丘会延伸至规划区域未被勘探的部分。

考古建议：针对本区域内曾存在的农场遗存，应由属地市政部门判定是否需要开展后续考古调查，省级文物主管部门不会对此进行核验。针对本次发现的覆砂丘，建议开展后续考古调查。对于未获得进入许可的规划区域部分，需采用小口径原状钻探（gutsboringen）以20×25米的网格布设钻孔，开展考古钻探工作，以进一步测绘覆砂丘与现存灰化土剖面的分布情况。此外，需在整个规划区域内开展考古价值评估调查。

根据规划工程的扰动深度，可采用两种可行方案：若扰动深度不超过1.5米（相对于荷兰阿姆斯特丹法定水准面NAP，即-1.5m NAP），则对于规划区域内覆砂丘高程高于-1.5m NAP的区域，建议采用大口径钻探（megaboringen，使用直径15厘米的Edelman钻机（Edelmanboor））开展价值评估钻探，钻探密度约为每公顷20个钻孔。若扰动深度超过1.5m NAP，则需在规划区域内存在完整灰化土剖面的区域以及钻孔8周边（图1）开展价值评估钻探。采用大口径钻机采集的覆砂样品，需通过孔径最大为4毫米的筛网过筛，并通过肉眼宏观检查以识别考古学指示物。