Dronten Hanzelijn Deeltrace Tunnel Drontermeer beg

<p>Sallanddijk (Oude Land)<br>Van 6 tot 8 mei 2007 is door ADC ArcheoProjecten een archeologische begeleiding uitgevoerd in het toekomstig tracé van de Hanzelijn ter hoogte van de tunnel onder het Drontermeer. Bij de aanleg van deze tunnel werd de Sallanddijk doorsneden. Voor de aanleg van de tunnel was een damwandconstructie aangebracht waarbinnen de bouwput bij aanvang van de begeleiding al gedeeltelijk ontgraven was. Bureauonderzoek heeft uitgewezen dat de Sallanddijk tenminste van vóór 1850 moest dateren. De archeologische begeleiding had vooral ten doel om door middel van een dwarsprofiel door de dijk in combinatie met gerichte monstername meer inzicht te krijgen in ouderdom en fasering van de aanleg van de Sallanddijk. Verder moest het onderzoek inzicht verschaffen in eventuele bewoning op of aan de dijk.</p><p>Tijdens de archeologische begeleiding kon inderdaad een dwarsprofiel door de dijk worden bestudeerd en bemonsterd. Met name de dateringen van de OSL-monsters hebben nader inzicht verschaft in de ouderdom en fasering van de aanleg van de Sallanddijk. Een eerste lage kade blijkt op deze locatie, anders dan de historische gegevens doen vermoeden, tussen ca. 1814 en 1829 te zijn aangelegd. Deze kade heeft aan de voet een breedte van 7 m en is ca. 0,7 m hoog. Vervolgens wordt tussen ca. 1829 en 1844 in meerdere fasen de Sallanddijk als 'overlaatdijk' opgeworpen. Dit in reactie op de overstroming van 1825 die grote schade aanrichtte en waarbij veel mensen en vee omkwamen. Deze dijk meet uiteindelijk aan de voet tenminste 37 m en bereikt een minimale hoogte van 1,5 m.</p><p>Achter de Sallanddijk bevond zich een brakwatermilieu dat kan worden gekenmerkt als kweldergrasland. Op enige afstand bevonden zich elzenbroekbossen. Daarnaast zijn in het gebied zeggemoerassen aanwezig geweest. De kwelders waren in gebruik als weide- en hooiland. Een opmerkelijk gegeven uit het historisch geografisch onderzoek is het verschil in strategie tussen de eigenaren/pachters/bewoners van de Polder van Dronthen en die van omliggende polders, zoals de Polder Oosterwolde. Waar men in de Polder van Dronthen er bewust voor kiest om de polder geregeld gedurende het winterseizoen door de zee te laten overstromen om zo de daar gelegen weide- en hooilanden te laten aanrijken door de aanvoer van nieuw sediment, kiest men elders voor het buitensluiten van zee. Het moge duidelijk zijn dat de in de Polder van Dronthen gekozen strategie afwijkt van het gangbare beeld van onze waterstaatsgeschiedenis als een voortdurende strijd tegen het water. Daarmee gingen de belangen van de landeigenaren/-gebruikers in de Polder van Dronthen (die overigens zelf in veel gevallen in Kampen woonachtig waren) in tegen die van overheid en bewoners van de stad Kampen, waar men het buitenhouden van de zee een veel hogere prioriteit toekende.</p><p>Gebied XVI (Nieuwe Land)<br>Van 7 tot en met 28 april 2008 heeft ADC ArcheoProjecten een compenserend onderzoek uitgevoerd in gebied XVI in het tracé van de Hanzelijn nabij de Tunnel Drontermeer in het Nieuwe Land. Tijdens het onderzoek zijn drie clusters van haardkuilen uit het mesolithicum aangetroffen op de flanken van een kleine dekzandrug. Op de hoogste delen van de dekzandrug heeft sterke erosie plaatsgevonden, zodat van een deel van de sporen slechts de onderzijde bewaard is gebleven. Van andere haardkuilen is een groter deel over. De haardkuilen van cluster 1 zijn onderzocht op hun inhoud: in de monsters is uitsluitend houtskool te vinden, dat deels verglaasd is door het gebruik van hoge temperaturen. De houtskool blijkt afkomstig van dennenhout en in één geval ook eikenhout. Vermoedelijk zijn de kuilen gebruikt voor de productie van teer ten behoeve van de vervaardiging van gereedschap.</p><p>De temperatuur van het vuur in de kuilen moet boven 300 °C hebben gelegen, wat voldoende heet is om teer of pek te kunnen produceren. Een deel van de houtskool vervormt bij deze temperaturen en ziet er verglaasd uit. De kuilen zijn met behulp van de 14C-methode gedateerd in het laatste deel van het Midden-Mesolithicum en het begin van het Laat-Mesolithicum.</p><p>Behalve de haardkuilen zijn slechts enkele andere grondsporen aangetroffen: enkele kuilen en paalsporen. Deze sporen liggen echter zo verspreid dat hieruit geen structuren te herleiden zijn.</p><p>Vondsten zijn niet aangetroffen. De haardkuilen zijn hier dus speciaal voor het doel van teerproductie aangelegd zonder dat sprake lijkt van een nederzetting in de directe omgeving. De afwezigheid van een nederzetting kan echter niet met zekerheid worden vastgesteld, omdat niet de gehele dekzandrug onderzocht is vanwege het reeds gegraven cunet en vanwege het ontbreken van de hoogste top van de rug als gevolg van erosie.</p>

萨兰堤（旧土地，Sallanddijk (Oude Land)）：2007年5月6日至8日，ADC考古项目（ADC ArcheoProjecten）在汉泽林线（Hanzelijn）未来线路途经德龙特米尔（Drontermeer）下方隧道的区段内开展考古监理工作。该隧道施工过程中会切穿萨兰堤。为修建隧道，先期布设了地下连续墙结构，监理工作启动时，施工基坑已被部分开挖。文献考证显示，萨兰堤的年代至少可追溯至1850年之前。本次考古监理的核心目标是通过横穿堤体的横剖面结合针对性采样，深入解析萨兰堤的营建年代与分期沿革；此外，本研究还旨在探明堤体及其周边是否存在人类活动遗存。

考古监理过程中，我方成功对堤体横剖面进行了研究与采样。其中，光释光（OSL）样品的测年结果进一步明晰了萨兰堤的营建年代与分期。与历史文献的推测不同，本区域最早的低矮堤岸始建于约1814年至1829年之间，该堤岸基部宽度为7米，高度约0.7米。随后在约1829年至1844年间，以多阶段施工方式修筑了作为"溢流堤"的萨兰堤，此举旨在应对1825年洪灾——该洪灾造成了严重破坏，大量人员与牲畜遇难。最终建成的萨兰堤基部宽度至少达37米，最低高度为1.5米。

萨兰堤后方为潮汐咸水湿地环境，主要植被为盐沼草地；稍远处分布有桤木沼林。该区域曾存在泥炭沼泽。当时盐沼草地被用作牧场与干草田。历史地理研究中有一项显著发现：德龙特圩田（Polder van Dronthen）的所有者/承租者/居民与周边圩田（如奥斯特沃尔德圩田，Polder Oosterwolde）的相关群体采取了截然不同的水利策略。德龙特圩田的管理者会有意识地选择在冬季定期开放圩田，让海水灌入，通过输入新沉积物来改良当地的牧场与干草田；而其他区域则选择阻断海水入侵。显而易见，德龙特圩田的水利策略与荷兰水利史中"持续与水抗争"的主流认知相悖。德龙特圩田的土地所有者与使用者（其中多数人实际居住在坎彭市）的利益，与政府及坎彭市居民的利益产生了冲突——后者将阻断海水入侵置于更高的优先级。

十六号区域（新土地，Gebied XVI (Nieuwe Land)）：2008年4月7日至28日，ADC考古项目在新土地区域内德龙特米尔隧道附近的汉泽林线线路区段的十六号区域开展了补偿性考古调查。本次调查在一处小型砂丘脊（dekzandrug）的侧翼发现了三处中石器时代（mesolithicum）的火塘坑集群。砂丘脊的最高区域遭受了强烈侵蚀，导致部分遗存仅保留了下层结构，其余部分火塘坑则保存相对完整。研究人员对第一集群的火塘坑内部进行了分析：样品中仅发现木炭，其中部分因高温烧制而呈现玻璃化特征。经鉴定，木炭源自松木，其中一例为橡木。推测这些坑穴曾被用于生产焦油，以制造工具。

坑内燃烧的温度应高于300℃，该温度足以生产焦油或松脂。部分木炭在该温度下发生变形，呈现玻璃化外观。通过碳十四（14C）测年法，该批火塘坑的年代被确定为中石器时代中期晚段与中石器时代晚期初期。

除火塘坑外，仅发现少量其他遗迹：零星的坑穴与柱洞。但这些遗迹分布过于分散，无法从中复原出完整的建筑结构。

本次调查未发现任何出土遗物。由此可见，该区域的火塘坑均为焦油生产专用坑，周边区域似乎不存在定居点。但由于砂丘脊的最高段因侵蚀已不复存在，且部分区域已存在先期开挖的小沟渠，因此无法完全确定该区域从未存在定居点。