ลักษณะของเส้นอัตราผลตอบแทนกับนโยบายการเงินและนโยบายการคลังของประเทศไทย

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ได้ศึกษาเกี่ยวกับลักษณะของเส้นอัตราผลตอบแทน (Yield Curve Characteristics) ประกอบด้วย (1) ระดับ (Level) (2) ความชัน (Slope) และ (3) ความโค้ง (Curvature) ซึ่งเป็นปัจจัยแฝง (Latent Factors) ตามข้อกำหนดแบบจำลอง State-space Specification และการประมาณค่า Maximum Likelihood ด้วย Kalman Filter รวมถึงการศึกษาความสัมพันธ์เชิงพลวัตระหว่างลักษณะของเส้นอัตราผลตอบแทนกับนโยบายการเงินและนโยบายการคลังของประเทศไทยด้วยการวิเคราะห์แบบจำลอง VAR และ Impulse Response Functions โดยมีตัวแปรที่สนใจ ได้แก่ อัตราดอกเบี้ยนโยบาย ซึ่งเป็นตัวแทนของนโยบายการเงิน และอัตราส่วนหนี้สาธารณะต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ ซึ่งเป็นตัวแทนของนโยบายการคลัง ผลการศึกษาพบว่า ค่าสูงสุดของความโค้งมีอัตราการถดถอยของปัจจัยแฝงค่อนข้างช้าเมื่อเทียบกับประเทศที่มีมูลค่าและสภาพคล่องของตลาดตราสารหนี้ที่สูงกว่า การดำเนินนโยบายการเงินผ่านอัตราดอกเบี้ยนโยบายส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงระดับ ความชัน และความโค้งในทิศทางตรงกันข้าม มีเพียงการเปลี่ยนแปลงของความชันที่สอดคล้องกับทฤษฎี และการดำเนินนโยบายการคลังผ่านการก่อหนี้สาธารณะส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงระดับ ความชัน และความโค้งในทิศทางเดียวกัน สอดคล้องกับทฤษฎีและผลการศึกษาจากการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง นอกเหนือจากนโยบายการเงินและนโยบายการคลัง อัตราเงินเฟ้อเป็นตัวแปรที่สำคัญที่สุดในการอธิบายลักษณะทั้งสามของเส้นอัตราผลตอบแทนโดยเปรียบเทียบกับ VIX และ GDP Growth ผลการศึกษาสามารถนำไปใช้คาดการณ์ผลกระทบของการดำเนินนโยบายการเงินการคลังที่มีต่อภาคเศรษฐกิจจริง ผ่านการวิเคราะห์สัญญาณข้อมูลเปลี่ยนแปลงลักษณะเส้นอัตราผลตอบแทนในตลาดพันธบัตรรัฐบาล

本论文研究了收益率曲线特征（Yield Curve Characteristics），包括（1）水平（Level）、（2）斜率（Slope）和（3）曲率（Curvature）三个维度，这些均为符合状态空间模型设定（State-space Specification）的潜在因子（Latent Factors），并采用卡尔曼滤波（Kalman Filter）进行极大似然估计（Maximum Likelihood）。此外，本研究还通过向量自回归模型（VAR）和脉冲响应函数（Impulse Response Functions）分析，探讨了泰国收益率曲线特征与货币政策、财政政策之间的动态关系；研究关注的变量包括作为货币政策代理指标的政策利率，以及作为财政政策代理指标的公共债务与国内生产总值（GDP）之比。研究结果表明，与债券市场价值和流动性更高的国家相比，曲率最大值的潜在因子调整速度相对较慢。通过政策利率实施的货币政策对收益率曲线的水平、斜率和曲率变化产生反向影响，仅斜率变化与理论相符；而通过公共举债实施的财政政策对上述三个特征的变化产生同向影响，这与相关理论及文献综述的研究结果一致。除货币政策和财政政策外，与波动率指数（VIX）及国内生产总值增长率（GDP Growth）相比，通货膨胀率是解释收益率曲线三个特征的最重要变量。本研究结果可用于通过分析国债市场收益率曲线特征变化的信号，预测货币政策和财政政策对实体经济的影响。