Bureauonderzoek en Karterend Booronderzoek Archeologie Plangebied Holdersweg 3 te Winterswijk-Woold Gemeente Winterswijk

Hamaland Advies heeft in opdracht van VOF Vrieze, ten behoeve van de nieuwbouw van een ligboxenstal, een bureauonderzoek en archeologisch karterend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied Holdersweg 3 te Winterswijk-Woold. Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 1.965m². De nieuwe bodemverstoring door de kelder onder de stal heeft een diepte van 2,16mmv plus de dikte van de vloer.In de Cultuurhistorische Atlas Winterswijk ligt het plangebied in een zone met een lage verwachting. Tevens ligt het plangebied op een erf dat getypeerd is als een ‘Keuterboerderij’ (katerstede). In het bestemmingsplan Buitengebied ligt de geplande nieuwbouw voor een deel binnen een zone met een ‘Waarde - Archeologische verwachting 1’ (zone rondom de historische boerderijlocatie) en deels binnen een zone met een ‘Waarde - Archeologische verwachting 4’. Bij ontwikkelingen in gemengde verwachtingszones is de hoogste categorie altijd leidend. Het beleid van Gemeente Winterswijk is om conform de bestemmingsplanrichtlijn en de erfgoedverordening, archeologisch onderzoek te verplichten bij een verstoringsoppervlakte groter dan 50m² en dieper dan 30cm bij minus maaiveld. Winterswijk hanteert (nog) niet de normen uit het Afwegingskader voor archeologiebeleid in de Regio Achterhoek’.Het plangebied dient vanwege de oppervlakteoverschrijding te worden onderzocht. Het uitgevoerde onderzoek bestaat uit een KNA conform bureauonderzoek dat aangevuld is met een inventariserend veldonderzoek (karterende fase).Conclusie bureauonderzoekHet bureauonderzoek toonde aan dat er in het plangebied een trefkans is op archeologische vindplaatsen vanaf de Prehistorie tot en met de Nieuwe Tijd. Door landbewerking bestaat een kans op een verstoring. Omdat het afdekkende esdek minder dan 50cm dik is, is er de kans dat de verstoring (deels) niet tot in het archeologische waardevolle niveau reikt. Ter toetsing van de mate van intactheid van de bodemopbouw en het archeologisch verwachtingsmodel is daarom een inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in de vorm van een karterend booronderzoek.Conclusie veldonderzoekTijdens het veldonderzoek is in het plangebied een moderne bouwvoor aangetroffen op een dunne subrecente menglaag van dekzand op een ondergrond van keileem van de Formatie van Drenthe, Laagpakket van Schaarsbergen. In twee boringen ontbreekt het dekzandpakket (boring 2 en 3). Als gevolg daarvan is het perceel zeer nat en gevoelig voor betreding. Het was als gevolg daarvan niet erg geschikt voor landbouwende samenlevingen in het verleden (te zware grond en te nat). Er zijn geen aanwijzingen aangetroffen voor de aanwezigheid van een archeologische vindplaats. Wel zijn er metaalsplinters aangetroffen van een tankslag die in 1945 heeft plaatsgevonden rondom het erf. Er zijn echter geen indicaties voor de aanwezigheid van verdedigingswerken (loopgraven, tankgrachten, schuttersputten) of munitiedumps.SelectieadviesVanwege de specifieke geologische gesteldheid (keileem aan het oppervlak) en het ontbreken van vindplaatsen adviseren wij om geen vervolgonderzoek in het plangebied uit te voeren.VoorbehoudBovenstaand advies vormt een zogenaamd selectieadvies. Met nadruk wijst Hamaland Advies erop dat dit selectieadvies nog niet betekent dat reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek zullen namelijk eerst moeten worden beoordeeld door de bevoegde overheid (Gemeente Winterswijk, dhr. K. Meinderts), die vervolgens een selectiebesluit neemt. Het selectieadvies zal voorgelegd worden aan de opdrachtgever, het bevoegd gezag en diens adviseur (drs. M. Kocken, Regionaal Archeoloog van Omgevingsdienst Achterhoek (ODA). Op grond van de onderzoeksresultaten van het booronderzoek (karterende fase) zal bepaald worden of nader onderzoek (proefsleuvenonderzoek) noodzakelijk is of niet.Selectiebesluit Het conceptrapport en het selectieadvies zijn op 7 oktober 2015 beoordeeld door het bevoegd gezag (dhr. K. Meinderts) en diens adviseur (drs. M. Kocken, Regionaal Archeoloog van Omgevingsdienst Achterhoek (ODA). De beoordeling van het concept rapport geeft geen aanleiding tot het maken van (inhoudelijke) opmerkingen. Op basis van de resultaten van het archeologisch vooronderzoek wordt in het plangebied geen archeologische vindplaats verwacht. En de conditie archeologie vormt geen belemmering voor het uitvoeren van het plan. Er wordt derhalve geen vervolgonderzoek geadviseerd. Dit selectieadvies wordt onderschrevenVerder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de Gemeente Winterswijk (K. Meinderts) hiervan per direct in kennis te stellen.

哈马兰德咨询（Hamaland Advies）受VOF弗里泽（VOF Vrieze）委托，为温特斯韦克-乌尔德（Winterswijk-Woold）霍尔德斯路3号（Holdersweg 3）规划地块内的散栏式畜舍（ligboxenstal）新建项目，开展了桌面考古调查与考古测绘钻探勘查。本次规划地块总面积约1965平方米。
畜舍下方地下室引发的新增土壤扰动深度为2.16米（低于原地面）加楼板厚度。
在《温特斯韦克文化历史图集》（Cultuurhistorische Atlas Winterswijk）中，本次规划地块位于考古潜力较低的区域。同时，该地块所在的场地被归类为'小型农户农场（Keuterboerderij，即乡村小型农场katerstede）'。
在《乡村地区土地利用规划》（Bestemmingsplan Buitengebied）中，本次新建项目部分位于'价值——考古潜力1级'区域（历史农场周边区域），其余部分位于'价值——考古潜力4级'区域。当规划区域处于混合潜力分区时，以最高等级的考古潜力要求为准。
温特斯韦克市政府（Gemeente Winterswijk）的政策要求为：依据土地利用规划导则与遗产保护条例，当土壤扰动面积超过50平方米且扰动深度低于原地面30厘米以上时，需开展考古调查。目前温特斯韦克暂未采用阿赫特霍克地区考古政策评估框架（Afwegingskader voor archeologiebeleid in de Regio Achterhoek）中的相关标准。
鉴于本次规划地块的扰动面积超出阈值，需开展考古调查。本次实施的工作包括符合考古质量标准（KNA）的桌面考古调查，以及补充开展的调查测绘型野外勘查。

### 桌面考古调查结论
本次桌面调查显示，本次规划地块内存在从史前到近代的考古遗存发现概率。由于长期农田耕作，土壤存在被扰动的可能。由于表层砂质覆盖层（esdek）厚度不足50厘米，存在土壤扰动（部分）未触及考古遗存层的可能性。为验证土壤剖面完整性与考古潜力模型的准确性，本次以测绘钻探勘查的形式开展了调查性野外勘查。

### 野外勘查结论
本次野外勘查显示，规划地块内的现代耕作层之下，为一层薄的亚近代砂质混合层，基底为德伦特组（Formatie van Drenthe）沙尔斯贝根亚段（Laagpakket van Schaarsbergen）的白垩泥灰岩（keileem）。其中2号、3号钻探孔未揭露砂质覆盖层。受此影响，地块土壤极为湿润，易受踩踏。历史上该地块因土壤黏重且湿度过高，并不适合农业耕作。本次勘查未发现任何考古遗存存在的迹象。仅在场地周边发现了1945年某次坦克作战遗留的金属碎片，但未发现防御工事（战壕、坦克壕、射击掩体）或弹药堆放点的相关痕迹。

### 遴选咨询意见
鉴于地块特殊的地质条件（表层出露白垩泥灰岩）且未发现考古遗存，本咨询团队建议无需在本次规划地块内开展后续考古调查。

### 保留声明
本文件所提建议为遴选类咨询意见。哈马兰德咨询特此强调：本遴选咨询意见并不代表可立即开展土壤扰动作业或相关筹备工作。本次调查的结果需首先由主管部门（温特斯韦克市政府，K·迈因茨茨先生（dhr. K. Meinderts））进行审核，并由其作出最终遴选决定。本遴选咨询意见将提交给委托方、主管部门及其顾问（M·科肯博士（drs. M. Kocken），阿赫特霍克环境服务局（Omgevingsdienst Achterhoek, ODA）区域考古学家）。后续是否需要开展进一步的探槽考古调查（proefsleuvenonderzoek），将依据本次测绘钻探勘查的结果确定。

### 遴选决定
2015年10月7日，主管部门（K·迈因茨茨先生）及其顾问（M·科肯博士，阿赫特霍克环境服务局区域考古学家）对本概念报告与遴选咨询意见进行了审核。审核结果未提出任何实质性修改意见。基于本次考古预调查的结果，本次规划地块内未发现存在考古遗存的可能性，且考古条件不构成项目实施的阻碍。因此，无需开展后续考古调查，本遴选咨询意见予以通过。

### 附加说明
此外，在申请环境许可的全过程中，需履行法定报告义务（源自1988年《古迹法》（Monumentenwet 1988）第53条），以确保意外发现的文物得到记录：'任何在非考古发掘过程中发现已知或合理推测属于文物（可移动或不可移动文物）的人员，应尽快向主管部长报告该发现。'该报告需提交至阿默斯福特的荷兰国家文化遗产局（Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed）。同时建议立即将该事项告知温特斯韦克市政府相关负责官员（K·迈因茨茨先生）。