Inventarisatie pantser- en vechtwagenhindernissen Valleistelling

In het kader van een afstudeeronderzoek is voor het onderzoeks- en adviesbureau BAAC een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het onderzoeksgebied ‘Leusden, Woudenberg, Scherpenzeel, Renswoude, Veenendaal & De Klomp’. Het onderzoek is uitgevoerd naar Nederlandse vechtwagenhindernissen in de Valleistelling. Omdat deze vechtwagenhindernissen tot op heden slechts beperkt in kaart zijn gebracht, lopen zij vanwege de toenemende planologische ontwikkelingen rond de Grebbelinie meer risico om beschadigd te worden. In het bureauonderzoek zijn de vechtwagenhindernissen in de bovengenoemde gemeenten in kaart gebracht op basis van de locaties, de historisch context, conserveringsgraad, zichtbaarheid en omvang. Afsluitend bevat het onderzoek een aanbeveling met betrekking op het uitvoeren van archeologische werkzaamheden bij mogelijke toekomstige planologische ontwikkelingen met betrekking tot de Grebbelinie. In het bureauonderzoek is uitsluitend een inventarisatie uitgevoerd van structuren uit de Tweede Wereldoorlog. Er is geen archeologische verwachting opgesteld voor eventuele andere archeologische resten en waarden. Tijdens het onderzoek is gebleken dat er zich twee tankgrachten in het onderzoeksgebied hebben bevonden. De eerste tankgracht sloot aan op de Lunterse Beek in Woudenberg en vervolgde in een zigzagpatroon via het zuiden en oosten haar weg langs de liniedijk, waarbij de tankgracht vanaf het Fort aan de Buurtsteeg aansloot op de Zijdewetering. De tweede tankgracht sloot aan op de Lunterse Beek in Renswoude en liep in een zigzagpatroon vrijwel parallel aan de eerste tankgracht, waarna hij uitmondde bij de Slaperdijk, ten noorden van de Arnhemseweg. Restanten van de tankgrachten bevinden zich in het Broekerbos en aan de oostelijke zijde van het Fort aan de Buurtsteeg. Op de plaatsen waar de tankgrachten werden doorbroken door relatief hooggelegen wegen zijn in totaal zeven vechtwagenhindernissen van het type aspergeversperring aangelegd. De tankgrachten zijn aangelegd in gebieden die door relatieve hoogte niet of ten dele geïnundeerd konden worden. Tevens zijn er acht aspergeversperringen aangelegd op voorname wegen, en twee afwijkende varianten op de spoorweg Arnhem-Utrecht. Twee vechtwagenhindernissen van het type spoorstavenversperring zijn recentelijk gerestaureerd en geplaatst op het landgoed ‘De Horst’ langs de Engweg in Stoutenburg. Voorafgaand aan geplande ingrepen wordt geadviseerd om in de aangegeven zones direct vanaf het maaiveld onderzoek te laten plaatsvinden in de vorm van een ‘IVO-P- variant archeologische begeleiding’, met een mogelijke doorstart naar een ‘opgraving – variant archeologische begeleiding’. Hierbij wordt aanbevolen om voorafgaand aan het onderzoek gedegen afspraken vast te leggen met het bedrijf dat verantwoordelijk is voor de uitvoer van voornamelijk wegwerkzaamheden

本研究为毕业设计框架下，为研究咨询机构BAAC开展的考古委托调查，调查区域涵盖莱瑟登（Leusden）、沃德嫩贝格（Woudenberg）、舍尔彭泽尔（Scherpenzeel）、伦斯沃德（Renswoude）、韦嫩达尔（Veenendaal）与德克伦普（De Klomp）。本次调查针对瓦利斯泰林防线（Valleistelling）内的荷兰战车防阻设施展开。由于此类战车防阻设施迄今仅完成了有限的测绘登记，且格雷贝林防线（Grebbelinie）周边的规划开发活动日益增多，其面临的损毁风险也随之升高。本次委托考古调查中，研究团队基于地理位置、历史背景、保存状况、可见性与规模，对上述各辖镇内的战车防阻设施开展了测绘登记工作。本调查最终提出了针对格雷贝林防线周边未来潜在规划开发项目的考古作业相关建议。本次委托调查仅针对第二次世界大战（World War II）时期的军事工事开展了清查，未针对其他潜在考古遗存与价值开展考古前景评估。调查期间确认，研究区域内共存在两条反坦克壕沟（tankgracht）。第一条反坦克壕连接沃德嫩贝格境内的伦瑟溪（Lunterse Beek），沿林堤以锯齿状路线向南、向东延伸，从布尔特斯特伊格堡垒（Fort aan de Buurtsteeg）接入西德沃特林运河（Zijdewetering）。第二条反坦克壕连接伦斯沃德境内的伦瑟溪，以与第一条近乎平行的锯齿状路线延伸，最终在阿纳姆公路（Arnhemseweg）北侧的斯莱珀堤（Slaperdijk）处汇入河道。反坦克壕的残存段分布于布鲁克森林（Broekerbos）与布尔特斯特伊格堡垒东侧区域。在较高道路穿越反坦克壕的点位，共设置了7座芦笋型战车防阻设施（aspergeversperring）。反坦克壕修建于因相对地势而无法或仅部分被淹没的区域。此外，在主要道路上共设置了8座芦笋型战车防阻设施，在阿纳姆-乌得勒支铁路（Arnhem-Utrecht）沿线则设有2种改良型防阻设施。2座轨杆型战车防阻设施（spoorstavenversperring）已于近期完成修复，并安置于斯托滕伯格（Stoutenburg）境内恩格路（Engweg）沿线的「德霍斯特庄园（De Horst）」内。针对规划中的施工项目，建议在指定区域直接开展原位考古调查，采用「IVO-P型考古监理」模式，并可根据实际情况升级为「发掘型考古监理」模式。同时建议在调查开展前，与主要负责道路施工的承建单位达成正式书面协议。