's-Hertogenbosch Waterstraat

<p>In augustus 2014 heeft BAAC bv een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd aan de Waterstraat in ’s-Hertogenbosch. Het doel van het onderzoek was het vaststellen van de begrenzingen en de nog aanwezige hoogte van de voormalige trap naar de Dieze. Daarnaast zijn in het PvE vragen geformuleerd omtrent de ouderdom van de gevel van het naastgelegen woonhuis (Waterstraat 14) en van de brug over de Dieze. Tijdens het onderzoek zijn geen resten van een trap gevonden. Wel zijn resten aangetroffen van het trapgat waar de trap in heeft gestaan. De aangetroffen resten betreffen de muren van dit trapgat. Op de muren zijn geen bevestigingspunten voor de trap herkend. De meest waarschijnlijke verklaring voor de afwezigheid van de trap zelf, of aanwijzingen voor de aanwezigheid daarvan, is dat de trap gemaakt was van hout. Wellicht heeft een schuine rollaag die in een noord-zuid georiënteerd muurdeel is aangetroffen gediend om de trap tegenaan te zetten. De trap is verwijderd nadat hij buiten gebruik was geraakt. Het trapgat is, op basis van de baksteenformaten, waarschijnlijk te dateren na circa 1550. Op basis van deze datering is dus niet uitgesloten dat het trapgat gelijktijdig met het Jezuïetenklooster is gebouwd. De omvang van het trapgat bedraagt circa 2,50 bij 4,50 m. Uit de boring is gebleken dat de structuur nog minimaal 150 cm beneden het niveau van het vlak doorloopt. Onder het vulzand is een laag grijze klei met mortelresten aanwezig. Indien dit het vloerniveau van het trapgat is geweest, heeft de vloer ongeveer 50-60 cm boven het waterniveau van de Dieze gelegen, op circa 2,80 m + NAP. De muren van het trapgat zijn in de 19e eeuw uitgebreid hersteld; een aanwijzing dat de structuur in die periode nog in gebruik was (wat ook blijkt uit het feit dat de trap op het kadastrale minuutplan uit 1832 staat aangegeven). Uit latere periodes zijn geen afbeeldingen van de trap bekend. Waarschijnlijk is het trapgat rond de jaren ’30 van de 20e eeuw, ten tijde van de bouwwerkzaamheden in de Waterstraat, buiten gebruik geraakt en dichtgestort met vulzand. De ouderdom van het woonhuis en van de brug konden niet worden vastgesteld. Richting het woonhuis lagen te veel kabels en leidingen, en was de grond te instabiel om op verantwoorde manier verder te kunnen graven. De brug lag te ver van de werkput om deze in het onderzoek te kunnen betrekken. Daarvoor zou het onderzoeksgebied uitgebreid moeten worden. Tijdens het onderzoek zijn geen vondsten aangetroffen. Op basis van de bevindingen van dit onderzoek kan de vindplaats als behoudenswaardig worden aangemerkt.</p>

2014年8月，BAAC bv于荷兰斯海尔托亨博斯（'s-Hertogenbosch）的水街（Waterstraat）开展了考古试沟调查。本次调查的目标为确定原通往迪泽河（Dieze）的台阶的边界范围与现存残存高度；此外，在PvE文件中还提出了关于毗邻住宅（水街14号）立面以及迪泽河上桥梁的年代学问题。本次调查未发现台阶本体的任何遗迹，但找到了原台阶所在的台阶坑的墙体遗存。经勘查，该台阶坑墙体上未识别出用于固定台阶的锚固点位。目前最合理的解释为：该台阶由木材制成，因此未留下相关遗迹；本次调查在一处南北向墙体构件中发现的斜向砖层，或曾用于支撑该木质台阶。该台阶在停用后被完全移除。根据砖型尺寸推断，该台阶坑的建造年代大概率不早于约1550年，由此并不排除其与耶稣会修道院同期建造的可能性。台阶坑的尺寸约为2.50米×4.50米，钻探结果显示其结构体向下至少延伸至地表以下150厘米处。在填沙层下方，存在一层带有砂浆残迹的灰色黏土。若该黏土层即为台阶坑的原地面，则其标高约为荷兰通用基准面（Nederlandse Algemene Peil, NAP）+2.80米，较迪泽河的水位高出约50至60厘米。该台阶坑的墙体曾在19世纪得到大规模修复，这一迹象表明该结构体在当时仍处于使用状态——这一点也可从1832年的地籍草图中记载有该台阶的记录得到佐证。后世未发现该台阶的相关影像资料。该台阶坑大概率在20世纪30年代，即水街区域开展施工作业时停用，并以填沙方式被封堵。本次调查未能确定该毗邻住宅与桥梁的建造年代：住宅区域内管线密布且地基稳定性不足，无法以安全合规的方式开展进一步发掘；而桥梁距离本次作业坑过远，若要将其纳入研究范围则需大幅扩大研究区域。本次调查未发现其他出土遗物。基于本次调查的结果，该遗址可被认定为具有保护价值的遗存。