Olmendreef 6-8 en omgeving, Steenbergen (gemeente Steenbergen)

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in juli en augustus 2017 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Olmendreef 6-8 en omgeving in Steenbergen, gemeente Steenbergen. De aanleiding van het onderzoek is de sloop van de huidige bebouwing en aansluitend de ontwikkeling van de woonwijk 'Olmentuin' op de daartoe vrijgekomen grond en de aangrenzende agrarische gronden.<br>Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat het plangebied landschappelijk gezien is gelegen op een met dekzand afgedekte terrasafzettingswelving. In de top van de terrasafzettingswelvingen, die bestaan uit vroeg- en middenpleistocene rivierafzettingen (Formatie van Stramphroy), kunnen in theorie resten uit het Paleolithicum voorkomen. De verwachtingswaarde en complextypen van deze resten zijn vanwege de zeldzaamheid onbekend.<br>In de top van het dekzand (Laagpakket van Wierden binnen de Formatie van Boxtel) moet, indien deze niet verstoord is door mariene erosie en grondbewerking in de periode Late Middeleeuwen – Nieuwe tijd, rekening worden gehouden met archeologische resten uit het Mesolithicum en het Neolithicum. De resten kunnen bijvoorbeeld bestaan uit overblijfselen van kleine kampementen van jager-verzamelaars of permanente nederzettingen van landbouwers. De kans op resten uit latere perioden is echter betrekkelijk klein. Dit is ingegeven door de sterke vernatting van het landschap en veenvorming.<br>Eventuele grondsporen zullen zich tot in het bovenste deel van het dekzand (C-horizont) bevinden.<br>Een eventuele vondstlaag bevindt zich naar verwachting in de top van het natuurlijke (podzol)profiel.<br>Op grond van de lage ligging van het dekzandoppervlak moet worden aangenomen dat het onderzoeksgebied vanaf de Bronstijd veenbedekking kende. Uit historische informatie is bekend dat het veen vanaf de 13e en 14e eeuw op grote schaal werd afgegraven ten behoeve van de turfwinning en de selnering. Tijdens de Sint Elisabethsvloed in 1421 veranderde het onderzoeksgebied in een gorzengebied, dat in 1476 werd teruggewonnen op de zee en bedijkt.<br>Vanaf 1628 werd de ontstane Polder Westland bestemd voor zoute inundatie en werd daarmee onderdeel van West-Brabantse waterlinie. In 1852 kwam een einde aan de bestemming als inundatiegebied.<br>Gelet op de geschetste historische ontwikkeling zijn geen resten van bewoning uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd te verwachten. Op basis van oude kaarten dateert de vroegste bebouwing uit het tweede kwart van de 20e eeuw. Deze bebouwing bevond zich in het noordelijk deel van het plangebied, direct aan de Olmendreef. In het overige deel van het plangebied zijn enkel sporen van agrarische grondbewerking aan te treffen.<br>Teneinde deze verwachting te toetsen en waar nodig aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Uit het booronderzoek blijkt dat de diepere ondergrond, in overeenstemming met het bureauonderzoek, uit dekzand (Laagpakket van Wierden binnen de Formatie van Boxtel) bestaat. In de boringen 8 t/m 13, waar het dekzandoppervlak zich relatief laag bevindt (0,75 – 1,10 m –NAP), is het bedekt met een 90 tot 170 cm dik pakket kalkloze, zwak tot sterk humeuze, matig tot sterk siltige klei en/of zwak tot sterk kleiig veen. Dit pakket is ontstaan onder invloed van de stijging van de zeespiegel, die leidde tot een stijging van de grondwaterspiegel en afzetting van klei in aanvankelijk de laagste delen van het dekzandlandschap.<br>De huidige bouwvoor heeft een dikte van 25 tot 80 cm en bestaat uit matig humeuze, sterk siltige klei met sporen baksteen. Deze is ontstaan door volledige omwerking van het in de Late- Middeleeuwen gevormde kleidek en het opbrengen van mest.<br>In de boringen 9, 10 en 11 wordt de natuurlijke ondergrond afgedekt door een 120 tot 180 cm dikke ophoging, die gezien de historische ontwikkeling van de locatie hoogstwaarschijnlijk niet ouder is dan 20e eeuws.<br>ADC ArcheoProjecten adviseert om het terrein vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is echter niet volledig uit te sluiten dat binnen het onderzochte gebied toch nog archeologische resten voorkomen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet.<br>Wij wijzen erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een selectiebesluit neemt. De mogelijkheid bestaat dat dit selectiebesluit afwijkt van het door ons opgestelde advies.</p>

ADC考古项目（ADC ArcheoProjecten）于2017年7月至8月，在斯滕贝亨（Steenbergen）市的奥尔门德雷夫（Olmendreef）6-8号及周边区域开展了桌面考古调查与勘探性田野考古调查。本次调查的缘起为拆除现有建筑，并在腾空地块及周边农业用地上开发住宅社区“奥尔门园（Olmentuin）”。<br>基于桌面考古调查，已形成明确的考古遗存预期。规划区域在地貌上位于覆盖着沙丘砂的阶地沉积隆起带，该隆起带的顶部发育早更新世与中更新世河流沉积地层（斯特拉姆普弗洛伊组，Stramphroy Formation），理论上可能存在旧石器时代遗存，但由于此类遗存较为罕见，其预期丰度与遗存复合体类型尚不明确。<br>若沙丘砂顶部地层（博克斯特尔组内的维尔登下层，Laagpakket van Wierden）未受中世纪晚期至近代的海洋侵蚀与农耕活动破坏，则该区域可能保存中石器时代与新石器时代的考古遗存，例如狩猎采集者的小型营地遗迹，或是农耕族群的永久定居点遗存。但后期时段的遗存出现概率相对较低，这是由于该区域景观曾发生强烈沼泽化并形成泥炭层。<br>潜在的地下遗存将分布至沙丘砂的上层（C层）。<br>预期的考古发现层位位于自然灰化土剖面的顶部。<br>基于沙丘砂表面的低海拔特征，可推断该研究区域自青铜时代起便被泥炭层覆盖。历史资料显示，13至14世纪该区域为获取泥炭与开展制盐作业进行了大规模挖掘。1421年圣伊丽莎白洪水后，该研究区域变为潮沟沼泽地带，1476年该区域被重新围垦并修筑海堤。<br>1628年起，形成的西兰（Westland）圩田被划定为潮汐淹没区，成为西布拉班特防线的一部分；1852年该区域结束了潮汐淹没区的用途。<br>结合上述历史发展脉络，该区域未发现中世纪晚期至近代的人类居住遗存。根据旧地图显示，区域内最早的建筑建于20世纪中期，位于规划区域北部紧邻奥尔门德雷夫的位置；规划区域其余地块仅留存农业耕作的痕迹。<br>为验证上述考古遗存预期并在必要时进行补充，本次研究在规划区域内开展了勘探钻孔调查。钻孔结果显示，深层地下地层与桌面考古调查的结论一致，为沙丘砂地层（博克斯特尔组内的维尔登下层）。在钻孔8至13处，沙丘砂表面海拔相对较低（阿姆斯特丹基准面，NAP下0.75至1.10米），其上覆盖有90至170厘米厚的无石灰、弱至强腐殖质、中至强粉砂质黏土及/或弱至强黏土质泥炭层。该地层的形成源于海平面上升导致地下水位抬升，进而在沙丘砂地貌的低洼区域沉积黏土。<br>当前的耕作层厚度为25至80厘米，由腐殖质含量中等、强粉砂质黏土组成，含有砖屑痕迹，其形成源于对中世纪晚期形成的黏土沉积层的全面翻耕与施肥作业。<br>在钻孔9、10与11处，自然地下地层被120至180厘米厚的填土覆盖，结合该区域的历史发展背景，该填土的年代大概率不早于20世纪。<br>ADC考古项目建议批准该地块按计划开展开发建设。但无法完全排除研究区域内仍存在考古遗存的可能性，因此建议土方工程承包商按照《遗产法》（Erfgoedwet）第5.10条的规定，向主管部门报告所有考古发现。<br>需提请注意的是，主管部门将基于本报告作出考古遗存遴选决定，该决定可能与本项目提出的建议存在差异。