Den Helder – Statenhoff 51

<p>Tijdens het onderzoek op Het Torp is een klein deel van de middeleeuwse terp prijs gegeven. Een belangrijk doel van de opgraving was het bestuderen van de ontwikkeling en de ontstaansgeschiedenis van de terp. Ook speelt de landschappelijke setting een belangrijke rol in de onderzoeksvraagstelling, vragen die tijdens het oude onderzoek van de IPP en de ROB niet konden worden beantwoord. Het onderzoek heeft ook enkele structuren opgeleverd en op basis van de vlaktekeningen en het profiel kon de ontwikkeling van de terp in kaart worden gebracht.<br>Onderin het terplichaam, in de kwelderafzettingen, werd een vertrapte vegetatiehorizont aangetroffen. We vermoeden dat dit het niveau is dat door Van Es als mogelijke akker is beschouwd. Hij veronderstelt dat dit pakket (‘layer I’) een akker is en op basis van enkele scherven mogelijk een oorsprong heeft in de Karolingische periode. Om de ouderdom en aard van deze horizont te onderzoeken, is 14C- en slijpplaat onderzoek uitgevoerd en zijn de botanische resten en pollen uit de laag bekeken. De horizont bleek een stuk ouder dan gedacht, het 14C-onderzoek leverde een datering uit de tweede helft van de late bronstijd op. De laag kan vermoedelijk worden geïnterpreteerd als een afzetting in een natte kwelder waar vegetatie tot ontwikkeling is gekomen.<br>Er zijn aanwijzingen voor verschillende bomen, struiken, kruiden, grasland en oeverplanten en ook is het pollen van typische kwelderplanten aanwezig. In dit kweldermilieu groeiden diverse brakke en/of zoute plantensoorten.<br>De vegetatiehorizont uit de late bronstijd wordt afgedekt door een pakket kwelderafzettingen van ca. 0,5 m dik. In de top hiervan zijn aanwijzingen voor betreding. Deze afzettingen konden met OSL-onderzoek worden gedateerd in de 9e-10e eeuw. Ze vormen de basis waarop de eerste sporen uit de Middeleeuwen zijn waargenomen. Er zijn enkele strak uitgegraven greppels gegraven die op elkaar aansluiten. In een volgende fase worden de greppels gedempt en wordt het terrein opgehoogd met humeuze mestrijke lagen. Het aardewerk uit de verschillende sporen en lagen dateert in de 10e-11e eeuw. Op deze terplagen zijn podia aangelegd die door plaggenwandjes werden omgeven. Vastgesteld kon worden dat de podia in oostelijke richting werden uitgebreid.<br>Een interessant gegeven is dat de lay-out van de wandjes en greppels gelijk is, die blijft dus gedurende de verschillende gebruiksfasen van het terrein gehandhaafd.<br>Op basis van het aardewerk kunnen de lagen en structuren in de 10e-11e eeuw worden geplaatst.<br>Dit komt overeen met de beginfasen van de terpopbouw die Van Es en Halbertsma aangeven.<br>Aanwijzingen voor jongere bewoningsfasen ontbreken binnen huidig onderzoeksgebied. Deze zijn waarschijnlijk verdwenen tijdens de bouwwerkzaamheden die verband houden met de aanleg van de nieuwbouwwijk.</p>

本次在Het Torp遗址开展的考古研究，对其中一处中世纪土墩（terp）的小型区域进行了发掘揭露。本次发掘的核心目标之一，是探究该土墩的形成历程与发展演变过程。遗址的景观背景亦是本次研究议题的重要组成部分，而这类议题曾在IPP与ROB过往的考古研究中未能得到解答。本次研究还揭露了多处考古遗迹，依托遗迹平面图与剖面测绘结果，我们得以完整梳理该土墩的发展脉络。
在土墩主体底部的盐沼堆积（kwelderafzettingen）中，我们发现了一处受踩踏影响的植被层。我们推测，该层即为Van Es曾认定为可能农田的地层。Van Es认为这套“第一地层（Layer I）”属于农田，并依据少量陶片推测其年代可追溯至加洛林王朝时期。为明确该地层的年代与性质，研究团队开展了碳十四（14C）测年与岩石薄片（slijpplaat）分析，并对该层的植物残体与孢粉进行了检测。但检测结果显示，该地层的实际年代远早于此前推测：碳十四测年结果表明其属于晚青铜时代中期偏晚阶段。据此可推测，该地层为一处湿地盐沼中植被发育形成的堆积物。
检测结果显示存在多种树木、灌木、草本植物、草原植被与河岸植物的遗存，同时还检测到典型盐沼植物的孢粉。该盐沼环境中生长有多种耐盐碱植物物种。
这处晚青铜时代的植被层被一套厚度约0.5米的盐沼堆积所覆盖。在该堆积的顶部，发现了人类踩踏活动的痕迹。通过光释光（OSL）测年分析，该套堆积的年代被确定为公元9至10世纪。该堆积构成了中世纪人类活动遗迹的赋存基底。遗址内发现多条彼此衔接的规整发掘壕沟。后续阶段中，这些壕沟被填平，场地则通过施加富含腐殖质的堆肥层得到抬升。从各遗迹与地层中出土的陶器，其年代可追溯至公元10至11世纪。在这些土墩地层上，搭建有被草皮墙（plaggenwandjes）环绕的平台（podia）。经确认，该类平台曾向东侧进行扩建。
值得关注的是，草皮墙与壕沟的布局始终保持一致，在场地不同的使用阶段均未发生改变。
依据出土陶器的类型学特征，可将各地层与遗迹的年代划定为公元10至11世纪。
这一结果与Van Es与Halbertsma所提出的土墩营建初期阶段特征相吻合。
在本次研究覆盖的区域内，未发现更晚时期的人类居住遗存。这类遗存大概率在新建住宅区的施工过程中遭到破坏并消失。