Proefsleuvenonderzoek Lunteren Dorpsstraat 48-60 Proefsleuvenonderzoek aan de Dorpsstraat 48-60 te Lunteren in de gemeente Ede

<p>Resultaten en conclusie proefsleuvenonderzoek In het westelijke deel van het plangebied is de bodemopbouw als gevolg van de bouw (en de sloop) van de voormalige bebouwing (recent gesloopt) grotendeels verstoord en reiken grootschalige recente verstoringen tot in de C-horizont. Alleen bij de eerste profielopname is een klein restant van een veldpodzolbodem herkend. Het oorspronkelijke moedermateriaal betreft gordeldekzandafzettingen. De grootschalige recente verstoringen zullen zijn veroorzaakt tijdens de bouw en recent uitgevoerde sloop van de voormalige bebouwing. Deze verstoringen waren vaak nog goed zichtbaar doordat er brokken beton tevoorschijn kwamen tijdens de vlakaanleg. Enkele grondsporen met een kleinere omvang en met een donkere humeuze vulling betreffen waarschijnlijk ook (sub)recente verstoringen (met een datering van na de grote brand van 1850). In het oostelijke deel van het plangebied komt onder een dik pakket bouwzand een pakket humeus zand voor, waarbij de top de voormalige bouwvoor betreft uit de periode voor de uitbreiding van de supermarkt die binnen het plangebied heeft gestaan. Het pakket humeuze grond wordt beschouwd als een gestorte laag grond dat ergens in de tweede helft van de 18e eeuw dan wel in de 19e eeuw is opgebracht. Een goede mogelijkheid is dat tijdens de grote brand van 1850 de destijds aanwezige bebouwing binnen het plangebied in vlammen is opgegaan (destijds zijn 22 huizen verloren gegaan) en dat naderhand binnen het plangebied grootschalige ontgravingen hebben plaatsgevonden om alle verbrandingsresten te verwijderen en vervolgens het terrein weer te prepareren voor de navolgende bebouwing. Op het niveau van de overgang naar de C-horizont is een perceelsgreppel aangetroffen. Het jongst geborgen vondstmateriaal uit de demping dateert uit de 18e en 19e eeuw en wanneer de greppel geprojecteerd op de kadastrale minuutplan uit 1811-1832 is goed te zien dat deze op dezelfde plek ligt waar vroeger een oude perceelsgreppel heeft gelopen. De overige aangetroffen grondsporen betreffen meest waarschijnlijk eveneens (sub)recente verstoringen die gerelateerd worden aan het gebruik als woonerf dan wel aan de bouw (en de sloop) van de bebouwing die binnen het plangebied heeft gestaan, nadat de grote brand in 1850 had plaatsgevonden. Het aangetroffen vondstmateriaal, dat voornamelijk is aangetroffen in de perceelsgreppel, laat een beperkt beeld zien van het gebruikte materiaal in verschillende perioden aan de Dorpsstraat te Lunteren. Het oudste, met de demping aangevoerde dan wel verspitte materiaal bestaat uit grijsbakkend aardewerk en steengoed uit de 14e tot 15e eeuw. Dit materiaal kan worden gezien als ‘standaard’ in een huishouden uit die periode. Uit de 17e eeuw is een deel van een kleipijp gevonden. Dit soort gebruiksvoorwerpen zijn breekbaar en worden daarom vaak in archeologische context terug gevonden. Het jongste vondstmateriaal dateert uit de 18e en 19e eeuw en bestaat uit fragmenten van vormen als roodbakkende potten, roodbakkende en faience borden, steengoed kannen en industrieel serviesgoed. Deze vormen zijn afkomstig uit pottenbakkerijen in Friesland, Engeland, het Westerwald en Delft. Het theeservies uit Engeland en de Nederrijnse en faience borden zijn waarschijnlijk gebruikt als sierobject en alleen bij speciale gelegenheden gebruikt. Selectieadvies Het proefsleuvenonderzoek heeft alleen geresulteerd in het aantreffen van een oude perceelsgreppel die op basis van het jongst aangetroffen vondstmateriaal in het eind van de 18e en begin van de 19e eeuw kan worden gedateerd. Het betreft een perceelsgreppel die op het kadastraal minuut (1811-1832) te herleiden is. Verder is gebleken dat ten gevolge van grootschalige vergravingen, waarschijnlijk na de grote brand van 1850 en de diverse verstoringen veroorzaakt door bouwwerkzaamheden tijdens de tweede helft van de 19e eeuw en tijdens de 20e eeuw, de oorspronkelijke bodemopbouw sterk verstoord is en dat hierbij ook restanten van historische bebouwing (steenbouw dan wel houtbouw) zijn verwijderd. Van de enkele aangetroffen sporen die waarschijnlijk (sub)recente verstoringen/vergravingen betreffen van na de grote brand van 1850 (een datering van vóór 1850 kan niet worden uitgesloten) is de functie onduidelijk. Uit de waardering volgens de door KNA voorgeschreven wijze blijkt dat de vindplaats (een dieper doorlopende perceelsgreppel en enkele Nieuwe tijd sporen, waarschijnlijk (sub)recent (na 1850)) die is aangetroffen niet als behoudenswaardig wordt geacht.</p>

试坑勘探调查结果与结论
在规划区域西部，原有建筑（近期已拆除）的建造与拆除作业已大面积破坏了当地土壤剖面结构，且近期大规模扰动深度已波及C层（C-horizont）。仅在首次剖面观测中，发现了少量残存的野外灰化土（veldpodzolbodem）。原生母质为带状覆盖砂堆积物（gordeldekzandafzettingen）。此次大规模近期扰动应源于原有建筑的建造与近期拆除作业，由于平整场地过程中大量混凝土碎块被挖出，这些扰动痕迹往往清晰可见。
部分规模较小、填充有暗色腐殖质的土坑，大概率也属于（亚）近期扰动（年代可追溯至1850年大火之后）。
在规划区域东部，厚层建筑砂之下分布有腐殖质砂层，其表层为规划区内原有超市扩建前的耕作层（bouwvoor）。该腐殖质土层被认为是18世纪下半叶至19世纪期间堆积的外来土层。一种合理推测是：1850年的大火中，规划区内当时的建筑被焚毁（当时共有22栋房屋被毁），随后规划区内开展了大规模开挖作业，以清除所有燃烧残留物，并为后续建筑施工平整场地。
在与C层的过渡界面处，发现了一条地块界沟（perceelsgreppel）。此次回填层中出土的最新遗物年代为18至19世纪，且将该沟投影至1811-1832年的地籍详图中可发现，其位置与古代地块界沟的原有走向完全吻合。
其余发现的土坑，大概率同样属于1850年大火之后，与地块作为宅地使用以及后续建筑建造（拆除）相关的（亚）近期扰动。
在地块界沟中出土的遗物，仅能有限反映吕讷滕多尔斯塔街（Dorpsstraat te Lunteren）不同时期的日用用材情况。年代最早的回填或散落遗物为14至15世纪的灰釉粗陶器（aardewerk）与炻器（steengoed），这类器物是当时家庭的日常用具。17世纪的遗物中发现了一段陶管（kleipijp），这类易碎器物常在考古遗迹中被发现。最新出土遗物年代为18至19世纪，包括红釉陶罐（roodbakkende potten）碎片、红釉与锡釉陶（faience）盘、炻器罐以及工业餐具（industrieel serviesgoed）。这些器物分别产自弗里斯兰、英格兰、韦斯特瓦尔德（Westerwald）以及代尔夫特（Delft）。其中英国产茶具、下莱茵地区与锡釉陶盘大概率作为装饰摆件，仅在特殊场合使用。
评估建议
本次试坑勘探仅发现了一条地块界沟，根据其中出土的最新遗物，可将其年代判定为18世纪末至19世纪初，且该界沟可在1811-1832年的地籍详图中得到印证。
此外，研究表明，1850年大火之后的大规模开挖作业，以及19世纪下半叶至20世纪期间的建筑施工所造成的各类扰动，已严重破坏了原生土壤剖面结构，同时也清除了历史建筑的残存遗迹（石质或木质建筑）。
少数被判定为1850年之后的（亚）近期扰动/开挖痕迹（不排除其年代早于1850年的可能性），其功能尚不明确。
根据荷兰皇家考古协会（KNA）规定的评估标准，此次发现的遗迹（一条深层地块界沟与少量近代（亚）近期痕迹，年代大概率为1850年之后）并不具备保护价值。