การส่งเสริมการผลิตลองกองตามการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีของเกษตรกร ในอำเภอควนโดน จังหวัดสตูล

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) สภาพทั่วไป สังคม และเศรษฐกิจของเกษตรกร 2) สภาพการผลิตลองกอง 3) ความรู้และการปฏิบัติตามมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี 4) ปัญหาและข้อเสนอแนะของการผลิตลองกองตามการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี และ 5) ความต้องการการส่งเสริมการผลิตลองกอง ผลการวิจัย พบว่า 1) เกษตรกรร้อยละ 71.6 เป็นเพศชาย อายุเฉลี่ย 55.51 ปี จบการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ส่วนใหญ่เป็นสมาชิกกองทุนหมู่บ้าน ประสบการณ์การปลูกลองกองเฉลี่ย 16.98 ปี พื้นที่ทำการเกษตรทั้งหมดเฉลี่ย 10.07 ไร่ พื้นที่ผลผลิตลองกองเฉลี่ย 1.47 ไร่ รายได้จากการผลิตลองกองเฉลี่ย 6,008.62 บาทต่อไร่ เกษตรกรร้อยละ 97.4 มีแหล่งเงินทุนเป็นของตัวเอง 2) ลักษณะสวนลองกองเป็นแบบผสมผสาน โดยการปลูกลองกองร่วมกับทุเรียน ใช้ต้นพันธุ์ที่ได้จากการเสียบยอด เกษตรกรร้อยละ 64.7 ได้ต้น พันธุ์มาจากร้านค้าพันธุ์ไม้ใกล้บ้าน ใช้ปุ๋ยเคมีร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์ ใช้แรงงานในครอบครัวในการเก็บผลผลิต และขายผลผลิตยังจุดรับซื้อ 3) เกษตรกรมีความรู้และการปฏิบัติในการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีอยู่ในระดับมาก และมีความคิดเห็นเกี่ยวกับการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีในภาพรวมอยู่ในระดับมากทั้ง 8 ประเด็น 4) เกษตรกรมีปัญหาในการผลิตลองกองตามมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง คือ ปัญหาด้านพื้นที่ปลูก ด้านการพักผลิตผล การขนย้ายในแปลงปลูก และเก็บรักษา โดยมีข้อเสนอแนะให้เกษตรกรผลิตปุ๋ยหมักใช้เองเพื่อให้ดินอุดมสมบูรณ์ 5) เกษตรกรมีความต้องการการส่งเสริมการผลิตลองกองระดับมาก เกี่ยวกับการผลิต การบริหารจัดการสวน และการตลาด ตามลำดับ โดยวิธีการส่งเสริมที่เกษตรกรมีความต้องการในระดับมาก คือ แบบรายบุคคล || The objectives of this research were to study 1) general, social, and economic conditions of farmers; 2) Longkong production condition; 3) knowledge and practice according to good agricultural practice; 4) extension needs in Longkong production; and 5) problems and suggestions of Longkong production according to good agricultural practice.The Longkong production farmers were the subject population of this study. There was a total of 266 farmers registered with the department of agricultural extension in Khuan Don District, Satun Province in 2021 that have not received the certification on good agricultural practice. Using the Taro Yamane formula with an error value of 0.07, the sample size of 116 was chosen through a simple random sampling method. Data were gathered from interviews and were analyzed using statistics such as frequency, percentage, mean, minimum value, maximum value, and standard deviation.The following are the major results. 1) 71.6% of the respondents were male with an average age of 55.51 years old, and completed higher secondary education. Most of them were members of the village fund and their experience in Longkong production was generally, 16.98 years. Their mean agricultural area was 10.07 Rai with an average production area for Longkong of 1.47 Rai, earning an average income of 6,008.62 Baht/Rai from Longkong production with 97.4% of farmers having their own funding source. 2) the farm was characterized by mixed farming between Longkong production and durian production. They used seedlings from the topping method. About 64.7% of them received the seedlings from a nearby shop. Most of them applied organic fertilizer, and household labor for production, and sold the products directly at the selling place. 3) farmers demonstrated a high degree of knowledge and practice on good agricultural practices. In all eight aspects, their opinion towards good agricultural practice was rated high. 4) the farmers generally had moderate encounters with problems in Longkong production based on good agricultural practices. The most problematic was on area production while the least was on stored products, the transfer of the crops, and the maintenance. Suggestions included farmers making the compost for personal use to produce fertile soil. 5) farmers greatly desired to receive an extension in Longkong production in the area of farm management and marketing while in the extension method, farmers highly wanted a personal extension.

本研究旨在探究五大核心内容：1）农户的基本、社会与经济状况；2）龙宫果（Longkong）种植生产现状；3）良好农业规范（Good Agricultural Practice）的认知与实践情况；4）遵循良好农业规范开展龙宫果种植所面临的问题及相关改进建议；5）龙宫果种植生产的推广扶持需求。

本研究的研究对象为龙宫果种植农户，以2021年泰国沙敦省宽东县农业推广部门登记在册、未获得良好农业规范认证的266名农户为目标总体。采用Taro Yamane公式（误差值设定为0.07），通过简单随机抽样法选取116名农户作为研究样本。研究通过半结构化访谈法收集数据，并采用频数、百分比、均值、最小值、最大值及标准差等统计方法进行数据分析。

以下为本研究的主要研究结果：
1） 受访农户中71.6%为男性，平均年龄55.51岁，最高学历为高级中等教育阶段毕业。多数农户为村基金成员，从事龙宫果种植的平均年限为16.98年。农户的总农业种植面积平均为10.07莱（Rai），龙宫果专属种植面积平均为1.47莱，龙宫果种植的平均单位收益为6008.62泰铢（Baht）/莱，其中97.4%的农户拥有自有资金来源。
2） 农户的种植模式为龙宫果与榴莲混合种植，采用顶接育苗法培育的种苗；其中64.7%的农户种苗来自周边苗木店。多数农户混用化肥与有机肥，以家庭劳动力开展采收作业，并将产品直接销往收购网点。
3） 农户对良好农业规范的认知水平与实践能力均处于较高层级，在全部8个维度上，其对良好农业规范的整体认可度均较高。
4） 农户在遵循良好农业规范开展龙宫果种植时，整体面临的问题处于中等程度，主要问题集中在种植面积维度，其次为产品储存、田间转运及管护环节。农户提出的改进建议包括自行堆制有机肥以提升土壤肥力。
5） 农户对龙宫果种植推广扶持的需求程度较高，按需求优先级排序分别为种植技术、果园管理及市场营销。其中，农户最为偏好的推广方式为一对一专属推广服务。