Amsteldijk Noord Middelpolder onder Amstelveen, gemeente Amstelveen

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in oktober en november 2014 en januari 2015 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de archeologische waarde van het dijktraject Amsteldijk Noord Middelpolder onder Amstelveen in de gemeente Amstelveen. Aanleiding is de voorgenomen dijkverbetering over een lengte van circa 4,8 km.</p><p>Uit toetsing uitgevoerd op veiligheid is namelijk gebleken dat de dijk op sommige plaatsen niet voldoet aan de hoogte en/of stabiliteitseisen. De dijkverbetering betreft mogelijk het ophogen van de dijk, het aanvullen van het binnentalud, het verleggen van de teensloten aan de teen van het binnentalud, het vervangen van de beschoeiingen en/of het vervangen van niet-waterkerende objecten. De exacte invulling van de dijkverbetering was ten tijde van de uitvoering van het voorliggende bureauonderzoek nog niet bekend.</p><p>Op basis van het bureauonderzoek werd voor het dijktraject een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Het plangebied is gelegen in het Amstelland. De diepere ondergrond in dit gebied bestaat naar verwachting uit kwelderafzettingen (Laagpakket van Wormer binnen de Formatie van Naaldwijk). In theorie kan in het Neolithicum langs de oevers van kreken en op kreekruggen bewoning hebben plaatsgevonden. Archeologisch onderzoek in de uitgeveende Bovenkerker- en Middelpolder, waar deze afzettingen aan de oppervlakte voorkomen, hebben tot dusver geen aanwijzingen voor bewoning opgeleverd.</p><p>In de Bronstijd vernatte het gebied en trad op grote schaal veengroei op. Vermoedelijk vond er in het gebied geen menselijke activiteit plaats. In de Ijzertijd-Romeinse tijd waren de omstandigheden waarschijnlijk gunstiger. Echter, afgezien van één aardewerkvondst nabij het onderzoeksgebied, zijn er geen aanwijzingen voor menselijke activiteit bekend.</p><p>Vanaf de late 10e of 11e eeuw trokken de eerste boeren het veen in en de 11e-12e eeuw werd het gebied op grote schaal ontgonnen voor de landbouw. Vanaf de 16e kwam daar de grootschalige turfwinning bij. De huidige Amsteldijk bevindt zich ter plaatse van een strook onverveend bovenland. Huisplaatsen uit de Late Middeleeuwen (vanaf de 10e eeuw) kunnen hier nog aanwezig zijn. Deze zullen zich in het algemeen in de top van het veen, direct onder of aan het maaiveld of onder de huidige dijk bevinden. Hierdoor zijn ondiepe sporen vaak verstoord door oxidatie en klink van het veenoppervlak als gevolg van grondwaterpeilverlagingen (vanaf de 17e eeuw) en/of de belasting van het dijklichaam. Daarnaast kunnen sporen plaatselijk zijn aangetast door (sub)recente bouwactiviteiten en de aanleg van (ondergrondse) infrastructuur. Indien de sporen zijn afgedekt door een kleilaag, gevormd tijdens overstromingen van de Amstel, is de conserveringstoestand meestal beter. Behalve huisplaatsen kunnen ook opgeworpen klei- en veenpakketten gerelateerd aan vroegere fasen van de Amsteldijk aangetroffen worden.</p><p>In de 15e eeuw werd aan de Amsteldijk de eerste buitenplaats aangelegd. In de 17e en 18e eeuw verschenen meer buitenplaatsen in het gebied. Het merendeel van de buitenplaatsen raakte in de 19e eeuw in verval en maakte plaats voor boerderijen. Verschillende onderzoeken, onder meer ter plaatse van de buitenplaatsen Kostverloren/Ruischenstein en Tulpenburg, hebben aangetoond dat funderingsresten van bebouwing en sporen van tuinaanleg, zoals muren, grachten en vijverpartijen, nog in de bodem aanwezig kunnen zijn.</p><p>Ten tijde van het uitvoering van het voorliggende bureauonderzoek is de invulling van de dijkverbetering niet bekend. Daarom kan geen, op basis van de aard van de bodemingrepen, op maat gesneden advies worden opgesteld. Wel kan in algemene zin gesteld worden dat het ophogen van de dijk, het aanvullen van het binnentalud, het vervangen van de beschoeiing en het vervangen van niet-waterkerende objecten niet of slechts in beperkte mate leiden tot aantasting van eventueel aanwezige archeologische sporen. Dit geldt evenwel niet voor het verleggen van de teensloten van de teen van het binnentalud.</p><p>Het graven van nieuwe teensloten gaat gepaard met een grotere aantasting van het ‘archeologisch bodemarchief’. Onder deze omstandigheden wordt een verkennend booronderzoek geadviseerd.<br>Dit onderzoek heeft als doel het bepalen van de bodemopbouw en de mate van intactheid. Voor de delen waar een intact bodemprofiel is aangetroffen, geldt een hoge kans op de aanwezigheid van archeologische sporen.</p>

ADC ArcheoProjecten于2014年10月、11月及2015年1月，针对阿姆斯特尔芬市境内阿姆斯特尔北堤中段圩田的堤段开展了案头考古调查（bureauonderzoek）。本次调查的动因是计划实施的约4.8公里长的堤岸加固工程。
此前针对该堤段的安全检测显示，部分区段的堤体高度和/或稳定性未能达标。本次堤岸加固工程可能包括加高堤体、补填内坡（binnentalud）、迁移内坡脚的排水沟、更换堤面护面结构（beschoeiingen），以及/或更换非防渗构件（niet-waterkerende objecten）。在开展本次案头调查时，堤岸加固工程的具体实施方案尚未确定。
基于本次案头调查，我们为该堤段制定了针对性的考古预期评估。本规划区域位于阿姆斯特兰（Amstelland）地区。据推测，该区域的深层地下沉积物为潮滩沉积（即瓦默尔低层沉积组，隶属于奈尔德魏克地层（Formatie van Naaldwijk））。理论上，新石器时代（Neolithicum）曾有人类在溪岸及溪脊地带定居。此前针对已排水的上克尔克及中段圩田开展的考古调查（该区域的沉积层出露于地表）尚未发现任何人类定居的相关证据。
青铜时代（Bronstijd），该区域发生沼泽化并大规模形成泥炭。推测当时该区域并无人类活动。铁器时代-罗马时期（Ijzertijd-Romeinse tijd）的环境条件或有所改善，但除了在研究区域附近发现的一件陶器残片外，目前尚无其他人类活动的相关记录。
自10世纪末或11世纪起，首批农民开始开垦泥炭地；11至12世纪，该区域被大规模开发为农田。16世纪起，当地开始大规模泥炭开采。如今的阿姆斯特尔北堤位于一片未被泥炭覆盖的高地地带。中世纪晚期（10世纪起）的民居遗址可能仍留存于此，这类遗址通常分布在泥炭层顶部、地表以下、当前堤体内部或其附近。由于17世纪起的地下水位下降以及/或堤体荷载的影响，泥炭表层发生氧化与压实，多数浅层遗迹已遭到破坏。此外，部分区域的遗迹还可能受到近期（及亚近期）的建筑活动以及（地下）基础设施建设的破坏。若遗迹被阿姆斯特尔河泛滥形成的黏土层覆盖，则其保存状况通常较好。除民居遗址外，还可能发现与阿姆斯特尔北堤早期修筑阶段相关的堆筑黏土与泥炭沉积体。
15世纪，阿姆斯特尔北堤沿岸建成了首座乡间别墅。17至18世纪，该区域陆续出现更多乡间别墅。19世纪，多数乡间别墅逐渐破败，被农舍取代。此前针对Kostverloren/Ruischenstein及Tulpenburg等乡间别墅遗址开展的多项考古调查显示，建筑地基遗迹以及花园遗迹（如墙体、沟渠与池塘遗存）仍可能留存于地下。
在开展本次案头调查时，堤岸加固工程的具体实施方案尚未确定，因此无法针对工程可能采取的土体作业制定定制化的考古保护建议。但总体而言，加高堤体、补填内坡、更换堤面护面结构以及更换非防渗构件，对潜在考古遗迹的破坏程度较低或几乎无影响。不过，迁移内坡脚排水沟的作业则不在此列。
开挖新的内坡脚排水沟会对“考古土壤遗存（archeologisch bodemarchief）”造成较大破坏。在此情况下，建议开展勘探性钻探调查（verkennend booronderzoek），以探明地层结构及遗迹的完好程度。对于发现完整土壤剖面的区域，其存在考古遗迹的概率较高。