Overslingeland 4-I, Noordeloos, gemeente Molenlanden

ADC ArcheoProjecten heeft in augustus en september 2022 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Overslingeland 4-I in Noordeloos, gemeente Molenlanden.
De aanleiding voor het onderzoek is de aanvraag voor een omgevingsvergunning voor de voorgenomen realisatie van nieuwbouw, de aanleg van een tijdelijke bouwweg en het rooien van enkele bomen. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat op twee niveaus archeologische resten aanwezig kunnen zijn. In de diepere ondergrond van het plangebied moet op basis van bekende geologische gegevens uit de omgeving rekening worden gehouden met een uitloper van een rivierduinencomplex. Indien hiervan sprake is, geldt voor de top van de duinafzettingen een hoge verwachting voor resten van mogelijk tijdelijke kampementen van jager-verzamelaars uit het Mesolithicum. Afhankelijk van de periode waarin de bedekking met veen zich voltrok, kunnen ook resten uit latere perioden, zoals het Neolithicum en de Bronstijd, worden aangetroffen. Als gevolg van vernatting van het landschap raakte de rivierduinafzettingen overgroeid met veen en namen de bewoningsmogelijkheden af. In de IJzertijd ontstond de Giessen, een veenstroom waarvan de loop zich ten zuiden van het plangebied bevindt. De kleiige oeverafzettingen vormden vanaf de Late IJzertijd/Romeinse tijd mogelijk een geschikte locatie voor bewoning. In de top van deze afzettingen moet rekening worden gehouden met archeologische resten uit de periode Late IJzertijd/Romeinse tijd tot en met Middeleeuwen. Hiervoor geldt een middelhoge tot hoge verwachting. Op oude kaarten is het plangebied onbebouwd en in gebruik als bouwland en weiland. Voor resten uit de Nieuwe tijd geldt daarom een lage verwachting. De huidige bebouwing is rond 1965 gerealiseerd. Buiten de bebouwing en met name de kelder onder het woonhuis zijn geen diepe verstoringen te verwachten. Teneinde de hierboven beschreven verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is vastgesteld dat de ondergrond van het plangebied hoofdzakelijk uit komklei (Formatie van Echteld) en veen (Hollandveen Laagpakket van de Formatie van Nieuwkoop) bestaat. Een dergelijke opbouw is kenmerkend voor natte komgebieden. In geen van de boringen zijn de op basis van het bureauonderzoek verwachte oeverafzettingen aangetroffen. Wel zijn in de boringen 1, 2 en 5, op een diepte variërend van 80 tot 160 cm -mv (circa 2,10 tot 2,70 m -NAP), crevasse-afzettingen (Formatie van Echteld) waargenomen. In boring 7 die dieper is doorgezet, is op 420 cm -mv (circa 5,35 m -NAP) gestuit op zandige rivierduinafzettingen (Laagpakket van Delwijnen van de Formatie van Boxtel). In boring 5 die eveneens dieper (tot 500 cm -mv) is doorgezet, zijn deze afzettingen niet aangetroffen. Concluderend kan worden gesteld dat op grond van het voorkomen van rivierduinafzettingen de hoge verwachting voor het Mesolithicum (en eventueel het Neolithicum en de Bronstijd, afhankelijk van de afdekking met veen) dient te worden gehandhaafd. Vanwege het ontbreken van oeverafzettingen en het feit dat in de top van de crevasse-afzettingen geen sporen van bodemvorming aanwezig zijn, dient de middelhoge tot hoge verwachting voor resten uit de periode Late IJzertijd/Romeinse tijd tot en met Middeleeuwen naar een lage archeologische verwachting te worden bijgesteld. Het booronderzoek geeft geen aanleiding om de verwachting voor resten uit de Nieuwe tijd bij te stellen. Deze dient onverminderd als laag te worden beschouwd.

ADC ArcheoProjecten 于2022年8月与9月，在北洛洛斯（Noordeloos）的Overslingeland 4-I地块（隶属于莫伦兰登（Molenlanden）市镇）开展了桌面研究（bureauonderzoek）及踏勘性野外调查（inventariserend veldonderzoek），该调查以勘探钻孔调查（verkennend booronderzoek）为实施形式。
本次调查的缘起为新建工程、临时施工道路修建及少量树木砍伐的环境许可申请。基于桌面研究形成了针对性考古遗存预期：规划区域的深层地下中，结合周边已知地质资料，需考虑河流沙丘复合体的延伸体。若存在该复合体，沙丘沉积层顶部大概率存在中石器时代（Mesolithicum）狩猎采集者的临时营地遗存。依据泥炭覆盖层的形成时期不同，还可能发现新石器时代（Neolithicum）、青铜时代（Bronstijd）等更晚时期的遗存。
受景观湿润化影响，河流沙丘沉积层被泥炭覆盖，人类宜居性随之下降。铁器时代（IJzertijd）形成了吉森河（Giessen）——一条泥炭河道，其河道位于规划区域南侧。自铁器时代晚期/罗马时期起，黏土质河漫滩沉积层成为适宜的人居选址，该沉积层顶部大概率存在铁器时代晚期/罗马时期至中世纪的考古遗存，预期等级为中高至高。
根据古旧地图记载，规划区域曾为无建筑的耕地与牧场，因此近代（Nieuwe tijd）遗存的预期等级较低。现状建筑建于1965年左右，除建筑区域（尤其是住宅下方的地下室）外，无明显深层扰动。
为验证并补充前述考古预期，规划区域内开展了勘探钻孔调查。经查明，规划区域地下主要由盆地黏土（埃赫特尔德组地层，Formatie van Echteld）及泥炭（纽科普组地层的荷兰泥炭低沉积层，Hollandveen Laagpakket van de Formatie van Nieuwkoop）构成，该地层结构是湿润盆地区域的典型特征。所有钻孔均未发现桌面研究预期的河漫滩沉积层。
但在钻孔1、2及5中，于地下80至160厘米处（约阿姆斯特丹基准面（Normaal Amsterdams Peil，NAP）下2.10至2.70米）发现了决口扇沉积层（埃赫特尔德组地层，Formatie van Echteld）。钻孔7钻探深度更深，于地下420厘米处（约NAP下5.35米）揭露了砂质河流沙丘沉积层（博克斯特尔组地层的德尔维嫩低沉积层，Laagpakket van Delwijnen van de Formatie van Boxtel）；而钻探深度同样达500厘米的钻孔5则未发现该类沉积层。
综上，鉴于河流沙丘沉积层的存在，中石器时代（及可能的新石器时代、青铜时代，取决于泥炭覆盖情况）的高遗存预期应予以维持。由于未发现河漫滩沉积层，且决口扇沉积层顶部未观察到土壤形成痕迹，铁器时代晚期/罗马时期至中世纪遗存的中高至高预期应下调为低考古预期。本次钻孔调查未发现需要调整近代遗存预期的依据，该预期仍维持为低等级。