Verkennend archeologisch onderzoek in het kader van de MER-studie Plot 11 op het Chemelot terrein te Geleen, gemeente Sittard-Geleen; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en verkennend booronderzoek

<p>Inleiding <br>In opdracht van Lievense Milieu BV. heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau een bureauonderzoek en verkennend booronderzoek uitgevoerd. Het onderzoek betreft een deelaspect van een bredere MER studie naar de bouw van een 3 de fabriek voor de productie van ACN op locatie Plot 11 op het Chemelot terrein te Geleen, gemeente Sittard-Geleen. Het doel van dit onderzoek was het verkrijgen van inzicht in de archeologische resten die in het plangebied verwacht worden en de te verwachten fysieke kwaliteit daarvan. </p><p>Bureauonderzoek <br>Er geldt voor het plangebied een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen van landbouwers (Neolithicum t/m Middeleeuwen). Hierbij moet vooral gedacht worden aan resten van bewoning, begraving, beakkering en grondstoffenwinning. Behalve eventueel wegen, worden vindplaatsen uit de Nieuwe tijd niet verwacht, omdat het gebied in die periode als heidegrond in gebruik was (Graetheide). Ook zijn er geen aanwijzingen (op basis van historisch kaartmateriaal) dat het plangebied in recentere tijd bebouwd is geweest. De bodem in het plangebied bestaat uit laat-pleistocene afzettingen. Dit betekent dat eventuele archeologische resten uit de periode Laat Paleolithicum t/m Nieuwe tijd aan of direct onder het oppervlak worden verwacht. </p><p>Veldonderzoek <br>Het veldonderzoek bestond uit zeven verkennende boringen. Hieruit blijkt dat zich onder een opgebrachte laag een intacte radebrikbodem bevindt. De basis van de ongeroerde bodem (EB-/Bt horizont ) bevindt zich tussen 70 en 130 cm –mv: vanaf dit niveau kunnen goed bewaarde resten, die zich nog in hun oorspronkelijke context bevinden, worden verwacht. Gezien in de omgeving vindplaatsen voorkomen uit voornamelijk het Neolithicum en de IJzertijd (maar ook uit de Romeinse tijd en de Middeleeuwen), is de kans groot dat zich goed bewaarde archeologische resten in het plangebied bevinden. </p><p>Conclusie en aanbeveling <br>Het wordt aangeraden om bodemverstoringen in het plangebied te beperken tot een diepte van 50 cm – mv: op die wijze ontstaat er een buffer tussen het mogelijke archeologische niveau (vanaf 70 cm –mv.) en het verstoringsniveau. Indien dat niet mogelijk is, wordt aangeraden om in het hele plangebied een proefsleuvenonderzoek uit te laten voeren om de aanwezigheid en aard van archeologische resten vast te stellen. De eisen waaraan een dergelijk onderzoek moet voldoen, dienen te worden omschreven in een Programma van Eisen (PvE).</p>

## 引言
受Lievense环境有限公司（Lievense Milieu BV）委托，RAAP考古咨询事务所开展了案头调研与勘探钻探作业。本次研究为一项更综合性的环境影响评价（MER）研究的子课题，针对锡塔德-盖伦市（Sittard-Geleen）凯米洛特园区（Chemelot terrein）11号地块建设ACN生产三号工厂的项目。本次研究旨在明确规划区域内预期存在的考古遗存及其物理保存状态。

## 案头研究
规划区域内具有较高的考古遗存潜力，以新石器时代至中世纪的农耕聚落遗址为主，该类遗存主要涵盖居住遗迹、墓葬、耕作遗迹与原料开采遗迹。除零星可能存在的道路遗存外，该区域近代时期并无遗址留存的预期——因当时该区域为格拉特海德（Graetheide）荒原用地。同时，基于历史地图资料，未发现该规划区域在近现代有被建筑占用的迹象。规划区域内的土层为晚更新世沉积物，这意味着晚旧石器时代至近代时期的考古遗存可能分布于地表或近地表位置。

## 野外作业
本次野外作业共完成7处勘探钻孔。钻探结果表明，人工堆积层下方存在完整的红棕壤土层。未扰动土层（EB-/Bt发生层）的基底位于地下70至130厘米处（以地面为基准，-mv）：自此深度起，可预期发现保存完好且原生埋藏的考古遗存。结合周边区域已发现的以新石器时代、铁器时代为主，亦包含罗马时期与中世纪的考古遗存，该规划区域内存在保存完好的考古遗存的概率较高。

## 结论与建议
建议将规划区域内的土层扰动深度限制在50厘米以内（以地面为基准，-mv）：此举可在潜在考古遗存层（地下70厘米起）与扰动层之间形成缓冲带。若无法实现该限制，则建议对整个规划区域开展探槽考古调查，以明确考古遗存的存在情况与遗存性质。此类调查需满足的技术要求，应在《需求大纲（Programma van Eisen，PvE）》中予以明确。