Plangebied Chemelot, Plot B.b.1 En B.b.2 te Geleen, gemeente Sittard-geleen RAAPrap_5520_GECH6_20220521

<p>In opdracht van Black Bear Carbon Nederland heeft RAAP van 26 tot en met 31 mei 2021 een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd als onderdeel van de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de geplande bouw van een nieuwe fabriek op plots B.B.1 en B.B.2 op het Chemelot-terrein in de gemeente Sittard-Geleen.</p><p>Het doel van het proefsleuvenonderzoek was het vaststellen van de archeologische waarde van het terrein. Hiertoe was het noodzakelijk inzicht te krijgen in de precieze aard en omvang van de vindplaats. In het verlengde daarvan is in kaart gebracht wat de consequenties zijn van de onderzoeksresultaten voor de verdere planvorming in het plangebied. Is de archeologische vindplaats behoudenswaardig, en, zo ja, kan deze behouden blijven of dient deze te worden opgegraven?</p><p>Tijdens het onderzoek zijn verspreid over het plangebied 17 proefsleuven aangelegd met een totaal oppervlak van 1791 m2. Dit komt neer op een dekkingsgraad van 7% van het totale plangebied. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat een deel van het plangebied, voornamelijk in het noordwesten, niet kon worden onderzocht als gevolg van aanwezige verontreinigingen in de bodem alsmede de aanwezigheid van kabels en leidingen en ook bomen. Dit lijkt echter geen gevolgen te hebben voor het onderzoek.</p><p>Verspreid over de proefsleuven zijn verschillende archeologische resten aangetroffen. Het gaat om 20 archeologisch relevante sporen aangetroffen. Het gaat hierbij om negen paalkuilen, vijf kuilen, een greppelachtig spoor en twee houtskoolmeilers uit de late prehistorie. Een van de houtskoolmeilers is door middel van C14-analyse gedateerd in de midden-late ijzertijd. Ook de overige sporen stammen vermoedelijk uit deze periode. Daarnaast zijn er nog twee greppels en enkele karrensporen uit de nieuwe tijd aangetroffen. Vondsten zijn slechts in zeer beperkte mate aangetroffen. Uit kuil S17 komt een stuk natuursteen (V1), terwijl een fragment baksteen (V2) afkomstig is uit een van de greppels uit de nieuwe tijd. De laatprehistorische sporen vormen een voortzetting van de laatprehistorische vindplaatsen die zijn gedocumenteerd tijdens eerder onderzoek op de naast gelegen plots KARMA en PE. De vindplaats dateert in de midden en late ijzertijd met een uitloop in het begin van de Romeinse tijd. Er is gezien het ontbreken van duidelijke structuren en vondsten, de lage spoordichtheid en de schone vulling van de sporen geen sprake van een nederzettingsterrein. In plaats daarvan is er vermoedelijk sprake van een locatie met noodreserves waarvan alleen in tijden van nood gebruikt werd gemaakt of van een akkerareaal met daarop enkele spiekers en silokuilen die hebben gediend voor de (tijdelijke) opslag van zowel de oogst als eventueel zaaigoed voor het volgende jaar.</p>

受荷兰黑熊碳公司（Black Bear Carbon Nederland）委托，RAAP于2021年5月26日至31日开展了考古试掘探沟调查，该工作为锡塔德-赫伦（Sittard-Geleen）市Chemelot园区内B.B.1与B.B.2地块新建工厂的环境许可申请流程的一部分。
本次试掘探沟调查的核心目标为评估场地的考古价值。为此，需明确该考古遗址的具体性质与分布范围。在此基础上，进一步梳理本次调查结果对规划区域内后续规划工作的影响。具体需明确：该考古遗址是否具备保护价值？若具备，是否可原址保护，抑或需进行考古发掘？
本次调查期间，于规划区域内共布设17处分散的试掘探沟，总发掘面积达1791平方米，约占规划区域总面积的7%。需特别说明的是，规划区域的部分地块（主要为西北部区域）因土壤污染、管线及树木分布问题无法开展调查，但该限制未对本次调查的整体结果造成明显影响。
本次试掘探沟中共发现多处考古遗存，共计20处具有考古价值的遗迹现象，包括9处柱洞、5处坑穴、1处沟状遗迹，以及2处晚史前时期的木炭烧制坑。其中1处木炭烧制坑经碳14（C14）测年，年代确定为中晚期铁器时代，其余遗迹大概率也属于该时期。此外还发现2处近现代沟渠与多处车辙遗迹。本次调查出土遗物极少：仅在S17号坑内发现1块天然石材（编号V1），另在1处近现代沟渠中出土1块砖块残片（编号V2）。本次发现的晚史前遗迹，与此前在相邻地块KARMA及PE开展的考古调查中记录的晚史前遗址一脉相承。该遗址的年代跨度为中晚期铁器时代，上限可延伸至罗马时代早期。结合本次调查中缺乏明确建筑结构、出土遗物稀少、遗迹密度较低且遗迹填充较为纯净等特征，可判断此处并非定居遗址。结合现有线索推测，该区域大概率为应急储备用地（仅在紧急情况下使用），或是一片农田区域，其中分布有少量田埂与窖穴，用于临时储存当年收获的农作物，以及次年可能使用的种子。