Kasteel Waardenburg in de steigers

<p>Tijdens de grootschalige restauratiewerken aan kasteel Waardenburg in de jaren 2007 en 2008 heeft ADC ArcheoProjecten een Archeologische begeleiding van de bodemverstorende werkzaamheden gehouden. De begeleiding vormt het sluitstuk van een serie van onderzoeken die vanaf 2005 zijn uitgevoerd ten behoeve van de restauratie en herinrichting van het kasteelcomplex. Door ook ouder onderzoek bij het huidige onderzoek te betrekken kon een samenhangend beeld worden verkregen over de ontwikkeling van het complex.Een belangrijke conclusie die kan worden getrokken is dat het huidige polygonale kasteel teruggaat op een ouder mottekasteel. Bij het verlagen van de vloer in één van de kelders is waargenomen dat deze motteheuvel was opgebouwd uit zandige klei. In een profiel was een gelamineerde ophoging van kleine schone kluitjes zichtbaar. Dit wijst er op dat men deze heuvel heeft aangelegd door telkens laagjes aan te brengen die men vervolgens heeft aangestampt. Ook was in het profiel een diagonale laag met klei te zien. Deze kleischil heeft men klaarblijkelijk aangebracht om te voorkomen dat het talud van dit grondlichaam zou verzakken. Ook is gebleken dat men bij de aanleg van een veelhoekige weermuur in de voet van de motteheuvel, juist binnen de begrenzingen van het kasteeleiland, een bouwsleuf heeft uitgegraven. Na deze omvorming tot een veelhoekig (polygonaal) kasteel is de top van de motte afgevlakt en is de bouwsleuf opgevuld.e Het oudste aardewerk wijst er op dat er in ieder geval in de 13e eeuw bewoning op de hoofdburcht heeft plaatsgevonden. Een oudere aanlegdatering van de motte kan echter nog steeds niet worden uitgesloten omdat de top van de heuvel is afgevlakt en daarbij het oudtijds aanwezige niveau is vergraven. Uit de vondst van een houtskoolrijke kuil op het binnenterrein blijkt dat zich hier sporen van bewoning van na de omvorming bevinden.Ook uit de periode van na de aanleg van de ringmuur zijn binnen het kasteel resten teruggevonden. Hieronder bevonden zich onder andere resten van een tot nog toe onbekende binnenmuur, een bakstenen vloer en enkele bakstenen putten.Het onderzoek bracht ook een belangrijke aanvulling op het eerder door ADC ArcheoProjecten gepleegde vooronderzoek ter hoogte van de voorburchten. Aan de zuidzijde van de meest oostelijk gelegen voorburcht is een buitenmuur aangetroffen waarin een herstelfase was te herkennen. Ook nu is een bevestiging gevonden voor de aanwezigheid van een tweede voorburcht. Aan de westzijde van dit westelijk gelegen voorterrein is wederom muurwerk aangetroffen. Met deze nieuwe vondsten kan ons beeld van de omvang en het uiterlijk van het complex wederom worden aangevuld. De aanlegdatering van de voorburcht(en) kan op basis vane het oudste aardewerk mogelijk in de periode laatste kwart 13- eerste kwart 14e eeuw worden geplaatst. Het muurwerk lijkt echter op een latere bouwdatum te wijzen.Een belangrijk resultaat kon worden bereikt door onderlinge afstemming tussen de archeologen, opdrachtgever, architect en aannemers. Hierdoor was het mogelijk om enkele belangrijke vondsten alsnog door middel van planaanpassing te behouden. Het gaat onder andere om een bakstenen put, een muurfundering en een belangrijke profieldam waarin de afdekkende kleilaag van de motte in bewaard gebleven is voor eventueel toekomstig onderzoek.</p>

2007至2008年间，瓦尔登堡城堡（Kasteel Waardenburg）开展大规模修复工程期间，ADC考古项目（ADC ArcheoProjecten）对该工程的土方扰动作业实施了考古监理。此次监理是2005年起为该城堡建筑群的修复与活化更新所开展的系列研究的收官环节。通过将既往研究纳入本次研究范畴，最终得以构建出该建筑群发展历程的连贯完整图景。可得出的一项重要结论为，现存的多边形城堡可追溯至更早的土丘城堡（motte castle）。在其中一处地下室的地坪降低工程中，观测到该土丘由砂质黏土堆筑而成；剖面可见由细碎纯净土块组成的层状堆筑结构，这表明该土丘是通过逐层铺设并夯实而成。剖面中还可见一处斜向黏土层，显然是为防止该土丘边坡发生滑塌而增设的。此外，研究人员在土丘基座处的多边形防御墙施工时，于城堡岛范围内开挖了基槽。在将其改造为多边形城堡后，施工人员将土丘顶部削平，并回填了基槽。出土的最早期陶器表明，主城堡区域至少在13世纪已有人类居住。不过，由于土丘顶部被削平，原有古地层已遭扰动，因此目前仍无法排除该土丘更早的建造年代。在城堡内部场地发现的一处富木炭坑，证实了该区域在城堡改造后存在人类活动痕迹。环型防御墙建造完成后的时期遗存也在城堡内被发掘出来，其中包括此前未被记录的内墙遗迹、一处砖铺地坪以及数座砖砌水井。本次研究还对ADC考古项目此前在外堡区域开展的前期研究作出了重要补充。在最东侧外堡的南侧，考古人员发现了一道外墙，其中可辨识出修复痕迹，这也再次证实了第二座外堡的存在。在该西侧外堡场地的西侧，再次发掘出墙体遗迹。凭借这些新发现，我们对该建筑群的规模与外观的认知得以进一步完善。根据出土的最早期陶器，外堡的建造年代可初步推定至13世纪下半叶至14世纪上半叶，但墙体遗迹的年代似乎更晚。通过考古学家、委托方、建筑师与施工方的协同配合，本次研究取得了一项重要成果：通过调整施工方案，成功保留了数处重要遗迹，其中包括一座砖砌水井、一处墙基以及一处保存完好的地层剖面，该剖面完整保留了土丘的覆盖黏土层，可供未来开展相关研究使用。