Zijdeweg 54-56, gemeente Wassenaar, archeologisch vooronderzoek: proefsleuvenonderzoek

<p>In opdracht van Stichting Nationale Dierenzorg heeft RAAP in het plangebied Zijdeweg 54-56 in de gemeente Wassenaar een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd, in het kader van de aanvraag van een omgevingsvergunning voor nieuwbouw. Het veldwerk vond plaats van 30 april t/m 2 mei 2019.</p><p>Tijdens het onderzoek zijn verspreid over het plangebied drie proefsleuven aangelegd met een totaal oppervlak van 366 m2 op vlak 1 en 209 m2 op vlak 2. Dit komt neer op een dekkingsgraad van respectievelijk 11% (vlak 1) en 6% (vlak 2) in deelgebied 1, en 17% (vlak 1) en 9% (vlak 2) in deelgebied 2.</p><p>Verspreid over de proefsleuven zijn verschillende archeologische resten aangetroffen, die de bewoningsgeschiedenis van het erf door de afgelopen eeuwen vertegenwoordigen. In deelgebied 2 bleken de oudste sporen en vondsten te liggen. Hier zijn in ieder geval sinds begin 17e eeuw, maar mogelijk al in de Middeleeuwen, greppels, kuilen en paalkuilen gegraven. In de daaropvolgende periode is een ophogingspakket ontstaan boven de sporen. Waarschijnlijk was het perceel eerst nog in gebruik als akker en later -vanaf de 18e eeuw- als weiland (mogelijk vanwege vernatting als gevolg van de stijgende zee- en grondwaterspiegel). De sporen en vondsten in deelgebied 2 behoren daarmee tot<br>een oudere fase dan het huidige boerderijgebouw; dat dateert namelijk pas uit het eind van de 17e eeuw. Op een kaart uit 1614 zijn de Landscheidingsweg en enkele bekende buitenplaatsen herkenbaar, en hieruit valt af te leiden dat er op dat moment inderdaad al een boerderij in het plangebied aanwezig was.</p><p>De grondsporen en vondsten in deelgebied 1 dateren hoofdzakelijk uit de 18e en 19e eeuw, en behoren daarmee tot de gebruiksfase van de boerderij die eind 17e eeuw is aangelegd (en waarvan het hoofdgebouw nu nog aanwezig is). Onder andere op een kaart van Cruquius uit 1712, en vooral op de kadastrale minuut uit 1811-1832, is het erf relatief gedetailleerd afgebeeld en zijn de gebouwen en de boomgaard herkenbaar. In de grondsporen in deelgebied 1 is een relatieve fasering zichtbaar; de fasen zijn echter niet aan specifieke tijdspannes toe te wijzen. Noemenswaardig is de vondst van een scherf handgevormd aardewerk (Late IJzertijd of inheems-Romeinse tijd), die echter sterk verweerd is en is aangetroffen in een grondspoor uit de 18e of 19e eeuw.</p>

受全国动物福利基金会（Stichting Nationale Dierenzorg）委托，RAAP机构于瓦瑟纳尔（Wassenaar）市Zijdeweg 54-56号规划区域内开展试掘探沟勘察工作，该工作系新建工程环境许可申请流程的一部分。野外作业时间为2019年4月30日至5月2日。
本次勘察共在规划区域内布设3处探沟，其中1号地块总面积366平方米，2号地块总面积209平方米。据此计算，1号分区内1号、2号地块的探沟揭露率分别为11%、6%，2号分区内则分别为17%、9%。
在各探沟内均发现了多类考古遗存，它们反映了该地块近几个世纪以来的居住变迁历史。2号分区内的遗存与发现物年代最为久远。该区域内至少可追溯至17世纪初，甚至可能早至中世纪时期的遗迹包括沟堑、坑穴与柱坑。在后续时期，遗迹上方形成了一处加高堆积层。该地块最初可能被用作农田，自18世纪起转为牧场，这一转变大概率与海平面及地下水位上升导致的土地涝渍有关。据此可知，2号分区内的遗迹与发现物的年代早于现存的农舍建筑——该农舍的建造时间仅为17世纪末。1614年的一幅地图中可辨识出界路与数处知名郊外宅邸，由此可推断当时该规划区域内确实已存在一座农舍。
1号分区内的地下遗迹与发现物的年代主要集中于18至19世纪，属于17世纪末建造的农场宅地的使用阶段，该宅地的主体建筑目前仍留存。在1712年克鲁奎伊斯（Cruquius）绘制的地图，尤其是1811-1832年的地籍详图中，该农场宅地得到了相对详细的绘制，其中的建筑与果园均可辨识。1号分区的地下遗迹呈现出相对清晰的阶段划分，但各阶段无法对应至具体的时间区间。值得注意的是，此次发现了一件手制陶片，其年代或为铁器时代晚期或本土罗马时期，不过该陶片受蚀严重，且出土于18至19世纪的地下遗迹堆积中。