Liewegje 24, Haarlem (gemeente Haarlem)

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in mei 2019 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de (mogelijke) aanwezigheid van archeologische waarden op de locatie Liewegje 24 in Haarlem, gemeente Haarlem. De aanleiding van het onderzoek is een bestemmingsplanwijziging ten behoeve van woningbouw op de locatie.</p><p>Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat het plangebied op de meest oostelijke opduiking van de strandwal van Heemstede – Spaarnwoude is gelegen. Op grond van de vormingsgeschiedenis van deze strandwal en gegevens verkregen uit opgravingen in de Zuiderpolder en op een terrein aan het Liewegje 30, moet rekening worden gehouden met archeologische resten, enerzijds uit de periode Laat-Neolithicum t/m de Vroege IJzertijd en anderzijds uit de Late Middeleeuwen (11e eeuw en later) en de Nieuwe tijd.</p><p>Resten uit het Laat-Neolithicum en de Vroege Bronstijd zullen zich in de top van de strandwalafzettingen bevinden en uit vuursteenvondsten, houtskoolconcentraties, greppels en paalgaten bestaan. De resten zullen verband houden met semi-permanente nederzettingen. Resten uit de Midden-Bronstijd, de Late Bronstijd en de Vroege IJzertijd zullen bestaan uit aardewerkconcentraties en grondsporen, waaronder ploegsporen, en zich eveneens in de top van de standwalafzettingen bevinden of in de bovenliggende duinafzettingen. De resten zullen verband houden met nederzettingen en landbouw.</p><p>Vanwege de vernatting van het landschap waarbij het onderzoeksgebied veranderde in een nauwelijks toegankelijk moeras en de standwal van Heemstede – Haarlem met veen overgroeid raakte, worden geen archeologische resten uit de Midden-IJzertijd tot de Late Middeleeuwen verwacht.</p><p>Vanaf de 11e eeuw werd het veengebied vanaf de Liede ontwaterd en in gebruik genomen voor de landbouw. Uit deze periode zijn ontginningssporen in de vorm van afwateringsgreppels te verwachten. Deze zijn direct onder de bouwvoor aan te treffen. Op oude kaarten lijkt het plangebied geen deel uit te maken van erf. Hierbij moet worden opgemerkt dat kaartmateriaal voor het begin van de 19e eeuw niet nauwkeurig is en geen informatie geeft over de situatie in het plangebied. De aanwezigheid van bewoningresten uit de Late Middeleeuwen en/of de Nieuwe tijd kan derhalve niet worden uitgesloten. Als gevolg van de aanleg en sloop van bedrijfspanden zullen eventuele archeologische resten in het noordoostelijk en oostelijk deel van het plangebied zijn verstoord. Het centrale en zuidelijk deel heeft geen bebouwing gekend. Hier zullen eventuele resten relatief intact zijn gebleven.</p><p>Om de kans op de aanwezigheid van archeologische resten te bepalen is het noodzakelijk inzicht te hebben in de bodemopbouw, waaronder het vaststellen van de diepteligging en de mate van intactheid van de strandwal. Aan de hand hiervan kan worden vastgesteld of eventueel aanwezige vindplaatsen door de beoogde ingrepen worden bedreigd. ADC ArcheoProjecten adviseert daarom een inventariserend veldonderzoek uit te voeren door middel van een verkennend booronderzoek.</p><p>Hiertoe dient voor aanvang de aanwezige oppervlakteverharding ter plaatse van de beoogde boorlocaties te zijn verwijderd. Het doel van dit verkennend onderzoek is de op basis van het bureauonderzoek opgestelde gespecificeerde verwachting aan te vullen en te toetsen. De exacte invulling van de werkzaamheden dient te worden vastgelegd in een Plan van Aanpak (PvA).</p>

ADC考古项目公司（ADC ArcheoProjecten）于2019年5月针对哈勒姆市Liewegje 24号地块开展案头调研（bureauonderzoek），以评估该区域内考古遗存的（潜在）存在情况。本次调研的缘起为该地块拟进行住宅建设所需的土地用途规划变更。
基于本次案头调研，研究团队制定了针对性的考古遗存预判方案。结果显示，本次规划地块位于赫姆斯特德-斯帕恩沃德沙坝（strandwal）最东侧的出露带。结合该沙坝的形成历史，以及南圩田（Zuiderpolder）与Liewegje 30号地块考古发掘（opgravingen）获取的相关数据，该区域需考虑两类考古遗存：一类为晚新石器时代（Laat-Neolithicum）至早期铁器时代（Vroege IJzertijd）的遗存，另一类为中世纪晚期（Late Middeleeuwen，11世纪及以后）与近现代（Nieuwe tijd）的遗存。
晚新石器时代与早期青铜时代的考古遗存将分布于沙坝沉积层（strandwalafzettingen）顶部，遗存形态包括燧石遗存（vuursteenvondsten）、木炭富集区（houtskoolconcentraties）、沟痕（greppels）与柱洞（paalgaten），此类遗存大概率与半永久性定居点（semi-permanente nederzettingen）相关。中青铜时代、晚青铜时代与早期铁器时代的遗存则以陶器富集区（aardewerkconcentraties）与土壤痕迹（grondsporen，含犁痕（ploegsporen））为主要表现形式，分布于沙坝沉积层顶部或上覆沙丘沉积层（duinafzettingen）中，相关遗存多与定居活动及农业生产有关。
由于研究区域的景观发生积水浸渍（vernatting），演变为几乎无法通行的沼泽，且赫姆斯特德-哈勒姆沙坝被泥炭覆盖，因此无需考虑中铁器时代至中世纪晚期的考古遗存。
自11世纪起，Liede河沿岸的泥炭区域被疏干并用于农业生产。该时期的开垦痕迹（ontginningssporen）多表现为排水渠（afwateringsgreppels），此类痕迹可在原地面（bouwvoor）下方直接被发现。根据古地图显示，本次规划地块似乎并未纳入私有田产（erf）范围。需注意的是，19世纪初期的地图精度不足，无法提供规划地块内的相关信息，因此无法排除中世纪晚期及/或近现代存在居住遗存的可能性。由于企业用房的修建与拆除，规划地块东北部与东部区域的潜在考古遗存可能已遭到破坏。而地块中部与南部区域从未进行过建设，潜在遗存得以相对完好地保存。
为确定规划区域内考古遗存的存在概率，需明确场地的土壤剖面结构，包括确定沙坝的埋藏深度与保存完整性。基于此可判断，潜在的考古发现点是否会受到拟实施工程的影响。因此，ADC考古项目公司建议采用勘探钻孔调查（verkennend booronderzoek）的方式开展考古勘探田野调查（inventariserend veldonderzoek）。
开展本次勘探工作前，需先移除拟钻孔点位处的现有地面硬化层。本次勘探调查的目标为补充并验证基于案头调研制定的针对性预判方案。本次工作的具体内容需在工作方案（Plan van Aanpak，简称PvA）中予以明确。