Archeologisch Bureauonderzoek Oostvaarderswold.

<p>1. Archeologische situatie<br>De archeologie in Oostvaarderswold is in drie tijdlagen onder te verdelen, te weten:<br>Laag 1: Prehistorische bewoningsresten op dekzand in het stroomgebied van de Eem (kaart 6).<br>Laag 2: Prehistorische bewoningsresten op oeverwallen van Oude Zeeklei in het Eem-estuarium (kaart 8). Deze liggen in de noordelijke helft van het gebied; de Vogelweg vormt min of meer de zuidelijke begrenzing.<br>Laag 3: Scheepswrakken in Almere-afzettingen en Zuiderzee-afzettingen. Deze kunnen overal in het gebied worden aangetroffen.</p><p>In het plangebied en zoekgebied van het Oostvaarderswold ligt een viertal AMK-terreinen met scheepswrakken (AMK=Archeologische MonumentenKaart, kaart 1) en drie relevante archeologische waarnemingen van scheepswrakken. In het gebied kunnen naast de al vastgestelde archeologische waarden, nog onbekende archeologische waarden liggen. De kans hierop, voor wat betreft laag 1 en laag 2, is vastgelegd in een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel (Archeologische Basiskaart, kaart 9). Binnen het gebied is ten noorden van de Vogelweg sprake van hoge en gematigde archeologische verwachting, die vooral betrekking heeft op Laag 2. Ten zuiden van de Vogelweg ligt een grote zone met een hoge archeologische verwachting voor Laag 1. De dichtheid en ligging van scheepswrakken (laag 3) laat zich moeilijker voorspellen. Tot op heden zijn in Flevoland circa 450 scheepswrakken gevonden, hetgeen gelijk staat aan circa 3 scheepswrakken per vierkante kilometer. Vanuit dit perspectief moet binnen Oostvaarderswold rekening worden gehouden met circa 60 scheepswrakken. Deze schatting is eerder te laag dan te hoog (zie paragraaf 5.3).</p><p>2. Risicogebieden<br>Naar verwachting zullen de meeste bodemverstoringen in het kader van de inrichting van Oostvaarderswold tot op een diepte van zes á zeven meter beneden NAP plaatsvinden. Daarom is het archeologisch verwachtingsmodel verbijzonderd voor het traject boven 7 meter beneden NAP (kaart 10). Hieruit blijkt dat de kans op het verstoren van archeologische waarden zowel ten noorden van de Vogelweg als in het zuidelijk deel van het gebied aanwezig is.</p><p>3. Advies<br>De Archeologische Basiskaart Oostvaarderswold (kaart 9) is globaal van karakter. De kaart is nog niet betrouwbaar genoeg voor besluitvorming met betrekking tot archeologisch vooronderzoek (definitie onderzoekszones, onderzoeksomvang en aard van het onderzoek) en inrichting (afstemming van inrichtingsmaatregelen op de ondergrond). Dit hangt vooral samen met het gebrek aan informatie om een betrouwbaar kaartbeeld te genereren. Hoewel de voormalige Rijksdienst IJsselmeerPolders (RIJP) in het verleden tientallen boringen in het gebied heeft gezet, zijn de meeste hiervan niet diep genoeg gezet om betrouwbare uitspraken te doen met betrekking tot diepteligging en reliëf van het dekzand en – in mindere mate – diepteligging en reliëf van de Oude Zeeklei Afzettingen (kreken en oeverwallen). Wij adviseren daarom de Archeologische Basiskaart Oostvaarderswold te toetsen en aan te vullen op basis van een Inventariserend VeldOnderzoek-verkennende fase (IVO-verkennende fase). Dit kan in eerste instantie door middel van enkele aanvullende boorraaien. Op basis hiervan kan een definitieve archeologische verwachtingenkaart worden gemaakt.</p><p>Voor wat betreft inrichting zou het reliëf van de geulen en kreken van de Eem kunnen worden benut voor waterberging en de ontwikkeling van natte natuur. Als blauw-groene hoofdaders kunnen zij het Oostvaarderswold ruimtelijk verbinden met Almere Oost. Door het benutten van de Eemgeulen en kreken als hoofdaders voor blauw-groene functies ontstaan ook kansen voor natuurontwikkeling. Zo zou kunnen worden overwogen om het oude getijdensysteem van de Eem te reactiveren door getijdenwerking in het gebied terug te brengen. Ook kan worden overwogen om de prehistorische wetland-natuur van het Eemestuarium in het gebied terug te brengen.</p><p>Het opbrengen van water in de vorm van waterberging kan voor de archeologie ongunstige effecten hebben doordat gunstig kwelwater (bijvoorbeeld zuurstofarm kwelwater) wordt weggedrukt, waardoor het risico ontstaat van inzijging van zuurstofrijk water. Ook kan hierdoor en door veranderingen in het grondwaterpeil, dan wel veranderende fluctuaties in het grondwaterpeil, de grondwaterstroming beïnvloed worden. Deze sluipende degradatieprocessen kunnen van grote invloed zijn op de mogelijkheden van lange termijn behoud en korte termijn investeringen (bijvoorbeeld onderzoek en aanpassingen aan ontwerp en inrichting) teniet doen. Daarom bevelen wij aan om de effecten van waterberging op de archeologie in het plangebied te modelleren. Een dergelijk onderzoek zou aansluitend op een verkennend booronderzoek kunnen worden uitgevoerd, zodat meer informatie over de bodemopbouw van het gebied beschikbaar is.</p>

<p>1. 考古现状<br>东奥斯特瓦尔德斯沃德（Oostvaarderswold）的考古遗存可划分为三个时间层，具体如下：<br>第一层：埃姆河（Eem）流域沙丘层上的史前居住遗迹（图6）。<br>第二层：埃姆河口古海相粘土岸堤上的史前居住遗迹（图8），分布于区域北半部，大致以福格尔路（Vogelweg）为南部边界。<br>第三层：阿尔米尔（Almere）沉积层与须德海（Zuiderzee）沉积层中的沉船遗迹，全域均有分布可能。</p><p>在东奥斯特瓦尔德斯沃德的规划区域与勘探区域内，共存在4处包含沉船遗迹的考古遗产地图（Archeologische MonumentenKaart，简称AMK）场地（图1），以及3处相关沉船遗迹考古观测点。除已确认的考古遗存外，区域内还可能存在未被发现的考古遗迹。针对第一层与第二层遗存的发现概率，已通过专门的考古预期模型（考古基础地图，图9）进行了限定。在区域内，福格尔路以北区域的考古预期等级为高至中等，且主要针对第二层遗存；福格尔路以南则分布有大面积针对第一层遗存的高考古预期区域。沉船遗迹（第三层）的分布密度与位置更难预测。截至目前，弗莱福兰省（Flevoland）已发现约450处沉船遗迹，平均每平方公里约3处。据此估算，东奥斯特瓦尔德斯沃德区域内预计存在约60处沉船遗迹，该估算值偏保守（详见5.3章节）。</p><p>2. 风险区域<br>据预测，东奥斯特瓦尔德斯沃德开发项目中的多数土壤扰动作业深度将控制在荷兰阿姆斯特丹基准面（Normaal Amsterdams Peil，简称NAP）下6至7米范围内。因此，针对NAP基准面以上7米深度以上的勘探路径，已细化了考古预期模型（图10）。结果显示，无论是福格尔路以北还是区域南部，均存在扰动考古遗存的风险。</p><p>3. 建议<br>东奥斯特瓦尔德斯沃德考古基础地图（图9）仅为概略性成果，其可靠性尚未达到可用于考古前置研究（确定研究区域、研究范围与研究类型）及场地开发（根据地下条件调整开发措施）的决策要求。这主要是因为缺乏足够信息以生成可靠的地图成果。尽管原荷兰艾瑟尔湖填海区事务局（Rijksdienst IJsselmeerPolders，简称RIJP）曾在该区域开展过数十次钻探作业，但多数钻孔深度不足，无法准确判断沙丘层的埋深与地形起伏，以及古海相粘土沉积层（河溪与岸堤）的埋深与地形起伏（后者精度要求相对较低）。因此，我们建议通过开展野外勘探调查-探索阶段（Inventariserend VeldOnderzoek-verkennende fase，简称IVO-探索阶段）对东奥斯特瓦尔德斯沃德考古基础地图进行验证与补充。初期可通过增设若干钻探剖面开展工作，在此基础上即可生成最终的考古预期分布图。</p><p>针对场地开发，可利用埃姆河的河槽与溪谷地形开展水资源调蓄与湿地自然生态系统开发。作为蓝绿生态主廊道，这些水系可将东奥斯特瓦尔德斯沃德与东阿尔米尔（Almere Oost）实现空间连通。通过将埃姆河槽与溪谷作为蓝绿生态功能的主廊道，还可为自然生态发展创造更多机遇。例如，可考虑通过恢复区域潮汐作用来重新激活埃姆河原有的潮汐系统，也可考虑恢复埃姆河口区域的史前湿地自然生态系统。</p><p>水资源调蓄作业可能对考古遗存产生不利影响：原本有益的地下水（例如贫氧地下水）会被挤出，从而导致富氧水侵入的风险。此外，地下水位的变化或地下水位波动幅度的改变，也会影响地下水流动。这些隐性的退化过程可能严重影响考古遗存的长期保存，也会抵消短期投入（例如考古研究、调整设计与开发方案）的成效。因此，我们建议对规划区域内水资源调蓄对考古遗存的影响进行建模分析。该研究可在探索性钻探作业完成后开展，以便获取更充分的区域地层结构信息。