Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Celsiusstraat te Wijchen, gemeente Wijchen (GD). Laagland Archeologie Rapport 314

<p>Laagland Archeologie heeft in juni 2019 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Celsiusstraat te Wijchen. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de bouw van een bedrijfspand.<br>Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Door middel van een archeologisch bureauonderzoek is de archeologische potentie in kaart gebracht. Dit onderzoek heeft geresulteerd in een archeologisch verwachtingsmodel. Het verkennende booronderzoek had tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. <br>Landschappelijk gezien ligt het plangebied in een Laat-Glaciaal rivierduinencomplex. Onder deze afzettingen bevindt zich waarschijnlijk het Wijchen Laagpakket, een zandige en zeer stugge rivierklei die net daarvoor in het Laat-Glaciaal in een riviervlakte is afgezet. Net ten noorden ligt een lager gelegen riviervlakte. In het plangebied is waarschijnlijk een loopodzolgrond aanwezig. Landschappelijk gezien is een complex van hoger gelegen rivierduinen in de nabijheid van een lager gelegen riviervlakte gunstig om te wonen. Het is al vanaf het Laat-Glaciaal een gunstige nederzettingslocatie..<br>In de omgeving van het plangebied zijn een aantal archeologische vindplaatsen vanaf het Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd bekend. In historische tijden (vanaf circa 1832) werd het terrein omschreven als bouwland met in het zuiden een erf en woning. Het plangebied is sindsdien, met uitzondering van de zuidelijke woning, aldoor onbebouwd gebleven.<br>Uit het booronderzoek blijkt dat op 150 cm diepte het Laagpakket van Wijchen aanwezig is, afgedekt met rivierduinafzettingen. Onder opgebrachte grond- en puinlagen is een onverstoorde bodemopbouw aanwezig. Daarbij zijn bodemhorizonten aangetroffen die ontstaan zijn voordat het terrein in gebruik werd genomen als bouwland. Deze bodemhorizonten zijn in de meeste gevallen afgedekt met een dunne tot matig dikke A-horizont. Omdat er een onverstoorde bodemopbouw aanwezig is onder opgebrachte grond- en puinlagen, kan de hoge archeologische verwachting worden gehandhaafd.<br>Op basis van het uitgevoerde booronderzoek is er een grote kans dat het plangebied archeologische sporen bevat. Op basis van de onderzoeksresultaten wordt nader archeologisch onderzoek geadviseerd conform protocol 4003 IVO (landbodems).<br>Gelet op de te verwachten prospectiekenmerken en prospecteerbaarheid van een eventuele vindplaats wordt geadviseerd dit vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek conform de KNA Leidraad Inventariserend Veldonderzoek Deel: Proefsleuvenonderzoek (IVO-P). <br>De implementatie van dit advies is in handen van de gemeente Wijchen, hierin vertegenwoordigd door de archeologisch adviseur van de gemeente, mevrouw Ester van der Linden.</p>

拉格兰德考古事务所（Laagland Archeologie）于2019年6月，在韦亨市塞勒斯街开展了室内考古研究（Bureauonderzoek）与勘察性野外调查——勘探阶段（Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase）工作，本次调查系为配合商业楼宇建设相关的空间规划许可程序而实施。
室内考古研究的目标为构建考古预期模型，核心研究问题为：规划区域内是否存在考古遗存，若存在则需明确其遗存复合类型、年代、埋藏深度与保存状况。通过本次室内考古研究，已明确区域内的考古潜力，并形成了考古预期模型。而勘探性钻探调查的目标则是对该预期模型进行验证，必要时予以补充完善。
从景观地貌角度而言，规划区域坐落于晚冰川期河流沙丘复合体之下，大概率埋藏有韦亨低沉积层（Wijchen Laagpakket）——该沉积层为晚冰川期于河漫滩中沉积形成的砂质、极黏滞的河相黏土。区域北侧紧邻一处地势更低的河漫滩，规划区域内大概率分布有低活性淋溶土（Loopodzolgrond）。从宜居性景观条件来看，毗邻低地河漫滩的高位河流沙丘复合体自晚冰川期起便是理想的定居区位。
在规划区域周边，已发现自旧石器时代至近现代的多处考古遗址。历史时期（约1832年起），该地块被记载为耕地，南部区域设有一处庄园与住宅。此后除南部的住宅外，该区域一直处于未开发状态。
钻探调查结果显示，韦亨低沉积层（Wijchen Laagpakket）埋藏于地下150厘米处，其上覆盖有河流沙丘沉积物。在堆积的填土与碎石层之下，保存有未受扰动的土壤剖面。其中发现了该地块被用作耕地之前形成的土壤发生层，多数此类土层被一层薄至中等厚度的A层土壤所覆盖。由于填土与碎石层之下保存有未受扰动的土壤剖面，因此可维持较高的考古预期等级。
基于本次钻探调查结果，规划区域存在出土考古遗存的较高可能性。根据研究成果，建议按照《4003 IVO（陆地土壤）规程》开展进一步考古调查。
考虑到潜在考古遗址的勘探特征与可勘探性，建议后续调查采用试挖槽调查（Proefsleuvenonderzoek）的形式，符合荷兰皇家考古学会（KNA）《勘察性野外调查指南 分册：试挖槽调查（IVO-P）》的规范。
本建议的实施主体为韦亨市政府，具体对接人为市政府考古顾问埃斯特·范德林登女士（Ester van der Linden）。