ระบาดวิทยาเชิงพื้นที่และแผนที่ปัจจัยที่ทำให้เกิดการระบาดของโรคไข้เลือดออก จังหวัดปทุมธานี

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการกระจายตัวเชิงพื้นที่และแผนที่ปัจจัยเสี่ยงของโรคไข้เลือดออกจังหวัดปทุมธานี รูปแบบการศึกษาแบบติดตามไปข้างหน้าโดยใช้ข้อมูลย้อนหลัง(Retrospective Cohort Study) และการพยากรณ์แนวโน้มการเกิดโรคไข้เลือดออกของจังหวัดปทุมธานี กลุ่มตัวอย่างคือ ข้อมูลผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกจังหวัดปทุมธานีตั้งแต่เดือนธันวาคม 2562 -ธันวาคม 2563 เก็บข้อมูลทุติยภูมิ จากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดปทุมธานี สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี กรมอุตุนิยมวิทยา และกรมควบคุมโรค สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ Time series analysis และ Poisson regressionผลการศึกษาพบว่ากลุ่มตัวอย่างผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกทั้งหมด 429 คนเป็นเพศชายจำนวน 226 คน (ร้อยละ52.7) เพศหญิง 203 คน (ร้อยละ47.3) จำแนกตามกลุ่มอายุพบว่าส่วนใหญ่ อยู่ในช่วง 6-18 ปี ร้อยละ 49.0 อายุเฉลี่ย (Mean±SD) เท่ากับ 22.76±17.08 อาชีพที่พบผู้ป่วยสูงสุด คือ นักเรียน (ร้อยละ 53.9) อำเภอที่ทำการศึกษาของจังหวัดปทุมธานีทั้งหมด 7 อำเภอ การกระจายตัวของผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกอยู่ในทุกพื้นที่ พบมากที่อำเภอลำลูกกา(ร้อยละ 22.6) เมืองปทุมธานี (ร้อยละ 21.9) และอำเภอคลองหลวง (ร้อยละ 21.2) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับอัตราป่วยไข้เลือดออก ของจังหวัดปทุมธานี คือ ค่าดัชนีลูกน้ำยุงลาย p-value= 0.006 (95 % CI=1.01-1.06) IRR เท่ากับ1.03 และค่าคะแนนความเสี่ยง p-value <0.001 (95 % CI=1.64-3.21) IRR เท่ากับ 2.29การเฝ้าระวังโรคในพื้นที่เขตเมืองที่มีประชากรหนาแน่นจำเป็นต้องดำเนินการตามมาตรการอย่างเข้มงวดและกลุ่มอายุที่ต้องเฝ้าระวังโรคคือวัยเรียน การพัฒนาระบบการเฝ้าระวังโรคในสถานศึกษาเพื่อป้องกันการแพร่ระบาดและลดอัตราป่วยโรคไข้เลือดออกต่อไป

本研究旨在探究巴吞他尼府登革热的空间分布特征及风险因素图谱，采用回顾性队列研究（Retrospective Cohort Study）的前瞻性跟踪设计，并对该府登革热发病趋势进行预测分析。研究样本为2019年12月至2020年12月（泰历2562年12月至2563年12月）巴吞他尼府的登革热患者数据，二手数据来源于巴吞他尼府卫生局、沙拉武里府第四疾病控制办公室、气象厅及疾病控制厅。研究采用的统计方法包括时间序列分析（Time series analysis）与泊松回归（Poisson regression）。

研究结果显示，登革热患者样本共计429例，其中男性226例（占比52.7%），女性203例（占比47.3%）；按年龄组划分，6-18岁人群占比最高（49.0%），平均年龄（Mean±SD）为22.76±17.08岁；职业分布中，学生群体患者占比达53.9%，为最高。研究覆盖巴吞他尼府全部7个县，患者分布于所有区域，其中兰峦加县（Lam Luk Ka）占比22.6%（最高），巴吞他尼府治县（Mueang Pathum Thani）占比21.9%，空隆县（Khlong Luang）占比21.2%。与巴吞他尼府登革热发病率相关的因素包括：伊蚊幼虫指数（p值=0.006，95%置信区间=1.01-1.06，发病率比（IRR）=1.03）及风险评分（p值<0.001，95%置信区间=1.64-3.21，发病率比（IRR）=2.29）。

人口密集的城市区域需严格执行疾病监测措施，学龄儿童为重点监测年龄组；应在学校构建疾病监测系统，以防控疫情传播并降低未来登革热发病率。