WarmtelinQ Rijswijk-Leiden lot F

In april en mei 2022 heeft Antea Group in opdracht van WarmtelinQ Transport Services een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied “WarmtelinQ Rijswijk-Leiden lot F”. In november 2023 is het rapport aangepast. Het plangebied begint ongeveer vanaf rijksweg A4 nabij Voorschoten \ Zoeterwoude en loopt tot net boven het Valkenburgse meer, ten noordwesten van Leiden en volgt daarbij min of meer het tracé van de Rijnlandroute. De planlocatie is deels gelegen in de gemeenten Zoeterwoude, Voorschoten, Leiden, Wassenaar, Katwijk en Oegstgeest. Een archeologisch bureauonderzoek is de eerste stap in de AMZ-cyclus. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van een aanvraag van een omgevingsvergunning. In het plangebied wordt een warmtenetwerk aangelegd. Bij de aanlegwerkzaamheden kunnen eventuele archeologische waarden worden verstoord. Het archeologisch onderzoek dient als onderbouwing voor de ruimtelijke procedure. Een bureauonderzoek is de eerste stap binnen de Archeologische Monumentenzorg (AMZ, zie bijlage 2). Conclusie Oegstgeest Op basis van het onderzoek geldt dat het huidige plangebied binnen een zone ligt met fluviatiele Oude Rijn afzettingen, oeverafzettingen en mogelijke getijdenkreekafzettingen aanwezig. Een zuidelijke deel van het gebied dat net voor de ligging van de Oude Rijn eindigt ligt in de zone waar de Romeinse Limesweg wordt verwacht. In het noordelijk deel van het plangebied ligt in de zone waar de vroeg middeleeuwse nederzetting aanwezig is. In het plangebied is er daarom een middelhoge tot hoge verwachting voor archeologisch resten vanaf het neolithicum tot en met de nieuwe tijd. Archeologische resten worden verwacht in de oeverafzettingen en in de top van de kwelderafzettingen die hier vanaf net onder het maaiveld worden verwacht of in de top van getijdenkreekafzettingen die zich hier kunnen bevinden op een diepte van 0,3 – 0,6 m-mv (0,75 – 1 m -NAP). De pleistocene afzettingen in de omgeving van het plangebied worden verwacht tussen 12 en 15 m -mv. Conclusie Voorschoten Op basis van het onderzoek geldt dat het huidige plangebied binnen een zone met strandwallen en tussengelegen strandvlakte die met veen en/of getijdeafzettingen zijn opgevuld ligt. Voor de strandwallen geldt een archeologische verwachting op resten uit het neolithicum tot en met de middeleeuwen (archeologisch niveau < 1 m-mv). Voor afgedekte strandwallen geldt dit voor de periode neolithicum-bronstijd (archeologisch niveau op 1 - 2 m-mv). Voor eventuele getijdengeulen met zandige oevers geldt een verwachting voor de periode bronstijd – ijzertijd (archeologisch niveau op < 1,5 m-mv). Ter hoogte van getijdenafzettingen op veen geldt een verwachting voor resten uit de ijzertijd – Romeinse tijd (archeologisch niveau < 1 m-mv). In het zuiden van het plangebied is ligt een AMK-terrein met archeologisch resten van een middeleeuwse hofstede. Conclusie Leiden Deelgebied 1 Deelgebied 1 ligt in het veengebied van de Oostvlietpolder; een gebied waarin al vindplaatsen zijn aangetroffen uit de ijzertijd – Romeinse tijd en de middeleeuwen en nieuwe tijd. De bewoning in het gebied bevond zich zeer waarschijnlijk op de hoger gelegen oeverzones of ruggen langs fossiele geultjes of kreken. Op basis van dit bureauonderzoek is duidelijk dat het plangebied door een zone met fossiele kreeklopen/geulen loopt. Op deze locaties geldt dus een hoge verwachting op het aantreffen van bewoningsresten vanaf het bronstijd tot en met de nieuwe tijd. De planlocatie ligt ook deels binnen komgronden en veengronden die door hoog grondwater in het verleden vermoedelijk slecht bewoonbaar zijn geweest. Wel zijn er in de omgeving van deelgebied 1 veen- of knuppelwegen uit de late bronstijd en ijzertijd gevonden. Er geldt daarmee een middelmatige verwachting op archeologische resten uit de periode vanaf de bronstijd tot en met de nieuwe tijd in het veen of de komklei. Deelgebied 2 Op basis van het eerder uitgevoerde onderzoeken geldt dat deelgebied 2 binnen een zone met strandwallen en tussengelegen strandvlakte ligt die met veen en/of getijdeafzettingen zijn opgevuld. Strandwallen worden in het plangebied zelf niet verwacht. Voor eventuele getijdengeulen met zandige oever geldt een verwachting voor de periode bronstijd – midden ijzertijd (archeologisch niveau op 3- 4,5 m-mv). Ter hoogte van getijdenafzettingen op veen geldt een verwachting voor resten uit de midden ijzertijd – Romeinse tijd (archeologisch niveau 3-3,5 m-mv). De archeologische resten uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd kunnen in principe direct onder de bouwvoor (of toemaakdek uit de nieuwe tijd) worden aangetroffen. De (bovenste) veenlaag is in de komgronden circa 1 m dik, maar op plaatsen van de kreekruggen kan deze een geringere dikte hebben. Deelgebied 3 Op basis van het onderzoek geldt dat het huidige plangebied binnen een zone ligt met fluviatiele Oude Rijn afzettingen, oeverafzettingen en mogelijke getijdenkreekafzettingen. Een deel van het gebied dat net voor de ligging van de Oude Rijn eindigt ligt in de zone waar de Romeinse Limesweg wordt verwacht. In het plangebied is er daarom een middelhoge tot hoge verwachting voor archeologisch resten vanaf het neolithicum tot en met de nieuwe tijd. Archeologische resten worden verwacht in de oeverafzettingen en in de top van de kwelderafzettingen die hier vanaf net onder het maaiveld worden verwacht of in de top van getijdenkreekafzettingen die zich hier kunnen bevinden op een diepte van 0,3 – 0,6 m-mv (0,75 – 1 m -NAP).

2022年4月至5月，Antea集团受WarmtelinQ Transport Services委托，针对“WarmtelinQ Rijswijk-Leiden地块F”规划区开展了考古办公室研究。2023年11月，该报告进行了修订。

规划区大致始于Voorschoten与Zoeterwoude附近的A4国道，延伸至Leiden西北方向的Valkenburg湖稍上方，大致沿Rijnland路线走向分布。规划区域部分位于Zoeterwoude、Voorschoten、Leiden、Wassenaar、Katwijk及Oegstgeest等市镇境内。

考古办公室研究是考古遗产管理（Archeologische Monumentenzorg，AMZ，见附件2）流程的第一步。本研究在环境许可申请框架下开展，规划区内将建设热力管网，施工过程可能破坏潜在考古价值。该考古研究旨在为空间规划程序提供依据。

### Oegstgeest结论
基于研究结果，当前规划区位于包含古莱茵河河流沉积、河岸沉积及潜在潮汐溪沉积的区域内。区域南部紧邻古莱茵河分布线的部分，处于罗马界墙（Romeinse Limesweg）预期存在的区域；规划区北部则位于早期中世纪定居点所在区域。因此，规划区内对新石器时代至近代的考古遗存存在中等到高度预期。考古遗存预计存在于河岸沉积层、地表下浅处的沼泽沉积层顶部，或深度为0.3–0.6 m-mv（0.75–1 m-NAP）的潮汐溪沉积层顶部。规划区周边的更新世沉积层预计位于12–15 m-mv处。

### Voorschoten结论
基于研究结果，当前规划区位于包含沙丘墙及填充泥炭和/或潮汐沉积的沙丘间滩涂区域内。沙丘墙区域对新石器时代至中世纪的遗存存在考古预期（考古层位＜1 m-mv）；被覆盖的沙丘墙区域对新石器时代至青铜时代的遗存存在预期（考古层位1–2 m-mv）；潜在的含沙质河岸的潮汐河道区域对青铜时代至铁器时代的遗存存在预期（考古层位＜1.5 m-mv）；泥炭上的潮汐沉积区域对铁器时代至罗马时期的遗存存在预期（考古层位＜1 m-mv）。规划区南部存在一处考古遗产管理（AMK）地块，含中世纪庄园的考古遗存。

### Leiden结论
#### 子区域1
子区域1位于Oostvlietpolder泥炭区，该区域已发现铁器时代至罗马时期及中世纪至近代的遗存。历史定居点极可能分布于古河道或溪流旁的较高河岸带或隆起地带。基于本研究，规划区明显穿越含古河道/溪流的区域，这些位置对青铜时代至近代的居住遗存存在高度预期。规划区部分位于洼地土壤与泥炭土区域，历史上因地下水位高可能不适宜居住，但子区域1周边已发现晚期青铜时代至铁器时代的泥炭路或木轨路，因此对泥炭或洼地黏土中青铜时代至近代的考古遗存存在中等预期。

#### 子区域2
基于前期研究，子区域2位于包含沙丘墙及填充泥炭和/或潮汐沉积的沙丘间滩涂区域内，规划区内预计无沙丘墙。潜在的含沙质河岸的潮汐河道区域对青铜时代至中世纪铁器时代的遗存存在预期（考古层位3–4.5 m-mv）；泥炭上的潮汐沉积区域对中世纪铁器时代至罗马时期的遗存存在预期（考古层位3–3.5 m-mv）。晚期中世纪至近代的考古遗存原则上可在建筑层（或近代填土层）正下方发现。洼地土壤中的（上层）泥炭层厚约1 m，但在河道隆起处厚度可能较小。

#### 子区域3
基于研究结果，当前规划区位于包含古莱茵河河流沉积、河岸沉积及潜在潮汐溪沉积的区域内。区域部分紧邻古莱茵河分布线的区域，处于罗马界墙预期存在的区域。因此，规划区内对新石器时代至近代的考古遗存存在中等到高度预期。考古遗存预计存在于河岸沉积层、地表下浅处的沼泽沉积层顶部，或深度为0.3–0.6 m-mv（0.75–1 m-NAP）的潮汐溪沉积层顶部。