มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมขยะพลาสติกในทะเล

ขยะพลาสติกในทะเลเป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทางทะเลเป็นอย่างมากซึ่งมาจากแหล่งกำเนิดใหญ่ๆ 2 แหล่งกำเนิด คือ แหล่งกำเนิดบนบกและจากการทิ้งเท และประเทศไทยเป็นประเทศที่ประสบปัญหาขยะพลาสติกในทะเล ในขณะที่ประเทศไทยเป็นภาคีแห่งอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล ค.ศ. 1982 (United Nations Convention on the Law of the Sea ,1982 ) หรือ UNCLOS ซึ่งเป็นอนุสัญญาที่คุ้มครองและรักษาสิ่งแวดล้อมทางทะเลจากแหล่งต่าง ๆ ซึ่งวางหลักให้รัฐมีพันธกรณีที่จะคุ้มครองและรักษาสิ่งแวดล้อมทางทะเลจากขยะพลาสติกในทะเล โดยออกกฎหมายภายในและใช้บังคับกฎหมายดังกล่าวให้มีประสิทธิภาพ ตลอดทั้งความร่วมมืออื่น ๆ ทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลกเพื่อควบคุมขยะพลาสติกในทะเล แต่ UNCLOS มิได้กำหนดรายละเอียดเกี่ยวกับมาตรการในการควบคุมขยะพลาสติกในทะเล หากแต่ให้เป็นหน้าที่ของรัฐต่าง ๆ ที่จะออกกฎหมายและใช้บังคับกฎหมายของตน หรือร่วมมือเพื่อกำหนดมาตรการในการควบคุมและจัดการขยะพลาสติกในทะเลจากแหล่งบนบกและจากการทิ้งเท ปัจจุบันประเทศไทยยังมิได้มีอนุวัติการตามพันธกรณีในการควบคุมขยะพลาสติกในทะเล คงมีแต่เพียงในนโยบายของรัฐในการขับเคลื่อน อย่างไรก็ดี ประเทศไทยมีบทบาทสำคัญในการพยายามขับเคลื่อนความร่วมมือในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในการควบคุมขยะพลาสติกในทะเลโดยมีหน่วยงานที่ทำหน้าที่ในเชิงนโยบายร่วมการขับเคลื่อน แต่ยังขาดการบูรณาการร่วมกันของหน่วยงานที่ทำหน้าที่ขับเคลื่อนทั้งในประเทศ และระหว่างประเทศ ดุษฎีนิพนธ์นี้มุ่งศึกษาหลักกฎหมายระหว่างประเทศเกี่ยวกับการควบคุมขยะพลาสติกในทะเลจากแหล่งบนบกและจากการทิ้งเท ตลอดทั้งกฎเกณฑ์และมาตรฐานระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมขยะพลาสติกในทะเลนโยบายและมาตรการทางกฎหมายของประเทศไทยเกี่ยวกับการอนุวัติการตามพันธกรณีที่เกี่ยวกับการควบคุมขยะพลาสติกในทะเล ความร่วมมือระหว่างประเทศไทยกับประเทศอื่น ๆ ในระดับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เกี่ยวกับการควบคุมขยะพลาสติกในทะเล หลักกฎหมายระหว่างประเทศเกี่ยวกับการไม่ปฏิบัติตามพันธกรณีที่เกี่ยวกับการควบคุมขยะพลาสติกในทะเล เพื่อนำมาเป็นแนวทางนำเสนอมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการควบคุมขยะพลาสติกในทะเล อาทิ การบูรณาการร่วมกันของหน่วยงานที่ทำหน้าที่ขับเคลื่อนทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ การกำหนดพื้นที่บังคับใช้ให้ครอบคลุมเขตเศรษฐกิจจำเพาะและเขตไหล่ทวีปของประเทศไทย

海洋塑料垃圾是对海洋环境造成严重影响的问题，其主要来源于两大源头：陆地来源和倾倒行为。泰国是受此问题困扰的国家之一，同时也是《1982年联合国海洋法公约》（United Nations Convention on the Law of the Sea, 1982，简称UNCLOS）的缔约国。该公约旨在保护和维护海洋环境免受各类污染源影响，要求缔约国承担保护海洋环境免受海洋塑料垃圾侵害的义务，包括制定国内法并有效执行此类法律，以及开展区域和国际层面的合作以管控海洋塑料垃圾。然而，UNCLOS并未详细规定海洋塑料垃圾管控的具体措施，而是将制定国内法规、执行相关措施或通过国际合作制定陆地及倾倒来源海洋塑料垃圾管控方案的责任交由各缔约国承担。目前，泰国尚未根据公约义务制定相关法规，仅依靠国家政策推动相关工作。尽管泰国在东南亚地区推动海洋塑料垃圾管控合作方面发挥着重要作用，并设有负责政策协调的机构，但国内及国际层面执行机构之间仍缺乏协同整合。本论文旨在研究针对陆地及倾倒来源海洋塑料垃圾管控的国际法律框架、相关国际规则和标准、泰国关于履行海洋塑料垃圾管控公约义务的政策与法律措施、泰国与东南亚地区其他国家在海洋塑料垃圾管控方面的合作，以及与不履行海洋塑料垃圾管控公约义务相关的国际法律，研究结果将作为提出海洋塑料垃圾管控法律措施的指导方针，例如促进国内及国际执行机构之间的协同整合、明确覆盖泰国专属经济区及大陆架的适用范围等。