Overslagactiviteiten in het Nijkerkernauw ten behoeve van de dijkverbetering Arkemheense Zeedijk, gemeente Nijkerk

<p>De combinatie GMB Civiel - Oldenkamp voert in opdracht van Waterschap Vallei en Veluwe de werkzaamheden uit ten behoeve van het dijkversterkingproject Veiligheid Zuidelijke Randmeren. Tussen Bunschoten-Spakenburg en de Nijkerkersluis wordt over een lengte van circa 3 km de dijk buitendijks door middel van aanberming versterkt. Voor het werk buitendijks werkt de combinatie samen met C.M. Baars en Zn. </p><p>Ten behoeve van de dijkversterking is aan de waterzijde van de voet van de dijk ontgraven voorafgaand aan het aanbrengen van waterbouwsteen. Archeologische resten die tegen de oever en de dijk aan liggen konden hierbij in het geding raken.</p><p>Daarnaast is de dijk per schip benaderd vanaf het water (Nijkerkernauw). Gezien het ondiepe water nabij de dijk zijn hiertoe tijdelijke vaargeulen voor de werkschepen aangelegd, waarbij mogelijk archeologische resten in het geding konden raken. Parallel aan de dijk is een tijdelijke werkgeul met een breedte van circa 6 meter gerealiseerd. Daarnaast zijn binnen de gemeente Nijkerk drie tijdelijke aanvoergeulen dwars op de dijk gegraven met een breedte van circa 10 meter. Deze geulen sloten aan op de bestaande vaargeul, waardoor vaartuigen met aan te voeren materialen de dijk beter konden benaderen. Voor het verkrijgen van voldoende diepgang voor de vaartuigen is de waterbodem maximaal 60 cm uitgegraven tot circa 120 cm onder het wateroppervlak (oftewel -1,6 m NAP).</p><p>In het kader van de werkzaamheden is een Inventariserend Veldonderzoek (IVO) Opwater uitgevoerd door middel van side scan sonar. Op basis van de resultaten van het vooronderzoek is de archeologische verwachting voor het plangebied binnen de gemeente Nijkerk, voor wat betreft scheepswrakken en vliegtuigwrakken, bijgesteld naar laag. Omdat het met gangbare geofysische methoden voor waterbodemonderzoek, zoals side scan sonar en multibeam, geen volledig afgedekte wrakken kunnen worden opgespoord is de kans op het aantreffen van een scheeps- of vliegtuigwrak nooit volledig uit te sluiten. Daarom is door de gemeente Nijkerk gekozen voor een Archeologische Begeleiding van het werk. Hiervoor is een Programma van Eisen opgesteld.</p><p>Doel van de Archeologische Begeleiding was enerzijds het veiligstellen van archeologische resten die worden aangetroffen tijdens de uitvoering van het werk en die niet aan het licht zijn gekomen tijdens het vooronderzoek, en anderzijds het toetsen en aanvullen van het gespecificeerd verwachtingsmodel.</p><p>Op basis van het archeologisch vooronderzoek was de archeologische verwachting voor wat betreft wrakken van schepen of vliegtuigen laag. Vanwege de mogelijke aanwezigheid van afgedekte dekzandruggen of –koppen in de ondergrond, bestond de mogelijkheid op het aantreffen van bewoningssporen uit de prehistorie in de top van de pleistocene afzettingen. Daarnaast konden in het plangebied sporen van bewoning uit de Late Middeleeuwen en resten van dijken van vóór 1750 worden aangetroffen op het veen.</p><p>Vanwege de lage archeologische verwachting is de Archeologische Begeleiding passief uitgevoerd. In het kader van de begeleiding zijn periodieke veldbezoeken afgelegd en zijn een vondstmeldingsprotocol opgesteld en een meldtelefoon ingericht om het melden van archeologische vondsten door de civiele aannemer te faciliteren. Daarnaast is een booronderzoek uitgevoerd om de diepteligging en de intactheid van het top pleistoceen in het plangebied vast te stellen, voor zover aanwezig binnen de maximale ontgravingsdiepte van -1,6 m NAP. Bij de Archeologische Begeleiding zijn geen archeologische vondsten gedaan. Bij het booronderzoek is vastgesteld dat op één boorlocatie de top van het pleistocene zand voorkwam binnen de maximale ontgravingsdiepte (-1,6 m NAP). Bij het booronderzoek zijn geen mogelijk antropogeen materiaal (houtskool) of mogelijk antropogene lagen (cultuurlagen, terpen, dijkresten) aangetroffen.</p>