Merselo, Coppelenberg 3_

In opdracht van Bureau Waalbrug heeft Transect b.v. in augustus 2024 een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in een plangebied aan de Coppelenberg 3 in Merselo (gemeente Venray). Het archeologisch vooronderzoek bestaat uit een Archeologisch Bureauonderzoek (BO) en een Inventariserend veldonderzoek (IVO). De vraagstelling van deze onderzoeken richt zich op het vaststellen en toetsen van de archeologische verwachting en de bepaling in hoeverre de voorgenomen ingrepen in het kader van de planvorming effect hebben op eventuele archeologische resten in het gebied. Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied op een dekzandrug ligt, nabij een beekdal. De dekzandrug is afgedekt met een plaggendek. Op basis van het AHN ligt het plangebied niet op de rand van de dekzandrug (gradi ntzone), wat het een aantrekkelijke locatie voor kampementen uit de steentijd zou maken. Op de dekzandrug in de omgeving zijn vondsten uit de periode Neolithicum Bronstijd, IJzertijd, Romeinse Tijd en Late-Middeleeuwen bekend. De vindplaatsen die zijn aangetroffen bestaan uit nederzettingen en huisplaatsen. Vuursteenvindplaatsen zijn in de omgeving niet bekend. De archeologische verwachting voor het plangebied is daarom hoog voor de periode Neolithicum-Late-Middeleeuwen en laag voor de periode Laat-Paleolithicum-Mesolithicum. Archeologische resten uit de periode Neolithicum tot en met de Late-Middeleeuwen worden verwacht in de top van het pleistocene dekzand, waarbij zij bewaard kunnen zijn gebleven onder een oud bouwlanddek. Bij onderzoek in de omgeving is het plaggendek 30 tot 80 cm dik. Voor wat betreft de Nieuwe Tijd is de archeologische verwachting laag. Op historische kaarten vanaf 1752 is het plangebied onbebouwd, waardoor de kans op oudere bebouwing uit de Nieuwe Tijd afneemt. De bewoning concentreerde zich in bewoningskernen, waar het plangebied geen deel van uitmaakt. In hoeverre nog daadwerkelijk archeologische resten en/of sporen aanwezig zijn, is mede afhankelijk van de mate van intactheid van de ondergrond. Ter plaatse van de fundering van de bebouwing is de ondergrond tot 90 cm -Mv aangetast. Of daarmee het archeologische niveau is verdwenen is niet bekend. Tijdens het veldonderzoek is vastgesteld dat de ondergrond in het plangebied uit een oud bouwlanddek op dekzand bestaat. De top van het dekzand bevindt zich tussen 50 tot 135 cm -Mv (24,9-25,9 m +NAP). Alleen in boring 4 is de top van het dekzand dieper dan 1,0 m -Mv aangetroffen, op een diepte van 135 cm -Mv (24,9 m +NAP). Boring 1 ligt hoger ten opzichte van de rest van de boringen. Hier is het gebied met circa 20 cm opgehoogd. De boorpuntenkaart met de bodemopbouw en diepteligging van de top van het dekzand t.o.v. NAP is weergegeven in bijlage 11. In de meeste boringen zijn geen sporen van bodemvorming in de top van het dekzand aanwezig. Uitzondering hierop vormen echter boringen 1 en 6, waarin de top van het dekzand een BC-horizont aanwezig is. Deze boringen bevinden zich in het noordwestelijk deel van het plangebied. Het mogelijke (intacte) archeologische relevante niveau bevindt zich in het noordwestelijk gedeelte van het plangebied vanaf een diepte van 65-95 cm -Mv (25,7-25,8 m +NAP). In de rest van het plangebied ontbreekt bodemvorming (podzolering) in het dekzand: er is uitsluitend een C(g)-horizont aanwezig. In deze boringen is de top van het dekzand verstoord, waarbij de oorspronkelijke bodemhorizonten verdwenen zijn. Er kunnen echter nog wel archeologische resten in de vorm van diepere grondsporen aanwezig zijn in het dekzand. Ter plaatse van de bebouwing is de ondergrond tot aan een diepte van 90 cm -Mv verstoord. Omdat het archeologisch niveau echter vanaf 65-95 cm -Mv voorkomt in de boringen, kunnen ook onder de bestaande bebouwing nog intacte sporen aangetroffen worden. Voor de periode Neolithicum-Late Middeleeuwen is daarom de hoge verwachting uit het bureauonderzoek bevestigd. Vindplaatsen die zich kenmerken door ondiepe grondsporen, namelijk vindplaatsen uit de steentijd (uit de periode Laat-Paleolithicum-Mesolithicum) worden niet verwacht in het plangebied, aangezien hiervoor geen intact niveaus is aangetroffen. Bovenstaande resultaten zijn opgenomen in een verwachtings- en advieskaart in bijlage 12. Advies Op basis van het bureau- en booronderzoek geldt een hoge archeologische verwachting op vindplaatsen uit de periode Neolithicum-Late Middeleeuwen. Vanwege deze hoge archeologische verwachting adviseren wij in het kader van de geplande nieuwbouw in het plangebied een vervolgonderzoek uit te voeren. Bij de toekomstige werkzaamheden is de kans dat het archeologische niveau op een diepte vanaf 50 tot 95 cm -Mv verstoord raakt namelijk groot. De voorgenomen werkzaamheden voor de appartementen zal worden gegraven tot circa 100 cm -Mv en de graafwerkzaamheden voor de riolering tot 150 cm -Mv. Ter plaatse van de bebouwing is de bodem tot 90 cm -Mv verstoord. Onder de bestaande funderingen kunnen echter nog archeologische resten in de vorm van grondsporen aanwezig zijn. Daarom adviseren wij om een vervolgonderzoek uit te voeren (inventariserend veldonderzoek / karterende / waarderende fase). Dit onderzoek kan het beste plaatsvinden in de vorm van een proefsleuvenonderzoek. De bedoeling is om eerst de bestaande bebouwing te slopen tot aan maaiveld en vervolgens een proefsleuvenonderzoek uitvoeren binnen het gehele plangebied (IVO-P; bijlage 12). Archeologische resten, in de vorm van diepere grondsporen, kunnen onder de funderingen nog intact aanwezig zijn uit de periode Neolithicum-Late Middeleeuwen. Voor deze vorm van onderzoek is op voorhand een Programma van Eisen (PvE) nodig, waarin de randvoorwaarden en wijze van documentatie voor dit onderzoek wordt vastgesteld. Dit PvE moet door de gemeente Venray worden beoordeeld en goedgekeurd, voordat het onderzoek daadwerkelijk kan worden uitgevoerd. Bovenstaande vormt een advies. Op grond van de resultaten van het rapport en het advies zal de bevoegde overheid (de gemeente Venray) een besluit nemen over de daadwerkelijke omgang met eventueel aanwezige archeologische waarden binnen het plangebied.