Heerewegh 30, Benthuizen (gemeente Alphen aan den Rijn)

ADC ArcheoProjecten heeft in februari 2021 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden op de locatie Heerewegh 30 in Benthuizen, gemeente Alphen aan den Rijn. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat het plangebied zich aan de noordrand van de Benthuizer Zuidpolder bevindt. Uit archeologische onderzoeken in de omgeving blijkt dat de natuurlijke ondergrond van deze droogmakerij uit kleiige wadplaat- en zandige wadgeulafzettingen bestaat. Grootschalig onderzoek ten behoeve van de realisatie van het Bentwoud heeft aangetoond dat deze afzettingen gezien de overstromingsfrequentie en het ontbreken van indicaties voor rijping niet geschikt zijn geweest voor tijdelijke of permanente bewoning. In de periode Midden-Neolithicum tot en met Middeleeuwen maakte het plangebied deel uit van een veenlandschap. In de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd werd het veen afgegraven ten behoeve van de turfwinning. Als gevolg van hiervan zullen eventuele sporen en vondsten in het veen geheel zijn verdwenen. Door de turfwinning ontstonden uitgestrekte veenplassen die in de 18e eeuw werden drooggemalen. Daarbij werd in 1765 de Benthuizer Zuidpolder gevormd. Op basis van de kaart van Klaas Vis (1767) moet worden aangenomen dat kort daarop aan de noordzijde van deze droogmakerij een viertal boerderijen werd gesticht. Onderhavig plangebied valt samen met het erf van één van deze boerderijen. Uit het minuutplan van 1829 blijkt dat dit erf bestond uit een woonhuis met aangebouwde stal, twee bijgebouwen en twee hooibergen. Het woonhuis met aangebouwde stal is volgens informatie van de opdrachtgever bij een brand verloren gegaan en in 1902 deels op de oude fundamenten herbouwd. Dit wordt duidelijk uit de vergelijking van de locatie van de bebouwing op het minuutplan van de gemeente Benthuizen (1829) en latere kaarten met de huidige situatie. Onder het huidige woonhuis moet daarom rekening worden gehouden met de aanwezigheid van muurresten van de afgebrande boerderij, waarvan de geschiedenis mogelijk teruggaat tot in de tweede helft van de 18e eeuw (vanaf 1765). De schuren en hooibergen zijn later gesloopt ten behoeve van de bouw van de huidige schuren in de jaren zestig van de vorige eeuw. In hoeverre nog oude fundamenten hiervan zijn aan te treffen, is niet bekend.