ผลของเอนไซม์และน้ำหมักจาก Bacillus subtilis BTK07 และ Paenibacillus polymyxa BTK01 ต่อการเจริญของผักสลัดพันธุ์กรีนโอ๊ค

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณสมบัติของเอนไซม์และน้ำหมักจาก Bacillus subtilis BTK07 และ Paenibacillus polymyxa BTK01 ต่อการงอกของเมล็ดและการเจริญเติบโตของผักสลัดกรีนโอ๊ค (Lactuca sativa Var. Crispa L.) การศึกษาการผลิตเอนไซม์และฮอร์โมนพืชพบว่า BTK07 ผลิตแมนนาเนสและ indole-3-acetic acid (IAA) 0.444±0.126 หน่วยต่อมิลลิกรัม และ 0.37 มิลลิกรัมต่อลิตร และ BTK01 ผลิตไซลาเนสและ IAA 0.193±0.015 หน่วยต่อมิลลิกรัม และ 0.27 มิลลิกรัมต่อลิตร ตามลำดับ การศึกษาการงอกของเมล็ดผักสลัดกรีนโอ๊ค พบว่าการแช่เมล็ดในที่มืดและที่สว่างส่งผลให้ค่าเฉลี่ยเปอร์เซ็นต์การงอก ความเร็วในการงอก และความยาวรากสูงสุดคือ 99.40 ± 1.342 เปอร์เซ็นต์ 3.88 ± 0.072 ต้นต่อวัน และ 65.38 ± 8.862 มิลลิเมตร ตามลำดับ การศึกษาการเจริญเติบโตของผักสลัดกรีนโอ๊ควางแผนการทดลองแบบ completely randomized design (CRD) จำนวน 15 กระถาง 3 ซ้ำ แบ่งออกเป็น 5 ชุดทดลอง ตามชนิดของตัวอย่างที่ใช้รดผักสลัดกรีนโอ๊ค ดังนี้ 1) น้ำกลั่น 2) เอนไซม์ P. polymyxa BTK01 3) เอนไซม์ B. subtilis BTK07 4) น้ำหมัก P. polymyxa BTK01 และ 5) น้ำหมัก B. subtilis BTK07 ในสภาวะการเพาะเมล็ดในที่มืด ที่สว่างและสลับสภาวะ พบว่าการรดด้วยน้ำหมัก B. subtilis BTK07 มีความสูง ความกว้างทรงพุ่ม ความยาวราก และจำนวนใบสูงสุดคือ 9.22 ± 0.58, 16.93 ± 1.53, 11.00 ± 0.68 เซนติเมตร และ 15.00 ± 1.73 ใบ ตามลำดับ และการศึกษาการเจริญเติบโตของผักสลัดกรีนโอ๊ควางแผนการทดลองแบบ completely randomized design (CRD) จำนวน 18 กระถาง 3 ซ้ำ แบ่งออกเป็น 6 ชุดทดลอง ตามชนิดของตัวอย่างที่ใช้แช่เมล็ด ดังนี้ 1) ไม่แช่เมล็ด 2) น้ำกลั่น 3) เอนไซม์ P. polymyxa BTK01 4) เอนไซม์ B. subtilis BTK07 5) น้ำหมัก P. polymyxa BTK01 และ 6) น้ำหมัก B. subtilis BTK07 เพาะเมล็ดในที่มืดและที่สว่าง ทุกกระถางรดด้วยน้ำหมัก B. subtilis BTK07 พบว่าเมล็ดที่แช่ในน้ำหมัก P. polymyxa BTK01 น้ำหมัก B. subtilis BTK07 และเอนไซม์ P. polymyxa BTK01 มีความสูง ความกว้างทรงพุ่ม และจำนวนใบสูงสุดคือ 11.32 ± 1.708, 15.57 ± 3.498 เซนติเมตร และ 13.33 ± 2.082 ใบ ตามลำดับ

本研究旨在探究枯草芽孢杆菌（Bacillus subtilis）BTK07与多粘类芽孢杆菌（Paenibacillus polymyxa）BTK01的酶制剂及发酵液对绿橡生菜（Lactuca sativa Var. Crispa L.）种子萌发与植株生长的影响。对两种菌株的酶合成与植物激素分泌情况的检测结果显示，BTK07可产甘露聚糖酶与吲哚-3-乙酸（indole-3-acetic acid, IAA），产量分别为0.444±0.126 U/mg与0.37 mg/L；BTK01可产木聚糖酶与吲哚-3-乙酸（IAA），产量分别为0.193±0.015 U/mg与0.27 mg/L。针对绿橡生菜种子萌发的研究表明，在黑暗与光照条件下浸种处理的种子，其平均萌发率、萌发速率与根长最大值分别为99.40 ± 1.342%、3.88 ± 0.072 粒/天与65.38 ± 8.862 mm。第一组植株生长盆栽实验采用完全随机设计（completely randomized design, CRD），设置15个花盆、3次重复，按喷施药剂类型分为5个处理组：1）无菌水；2）多粘类芽孢杆菌BTK01酶制剂；3）枯草芽孢杆菌BTK07酶制剂；4）多粘类芽孢杆菌BTK01发酵液；5）枯草芽孢杆菌BTK07发酵液。在黑暗、光照及交替光照条件下育苗时，喷施枯草芽孢杆菌BTK07发酵液的处理组植株株高、冠幅、根长与叶片数最优，分别为9.22 ± 0.58 cm、16.93 ± 1.53 cm、11.00 ± 0.68 cm与15.00 ± 1.73 片。第二组植株生长盆栽实验同样采用完全随机设计（CRD），设置18个花盆、3次重复，按种子浸种药剂类型分为6个处理组：1）未浸种处理；2）无菌水浸种；3）多粘类芽孢杆菌BTK01酶制剂浸种；4）枯草芽孢杆菌BTK07酶制剂浸种；5）多粘类芽孢杆菌BTK01发酵液浸种；6）枯草芽孢杆菌BTK07发酵液浸种。所有花盆均喷施枯草芽孢杆菌BTK07发酵液，在黑暗与光照条件下育苗时，经多粘类芽孢杆菌BTK01发酵液、枯草芽孢杆菌BTK07发酵液与多粘类芽孢杆菌BTK01酶制剂浸种的处理组植株株高、冠幅与叶片数最优，分别为11.32 ± 1.708 cm、15.57 ± 3.498 cm与13.33 ± 2.082 片。