Spoorzone, Tilburg Tilburg, Burgemeester Brokxlaan

Bij een toevallige inspectie van het uitgegraven wegcunet voor de Burgemeester Brokxlaan in Tilburg werden in augustus 2013 archeologische bewoningssporen waargenomen. De vondst werd gemeld bij de gemeente Tilburg en door een snelle actie en met medewerking van de uitvoerende firma KWS kon een tweedaags noodonderzoek (een Archeologische Begeleiding onder Protocol Opgraven) worden uitgevoerd.Het onderzoeksgebied is gelegen aan de noordzijde van het centraal station van Tilburg. In landschappelijk opzicht is hier sprake van een zuidwest - noordoost georiënteerde dekzandrug, die geleidelijk naar het noordwesten en noorden afhelt. Naar het zuiden toe gaat deze rug over in de flanken van het beekdal van de Leije/Voorste Stroom. Bodemkundig is de bebouwde kom van Tilburg, waarbinnen het onderzoeksgebied gelegen is, niet gekarteerd maar uit extrapolatie kan de aanwezigheid van een enkeerdgrond worden verondersteld. In archeologisch opzicht zijn van het onderzoeksgebied geen vindplaatsen bekend. Een rijker archeologisch gebied bevindt zich in het zuidelijke, naar de Leije aflopende, deel van het landschap, waar grootschalig onderzoek veel bewoningssporen uit meerdere perioden heeft aangetoond. Daarbij zijn o.a. nederzettingssporen uit de bronstijd, ijzertijd en vroege en late middeleeuwen aan het licht gekomen. Ook zijn er enkele grafvelden gedocumenteerd.De afgelopen decennia maakte het onderzoeksgebied deel uit van Den Atelier/De Werkplaats, een groot terrein aan de noordzijde van de spoorlijn waar het rollend materieel van de NS werd onderhouden en gerepareerd. De werkplaats is verplaatst naar het bedrijventerrein Loven-Noord en het gebied wordt heringericht tot woongebied. De Burgemeester Brokxlaan vormt in de nieuwe planvorming de noordelijke ontsluitingsweg voor het centraal station. Van het wegcunet voor de zuidelijke rijstrook van de Burgemeester Brokxlaan werd op 4 en 5 september 2013 een deel van circa 100 (oost-west) bij een breedte van 9 meter (noord-zuid) gedocumenteerd. In het vlak werden 65 archeologische sporen vastgesteld, grotendeels paalsporen, kuilen en enkele greppels.In de profielen kon in de bodemopbouw de aanwezigheid van een oud plaggendek worden gedocumenteerd, onder een recent verstoorde bovenlaag. De C-horizont had een sterk lemig karakter met lichte zandige bijmenging en was afgedekt met een dunne laag dekzand. In het oostelijke deel van het opgravingsvlak werd een natuurlijke depressie aangetroffen.In de sporenconstellatie kon een westelijke en oostelijke concentratie worden herkend. In de westelijke concentratie konden door het beperkte onderzoeksareaal mogelijke structuren niet eenduidig worden aangewezen. Wel was aannemelijk dat zij onderdeel van gebouwen hebben uitgemaakt. Deze sporen hadden een sterk gevlekte zandig-lemige vulling met verbrande leem. In het oostelijke deel van de opgraving werden enkele sporen gedocumenteerd, die een homogenere, donkergrijze, licht humeuze vulling hadden. Hierin kon eveneens een spieker of berg worden vastgesteld. De aangetroffen greppels hadden overwegend een noord-zuid oriëntatie en mogen als perceleringsgreppels en/of ontwateringsgreppels worden geïdentificeerd. Bij het onderzoek werd slechts een beperkt aantal vondsten aangetroffen, voornamelijk aardewerk en natuursteen. Het aardewerk bestaat uit kogelpoten Pingsdorf aardewerk en is globaal te dateren in de 10e – 12e eeuw, met een lichte voorkeur voor een datering in de 11e eeuw. 14C onderzoek van een tweetal houtskoolmonsters leverde een meer precieze datering op in de tweede helft van de 10e eeuw tot de eerste helft van de 11e eeuw. Het botanisch onderzoek van twee grondmonsters leverde geringe aanwijzingen voor cultuurgewassen (gerst en rogge), voor het gebruik van eik en gewone es als constructiehout (hoewel hiervoor geen sluitend bewijs kon worden geleverd) en voor de aanwezigheid van zowel droge als wat vochtigere heidevelden (struik- en dopheide), matig voedselrijke akkers en erven en een voedselrijke natte tot vochtige laagte in de directe omgeving van de nederzetting. Het geheel aan (bewonings)sporen wordt geïnterpreteerd als de randzone van een boerenerf. In hoeverre hier sprake is van eenmalige geïsoleerde bewoning of dat er meerdere erven in de nabijheid hebben gelegen is nog onduidelijk. Mogelijk betreft het een Einzelhof.Als kenniswinst kan worden vastgesteld dat de voorheen als marginaal beschouwde gronden van het Plateau van Tilburg toch meerdere fasen van bewoning kunnen hebben gekend. Met daarbij de aantekening dat bij een verstoringsdiepte tot circa een meter beneden het maaiveld de archeologische potentie van een terrein niet moet worden afgeschreven.

2013年8月，在对荷兰蒂尔堡（Tilburg）市布梅斯特·布罗克斯大道（Burgemeester Brokxlaan）配套开挖的道路工程进行随机巡查时，现场发现了考古居住遗迹。该发现被上报至蒂尔堡市政府，随后通过快速响应机制，并得到施工方KWS公司的配合，最终开展了为期两日的应急考古调查（即依据《发掘规程》开展的考古监理工作）。

本次调查区域位于蒂尔堡中央车站北侧。从地貌角度来看，区域内存在一条西南-东北走向的冰碛砂脊，其地势向西北与北侧逐渐缓降；该砂脊向南过渡为莱耶河（Leije）/前溪（Voorste Stroom）河谷的坡岸地带。从土壤学角度而言，本次调查区域所在的蒂尔堡建成区暂无官方土壤测绘数据，但通过外推可推测区域内存在单一土层（enkeerdgrond）。

从考古学角度而言，目前尚无该调查区域内存在考古遗址的记录。区域南侧向莱耶河缓降的地带则拥有更为丰富的考古遗存，经大规模考古调查已发现多个时期的居住遗迹，其中包括青铜时代、铁器时代以及中世纪早、晚期的定居遗迹，同时还记录有多处墓葬区。

近数十年来，本次调查区域曾属于Den Atelier/De Werkplaats项目地块——一处位于铁路北侧的大型场地，曾用于荷兰国家铁路（NS）机车车辆的维保与检修。该车间已搬迁至洛文北（Loven-Noord）工业园区，当前该区域正被改造为住宅用地。在新的规划方案中，布梅斯特·布罗克斯大道将成为蒂尔堡中央车站北侧的通行主干道。

2013年9月4日至5日，工作人员对布梅斯特·布罗克斯大道南侧车道的开挖工程区域进行了记录，该区域东西长约100米，南北宽9米。该开挖区域内共发现65处考古遗迹，以柱洞、坑穴为主，另有少量沟壕。

在剖面的土壤层序中，可在近期扰动的表层之下识别出一处古耕层（plaggendek）。土壤C层具有强烈的黏磐（lemig）特征，混杂有少量砂质颗粒，其上覆盖有一层薄冰碛砂。在开挖区域的东侧，发现一处天然洼地。

从遗迹分布格局来看，可识别出西侧与东侧两处遗迹集中区。受调查区域范围限制，西侧集中区内的疑似建筑结构无法被明确辨识，但可推测其应为某一建筑的组成部分。该区域内的遗迹填充物质为斑驳的砂质黏磐土，并混杂有烧土。开挖区域东侧则记录有少量遗迹，其填充物质更为均质，呈深灰色且带有轻微腐殖质特征，该区域内还发现一处柱坑（spieker）或堆积丘（berg）。本次发现的沟壕整体呈南北走向，可被认定为地块界沟与/或排水沟。

本次调查仅出土了少量遗物，以陶器与天然石材为主。出土陶器均为平斯多夫（Pingsdorf）窑系的球腹陶残片，整体年代可推定至10至12世纪，其中以11世纪的可能性更高。对两份木炭样品进行的碳十四测年结果更为精准，年代范围为10世纪后半叶至11世纪前半叶。

对两份土壤样品开展的植物考古分析显示了少量线索：可识别出栽培作物（大麦与黑麦）的遗存；推测曾使用橡木与欧椴作为建筑用材（不过该结论暂无确凿证据支撑）；同时发现区域周边存在干燥与湿润两类灌丛草原（包括帚石楠与欧石楠）、中等肥力的农田与宅地，以及定居点周边的高肥力湿生至水生低地环境。

综合所有（居住）遗迹来看，该区域可被认定为一处农家庭院的边缘地带。目前尚无法明确该区域究竟为单次孤立的定居点，还是周边存在多处宅地的其中一处，其大概率属于独立农庄（Einzelhof）。

本次调查的学术价值在于：此前被视为边缘地带的蒂尔堡高原（Plateau van Tilburg）区域，实际上可能存在多个时期的定居活动。同时需要指出：当扰动深度不超过地表下约1米时，不应忽视场地的考古潜力。