Oude Pekela, Feiko Clockstraat 112-115, Gemeente Pekela (Gr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Verkennende en Karterende Fase

<p>In verband met de geplande bouw van tien tot twintig woningen is een archeologisch onderzoek uitgevoerd aan de Feiko Clockstraat 112-115 te Oude Pekela, gemeente Pekela, provincie Groningen. Voor realisatie van de plannen is graafwerk nodig zoals voor de aanleg van funderingen. Deze bodemingrepen betekenen een bedreiging voor eventueel aanwezige archeologische waarden. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op de aanwezigheid van archeologische waarden.<br> Het onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek (protocol 4002) en een veldonderzoek, verkennende en karterende fase (IVO-O; protocol 4003). Bij het bureauonderzoek zijn bronnen geraadpleegd op het gebied van fysische geografie, archeologie en historische geografie. Tijdens het veldonderzoek zijn aanvankelijk zes boringen geplaatst waarmee van het hele terrein de opbouw en gaafheid van de bodem zijn bepaald. Vervolgens zijn dertien aanvullende boringen gedaan op de plek waar waarschijnlijk werkelijk gebouwd gaat worden. <br> Tijdens het neolithicum veranderde de omgeving van Oude Pekela van een dekzandgebied in een veenmoeras. Ter hoogte van het plangebied stroomde de rivier Pekel Aa. In de omgeving van het plangebied zijn in het verleden vondsten gedaan van een brok gespleten zandsteen uit de middeleeuwen of nieuwe tijd, kogelpotaardewerk uit de middeleeuwen en een bijl uit de steentijd. Oude Pekela is gesticht aan het begin van de zeventiende eeuw als turfwinningsdorp. Op een kaart van het begin van de negentiende eeuw staan er zes huizen naast elkaar. Tijdens de tweede helft van de twintigste eeuw zijn in het westen van het terrein huizen gesloopt en zijn twee bankgebouwen geplaatst. Enkele jaren geleden is alle bebouwing en bestrating in het gebied gesloopt en afgevoerd.<br> De top van het dekzand ligt op 1,7 meter beneden maaiveld. Op het zand ligt een laag onverstoord veen die in het zuiden langs de Feiko Clockstraat het best bewaard gebleven is. Hierop ligt een cultuurpakket met een gemiddelde dikte van ongeveer één meter. Dit pakket lijkt grotendeels te zijn geroerd tijdens de twintigste of éénentwintigste eeuw, maar mogelijk zijn onderin bewoningslagen en grondsporen bewaard gebleven uit de vroegste bewoningsperiode van Oude Pekela. Het onderzoek heeft zeventiende-eeuwse vondsten opgeleverd van twee scherven roodbakkend aardewerk, een scherf steengoedaardewerk, een scherf majolica en fragmenten van een kleipijp. <br> De vondsten uit de zeventiende eeuw vormen een aanwijzing dat het plangebied al in de begintijd van Oude Pekela bewoond was. Geassocieerd met deze vondsten kunnen bewoningslagen en grondsporen bewaard gebleven zijn uit de begintijd van Oude Pekela.</p><p>selectie-advies door senior KNA-prospector drs. J.M.G. Bongers<br>Aangezien het onderzoek vondsten heeft opgeleverd van rond de begintijd van Oude Pekela adviseren wij om geen bodemingrepen te ondernemen die dieper reiken dan een halve meter beneden maaiveld. Als voor realisatie van de nieuwe woningen iets dieper graafwerk nodig is, kan het mogelijk een oplossing zijn om het terrein vooraf iets op te hogen. Als ophoging geen optie is, adviseren wij om het terrein nader te onderzoek met behulp van proefsleuven. Het doel daarvan is om vast te stellen of er in het plangebied inderdaad archeologische resten liggen uit de begintijd van Oude Pekela, zo ja in welke mate deze bewaard gebleven zijn en wat de waarde ervan is. Een proefsleuvenonderzoek dient te worden uitgevoerd door een daartoe gecertificeerd bureau volgens een vooraf door de bevoegde overheid goedgekeurd Programma van Eisen (PvE). Tenslotte wijzen wij erop dat voor al het graafwerk geldt dat als archeologische grondsporen worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, dat daarvan direct melding dient te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Pekela. <br> De Kompanjie (dhr. J. Schooljan) heeft op 22 juli 2019 namens de gemeente Pekela laten weten dit selectie-advies op te volgen.</p>