Plangebied Buitengebied-West (ter hoogte van Bovendijk 22) te Wilnis, gemeente De Ronde Venen; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

<p>In opdracht van BGT Wilnisse Zuwe B.V. heeft RAAP in maart 2021 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Buitengebied-West (ter hoogte van Bovendijk 22) te Wilnis in de gemeente De Ronde Venen. De plannen bestaan uit het opbrengen van grond op de betreffende agrarische percelen en het verleggen van een weg. Het maaiveld zal ter plaatse van de percelen met maximaal 80 cm worden verhoogd. Ter plaatse van de landbouwweg zal met maximaal 110 cm worden opgehoogd. Voorafgaand aan de ophoging zal de aanwezige toplaag in het plangebied tot circa 30 cm worden vergraven. Het plangebied heeft een grootte van circa 39,5 ha. Naar verwachting wordt in totaal 400.000 m3 ‘ingeklonken grond’ opgebracht om het eindresultaat te realiseren in verband met zettingen in de ondergrond. Het voorliggende onderzoek heeft als specifiek doel om te evalueren welke invloed deze zetting kan hebben op potentiële archeologische niveaus en resten die in het plangebied aanwezig kunnen zijn.</p><p>In delen van het plangebied zijn naar verwachting kreekrugafzettingen (Laagpakket van Wormer) aanwezig (figuur 13). Deze bestaan vermoedelijk deels uit zandigere lagen, relatief slappe kleiige kreekgeulafzettingen en een smalle band stevigere kleiige oeverafzettingen. Voornamelijk voor deze oeverafzettingen bestaat, in het geval van een goeddeels intacte profielopbouw, een middelhoge archeologische verwachting voor het neolithicum. Deze lagen bevinden zich in het plangebied mogelijk op geringe diepte onder het maaiveld (direct onder de bouwvoor) en mogelijk binnen de gestelde ontgravingsdiepte (maximaal 30 cm –mv) voorafgaand aan de ophoging van het plangebied. Het lijkt mogelijk dat hoger liggende delen van de kreekruggen in het plangebied in de bouwvoor zijn opgenomen. In de diepere ondergrond is tussen 7,7 en 9,65 m –NAP een ander potentieel archeologisch niveau aanwezig in de top van het dekzand en andere pleistocene afzettingen, met een middelhoge archeologische verwachting voor het paleolithicum en het vroeg mesolithicum. Er bestaat een lage archeologische verwachting voor het Basisveen en de periode van de vorming van het Hollandveen, dat zich in de loop van het neolithicum zal hebben gevormd (tot en met de vroege middeleeuwen). Voor de periode vanaf de 12e eeuw na Chr. bestaat een lage archeologische verwachting voor bewoningssporen op basis van de afstand tot bekende ontginningsassen uit deze periode. De top van het Hollandveen in het plangebied is door veenwinning afgegraven.</p><p>Mogelijk ligt de gemiddelde zetting in het plangebied, op basis van de beschikbare gegevens en een berekening die de complexiteit van de aanwezige bodemopbouw en processen na ophoging duidelijk simplificeert, in de orde van circa 20 cm. De exacte hoeveelheid zetting (maaivelddaling na ophoging) verspreid over het plangebied en welke lagen in welke mate door compressie bijdragen aan deze zetting bijdragen is niet zonder geotechnische zettingsanalyses te bepalen. Dit komt mede door de verwachte variatie in de bodemopbouw op korte afstand in het plangebied (die tot zettingsverschillen kunnen leiden) en horizontale vervormingen nabij de rand van ophogingen en nabij lineaire ophogingen, die eveneens aan vervormingen van potentiële archeologische niveaus kunnen bijdragen.</p>