A-19.0412: Vught, Taalstraat 151, landhuis Zionsburg Vught, Taalstraat 151, landhuis Zionsburg

In opdracht van Van Vroenhoven Bouwadvies & -begeleiding BV heeft onderzoeks- en adviesbureau BAAC in maart 2020 een proefsleuvenonderzoek (IVO-P) - variant archeologisch begeleiding (AB) en van 1 september tot en met 9 december 2020 een opgraving – variant archeologische begeleiding uitgevoerd in het plangebied Zionsburg te Vught. Aanleiding voor het archeologisch onderzoek is de voorgenomen realisatie van de restauratie van het rijksmonument Zionsburg, waarbij het gebouw tevens wordt onderkelderd. Op 9 november 2022 heeft BAAC een proefsleuvenonderzoek (IVO-P) - variant archeologisch begeleiding (AB) uitgevoerd naar aanleiding van een toevalsvondst aan de rand van de waterpartij ten zuiden van het huis.Huis Zionsburg is oorspronkelijk gebouwd op een dekzandkop die sterk afloopt in noordoost- en noordwestelijke richting. Op deze kop heeft zich een humuspodzol kunnen ontwikkelen, die op het hogere deel een haardpodzol is en op de lagere delen een veldpodzol. De podzol op het hogere deel is in het verleden verploegd, in het lagere gedeelte is deze onaangetast gebleven. Tijdens de bouw van huis Zionsburg, op de dekzandkop, is de top van het cultuurdek verstoord en/of afgetopt en vervolgens afgedekt door een pakket bouwzand, puinfunderingen en muurwerk. Tijdens een latere bouwfase is het huis uitgebreid met twee vleugels waarvan de noordelijke vleugel op de flank van de dekzandkop is gebouwd. Binnen het plangebied bevinden zich vijf vindplaatsen: de 19e-eeuwse villa van Margraff (vindplaats 1), het 17e-eeuwse landhuis van Kuchlinus (vindplaats 2), de bakstenen structuren uit de 15e tot begin 17e eeuw (vindplaats 3), de oudste fase van bewoning met grondsporen uit de late middeleeuwen (vindplaats 4) en een bruggehoofd met houten beschoeiing (vindplaats 5). Er zijn zowel grondsporen in de vorm van (paal)kuilen en spitsporen (vindplaats 4) als bakstenen constructies zoals muurwerk, kelders, een riool en putten aangetroffen (vindplaats 1-3). Het vondstmateriaal is gering en bestaat uit voornamelijk gebruiksaardewerk en tevens glas, metaal, natuursteen, dierlijk bot en hout.De villa raakte in onbruik na een grote brand in 2003, maar inmiddels is de herbouw en restauratie in volle gang en zal het huis op deze historische plek over enige tijd weer in gebruik worden genomen. Het omliggende landgoed wordt opgeknapt waarbij onder andere het talud van de waterpartijen wordt opgeschoond. Mochten in de toekomst in de omgeving van het plangebied graafwerkzaamheden plaatsvinden dan dient eerst archeologisch onderzoek plaats te vinden. In de directe omgeving kunnen sporen aanwezig zijn van de laatmiddeleeuwse fase, maar ook sporen die betrekking hebben op het erf van huis Zionsburg.

受范弗龙霍文建筑咨询与监理有限公司（Van Vroenhoven Bouwadvies & -begeleiding BV）委托，研究咨询机构BAAC于2020年3月在菲赫特（Vught）锡恩斯堡（Zionsburg）规划区域内开展了试槽考古调查（IVO-P）——考古监理（AB）变体项目，并于2020年9月1日至12月9日实施了考古监理变体发掘工作。本次考古工作的动因是计划对荷兰国家级文物保护单位锡恩斯堡（Zionsburg）进行修缮，同时为该建筑增设地下室。2022年11月9日，BAAC因在住宅南侧水域边缘发现偶然遗存，再次开展了试槽考古调查（IVO-P）——考古监理（AB）变体项目。锡恩斯堡住宅最初建于一处冰碛砂丘之上，该砂丘地势向东北、西北方向急剧倾斜，其上发育有腐殖质灰壤，地势较高处为灶状灰壤，地势较低处为田间灰壤；较高区域的灰壤在过往曾被耕作，较低区域的灰壤则保持原貌未受扰动。在锡恩斯堡住宅的建造过程中，该冰碛砂丘顶部的文化层遭到破坏或被削平，随后被建筑用砂、碎石地基与墙体结构覆盖。在后续的建筑阶段，住宅扩建了两翼，其中北侧翼建于该砂丘的坡地之上。规划区域内共发现5处遗存点：1号点为马尔格拉夫（Margraff）19世纪别墅，2号点为库赫利努斯（Kuchlinus）17世纪乡间宅邸，3号点为15世纪至17世纪初的砖石结构遗存，4号点为带有中世纪晚期地面遗迹的最早居住阶段遗存，5号点为带有木质护岸的桥头遗存。1至3号点发现了砖石结构遗存，包括墙体、地下室、下水道与水井；4号点则发现了（桩）坑、尖锥痕等地面遗迹。出土遗物数量较少，主要为日用陶器，另有玻璃、金属、天然石材、动物骨骼与木器遗存。该别墅在2003年的一场大火后废弃，但目前重建与修缮工作已全面推进，该住宅将在不久后重新启用，坐落于这处历史遗址之上。周边的庄园也正在进行修缮，其中包括清理水域岸坡。若未来在规划区域周边开展土方工程，需先行开展考古调查。该区域周边可能存在中世纪晚期的遗存遗迹，以及与锡恩斯堡住宅庄园相关的遗存。