Transect-rapport 2157: Een Archeologisch Bureauonderzoek. Hengelo, Brugginksweg 4, Gemeente Hengelo (OV).

<p>In april 2019 is een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in een plangebied aan de Brugginksweg 4 in Hengelo (gemeente Hengelo). De aanleiding van het onderzoek is de herinrichting van het terrein waarbij een zoutloods zal worden gerealiseerd. Het onderhavige onderzoek vindt plaats in het kader van de hiervoor benodigde omgevingsvergunning. Bij de voorgenomen werkzaamheden zal grondverzet plaatsvinden, waardoor de oorspronkelijke bodem en daarmee eventueel aanwezige archeologische resten in het gebied kunnen worden verstoord.</p><p>In een deel van het plangebied geldt in het vigerende bestemmingsplan een dubbelbestemming ‘Waarde Archeologie Middel’. Een archeologisch onderzoek is verplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 500 m2 en dieper dan 40 cm -Mv. De rest van het plangebied heeft in het bestemmingsplan geen dubbelbestemming archeologie vanwege de lage archeologische verwachting op de gemeentelijke beleidskaart. Voor de zone met een lage archeologische verwachting geldt dat hier archeologisch onderzoek noodzakelijk is wanneer sprake is van een plangebied met een onderzoeksverplichting vanwege de aanwezigheid van zones met een middelhoge archeologische verwachting. Dit is in het plangebied het geval, waardoor in deze lage verwachtingszones ook onderzoek noodzakelijk is wanneer het totale plangebied groter is dan de oppervlaktematen die bij de middelhoge archeologische verwachting worden genoemd (bron: gemeentelijke archeologische waarden- en verwachtingskaart die is vastgesteld door middel van de Erfgoedverordening Hengelo 2018). Het onderhavige plangebied beslaat ca. 6,5 ha maar de exacte omvang van de geplande werkzaamheden is vooralsnog niet bekend. Omdat de kans groot is dat de bovengenoemde onderzoeksgrenzen overschreden worden is archeologisch onderzoek uitgevoerd. </p><p>Het archeologisch vooronderzoek bestaat hier uit een Archeologisch Bureauonderzoek (BO) Het doel van het archeologisch bureauonderzoek is het specificeren van de archeologische verwachting, dat wil zeggen het aan de hand van beschikbare en nieuwe informatie over de archeologie, cultuurhistorie, geomorfologie, bodemkunde en grondgebruik, bepalen van de kans dat binnen het plangebied archeologische resten kunnen voorkomen. </p><p>Conclusie<br>Het plangebied maakt deel uit van een welvend dekzandlandschap. Hierin is vermoedelijk een beekdal en/of lager gelegen zone aanwezig, maar ook kan een dekzandrug aanwezig zijn. Op basis van de in het bureauonderzoek verzamelde informatie is niet goed te bepalen waar de laagte zich exact bevindt. Op basis van de geomorfologische kaart bevindt deze zich in het westen van het plangebied, terwijl de bodemkaart en gemeentelijke verwachtingskaart juist het oosten en noorden van het plangebied als lager gelegen zones aanduiden. Boringen uit het Dinoloket geven hierbij geen uitsluitsel; zowel in het zuidwesten als in het noordoosten zijn dikke leemlagen aanwezig die op beekafzettingen wijzen.</p><p>De archeologische verwachting binnen het plangebied hangt af van de geomorfologische ondergrond, al valt de exacte locatie van de dekzandwelvingen binnen het plangebied vooralsnog dus nog niet te bepalen. De dekzandwelvingen hebben een theoretische middelhoge archeologische verwachting, omdat bewoningsactiviteiten (Neolithicum-Vroege-Middeleeuwen) zich op de flanken hiervan concentreerden en de toppen ervan in de periode Laat-Paleolithicum-Mesolithicum in gebruik waren bij de mens. De laagtes en beekdalen hebben een lage archeologische verwachting, maar hier kunnen wel bruggen, voordes, watermolens en rituele deposities aanwezig zijn. In de omgeving van het plangebied zijn vondsten bekend uit de periode Neolithicum-Nieuwe Tijd, maar met name uit de Late-Middeleeuwen-Nieuwe Tijd. Van de oudere vondsten is de locatie niet exact bekend.</p><p>Binnen het plangebied worden geen huisplaatsen verwacht ouder dan de 18e eeuw; op de Hottingerkaart is het plangebied namelijk onbebouwd. Op het Kadastrale Minuutplan uit 1811-1832 komt wel bebouwing binnen het plangebied voor. De archeologische verwachting voor de periode Late-Middeleeuwen-Midden-Vroege Nieuwe tijd is dan ook laag.</p><p>In hoeverre nog archeologische waarden aanwezig zijn binnen het plangebied is mede afhankelijk van de mate van intactheid van de bodem. Met de voormalige en bestaande panden is de bodemopbouw plaatselijk aangetast, maar tot op welke diepte is niet bekend. Ter plaatse van de watergang die op de kaart uit 1900 te zien is zijn eventuele archeologische waarden vermoedelijk al verdwenen. Ook ter plaatse van de laagtes op het AHN is het bodemarchief plaatselijk aangetast, maar tot op welke diepte is niet bekend.</p>