Archeologisch vooronderzoek ten behoeve van de (beperkte) uitbreiding van de zandwinning ‘Achter de Berke’ / Bakelse Plassen, gemeente Gemert-Bakel

<p>In opdracht van B.V. Exploitatiemaatschappij ‘De Peelhorst’ heeft Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie een karterend veldonderzoek door middel van boringen (karterende fase) uitgevoerd voor een deel van plangebied ‘Achter de Berke’/Bakelse Plassen. In dit plangebied is een (beperkte) uitbreiding beoogt voor de zandwinning in het gebied. In het kader van dit project heeft Hazenberg Archeologie in de voorbereidingsfase van het project een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek is geadviseerd om binnen delen van het plangebied een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uit te voeren om vast te stellen in welke delen van het plangebied de bodem nog (geheel) in tact is en in welke delen van het plangebied de bodem verstoord is. Hiertoe is door Hazenberg Archeologie een Plan van Aanpak opgesteld op basis waarvan het onderzoek is uitgevoerd. Naar aanleiding van het verkennende booronderzoek bleef voor delen van het terrein een hoge archeologische verwachting van toepassing. Omdat er ook een vuursteenvondst van het terrein kwam, is op een oppervlakte van ca 0,85 ha. in de noordwesthoek van het plangebied een karterend booronderzoek uitgevoerd (Kaart 1).</p><p>Het inventariserend veldonderzoek door middel van karterende boringen had tot doel om de gespecificeerde archeologische verwachting op basis van de resultaten van het bureauonderzoek en het verkennende booronderzoek in het veld te toetsen. Het booronderzoek had daarmee tot specifiek doel vast te stellen of er binnen het plangebied concentraties met antropogeen bewerkt vuursteen voorkwamen die mogelijk tot een vindplaats behoorden. Tevens is gekeken naar andere archeologische indicatoren die mogelijk een aanwijzing vormen voor een ander type vindplaats.</p><p>Tijdens het veldonderzoek zijn 165 karterende boringen gezet. Hierbij zijn monsters genomen en ter plekke gezeefd. De zeefresiduen zijn geanalyseerd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren. Tijdens deze analyse zijn wel archeologische indicatoren aangetroffen zoals modern baksteen en aardewerk en houtskool, maar vanwege de onderzoeksvraag over het voorkomen van antropogeen bewerkt vuursteen een niet relevante factor. De indicatoren hebben allen een globale datering vanaf de late middeleeuwen of jonger. Vanwege de afwezigheid van archeologische indicatoren die wijzen op een archeologische vindplaats kan de archeologische verwachting naar laag worden bijgesteld. Binnen het plangebied wordt geen archeologische vindplaats verwacht.</p><p>Advies Op basis van de resultaten van het karterend veldonderzoek kan worden gesteld dat er binnen het plangebied een lage archeologische verwachting is. In de monsters zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen. Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie adviseert dan ook geen vervolgstappen in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ).</p><p>Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Gemert-Bakel voor het Bestemmingsplan en de Provincie Noord-Brabant in verband met de Ontgrondingvergunning, om een besluit te nemen ten aanzien van het beëindigen van het onderzoeksproces. Ook wanneer het bevoegd gezag hiertoe besluit en het plangebied wordt vrijgegeven voor de voorgenomen ontwikkelingen, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische ‘toevalsvondst’ wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Gemert-Bakel en de Provincie Noord-Brabant, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.</p>